న జాతు కామీ కామానాం సహస్రైరపి తుష్యతి
కోరికలు ఉన్నవాడు, వేలు కోరికలు తీరినా ఎప్పుడూ తృప్తిపడడు.
కామానభిలషన్మోహాన్న నరః సుఖమాప్నుయాత్
మనిషి మోహంతో కోరికలు కోరుకుంటూ ఉంటే, నిజమైన ఆనందం పొందడు.
నిత్యం సాగరపర్యన్తాం యో భుఙ్క్తే పృథివీమిమామ్
ఎవరైతే ఎప్పుడూ సముద్రంతో చుట్టబడిన ఈ భూమిని అనుభవిస్తారో,
న చ పశ్యతి మన్దాత్మా నరకం చా కుతోభయః
అయినా, మూర్ఖుడై, నరకాన్ని చూడకపోతే—అతడు ఏదైనా భయపడతాడా?
ప్రతిగ్రహసమర్థానాం నివృత్తానాం ప్రతిగ్రహాత్
దానం తీసుకునే శక్తి ఉన్నవారు దానిని వదిలిపెట్టినప్పుడు,
అరున్ధత్యువాచ తృష్ణా చైవమనాద్యన్తా స్థితా దేహే శరీరిణామ్
అరుంధతి చెప్పింది: ఆశ అనేది మొదలు లేకుండా, అంతం లేకుండా, ప్రతి జీవి శరీరంలోనే ఉంటుంది.
యా దుస్త్యజా దుర్మతిభిర్యా న జీర్యతి జీర్యతః
దుర్బుద్ధి ఉన్నవారికి ఆ ఆశను వదిలిపెట్టడం చాలా కష్టం; శరీరం వృద్ధాప్యంలోకి వెళ్లినా, ఆశ మాత్రం వృద్ధాప్యం చెందదు.
యదాచరన్తి విద్వాంసః సదా ధర్మపరాయణాః।. తదేవ విదుషా కార్యమాత్మనో హితమిచ్ఛతా॥౬.౩౨.
పండితులు ఎప్పుడూ ధర్మాన్ని పాటిస్తూ ఏది చేస్తారో, తన మేలుకోరే వాడు కూడా అదే చేయాలి.
చమత్కారపురేక్షేత్రే వివిశుస్తే తతః పరమ్
చమత్కారపురంలోకి ప్రవేశించిన తరువాత, ఆ తర్వాత,
తేనైవ సహితాస్తత్ర గత్వా కిఞ్చిద్వనాన్తరమ్
అతనితో కలిసి, వారు ఒక అడవి ప్రాంతానికి వెళ్లారు.
తతో బుభుక్షయావిష్టా బిసాన్యాదాయ భూరిశః
తర్వాత, ఆకలితో బాధపడుతూ, వారు ఎన్నో తామర కండలను తీసుకున్నారు.
అథోత్తీర్యజలాత్సర్వే తే సమేత్య పరస్పరమ్
అందరూ నీటిని దాటి, ఒకచోట కలిసి చేరారు.
మృణాలాని సమస్తాని స్థానాదస్మాద్ధృతాని చ
ఆ ప్రదేశం నుండి అన్ని తామర ముద్దలు తీసుకున్నారు.
తే శంకమానా అన్యోన్యమృషయః శంసితవ్రతాః
వ్రతాన్ని పాటించే ఆ ఋషులు ఒకరినొకరు అనుమానించారు.
కూటసాక్షిత్వమభ్యే తు బిసస్తైన్యం కరోతి యః
తామర కండలను దొంగిలించేవాడు, అబద్ధ సాక్ష్యాన్ని కూడా చెప్పగలడు.
ధర్మం కరోతు దంభేన రాజానం చోపసేవతామ్
అతడు మాయతో ధర్మాన్ని ఆచరిస్తూ, రాజును సేవించాలి.
వసిష్ఠ ఉవాచ అనృతౌ మైథునం యాతు దివా వాప్యథ పర్వణి ౬.౩౨.
వశిష్ఠుడు చెప్పాడు: అతడు అనుచిత సమయంలో, పగలు లేదా పర్వదినాల్లో సంయోగంలో పాల్గొనాలి.
భరద్వాజ ఉవాచ యోధిగమ్య గురోః శాస్త్రం నిష్క్రయం న ప్రయచ్ఛతి
భరద్వాజుడు చెప్పాడు: గురువు దగ్గర నేర్చుకున్న శాస్త్రానికి దక్షిణా ఇవ్వకూడదు.
నృశంసోఽస్తు స సర్వత్ర సమృద్ధ్యా చాప్యహంకృతః
అతడు ఎక్కడైనా క్రూరంగా ఉండాలి, సంపద వచ్చినప్పుడు గర్వంతో ఉండాలి.
వేదవిక్రయకర్తాస్తు బిసస్తైన్యం కరోతి యః
వేదాన్ని అమ్మేవాడు, తామర కండలను దొంగిలించేవాడే.
అస్తు వార్ధుషికో నిత్యం బిసస్తైన్యం కరోతి యః
ఎవరైనా పదే పదే తామర పొదల కండలు దొంగిలిస్తే, అతడు నిత్యం పడవాడిగా ఉండాలి.
గౌతమ ఉవాచ స గృహ్ణాత్వవికాదానం కరోతు హయవిక్రయమ్
గౌతముడు ఇలా అన్నాడు — అతడు పచ్చి ధాన్యాన్ని తీసుకొని, గుర్రాలు అమ్మే వ్యాపారం చేయాలి.
శూద్రం పృచ్ఛతు ధర్మార్థం బిసస్తైన్యం కరోతి యః
తామర పొదల కండలు దొంగిలించే వాడు ధర్మమూ, సంపద విషయాల్లో శూద్రుడిని అడగాలి.
ప్రతిశ్రుత్య న యో దద్యాద్బ్రాహ్మణాయ గవాదికమ్ -
బ్రాహ్మణుడికి ఆవులు మొదలైనవాటిని ఇవ్వమని హామీ ఇచ్చి, ఇవ్వని వాడు—
నారీ దుష్టసమాచారా బిసస్తైన్యం కరోతి యా
తామర పొదల కండలు దొంగిలించే చెడ్డ ప్రవర్తన కలిగిన స్త్రీ—
సాధుద్వేషపరా చైవ బిసస్తైన్యం కరోతి యా
మంచి వారిని ద్వేషిస్తూ, తామర పొదల కండలు దొంగిలించే స్త్రీ కూడా—
పశుముఖ ఉవాచ స్వామిద్రోహరతో నిత్యం స భూయాత్పాపకృన్నరః ౬.౩౨.
పశుముఖుడు ఇలా అన్నాడు — యవడు ఎప్పుడూ తన యజమాని దగ్గర నుంచి దొంగతనం చేస్తాడో, అతడు పాపి అవుతాడు.
సత్యం వదతు చాజస్రం బిసస్తైన్యం కరోతి యః
తామర పొదల కండలు దొంగిలించే వాడు ఎప్పుడూ నిజం మాట్లాడాలి.
బిసస్తైన్యం హి చాస్మాకం తన్నూనం భవతా కృతమ్
నిజంగా, మనలో తామర పొదల కండలు దొంగిలించిందీ నువ్వే అన్నది స్పష్టంగా తెలుస్తోంది.
ధర్మాన్వై శ్రోతుకామేన మాం జానీత పురందరమ్
ధర్మాన్ని వినాలని కోరుకుంటున్నవారూ, నన్ను పురందరుడిగా తెలుసుకోండి.