క్షేత్రేఽపి గర్హితాః శ్రాద్ధే యేఽన్యత్ర వ్యంగకాదయః
ఈ క్షేత్రంలోనూ, ఇతరత్రా నిందించబడే లంగడివారు మొదలైనవారు శ్రాద్ధంలో నిందించబడతారు.
తథాన్యదపి విప్రార్హం కర్మ యజ్ఞసముద్భవమ్ పరోక్షే వాపి సంపూర్ణం వృథా సంజాయతే స్ఫుటమ్
అలాగే, బ్రాహ్మణులకు యోగ్యమైన యజ్ఞసంబంధమైన ఇతర కార్యాలు కూడా, గుప్తంగా లేదా అపూర్ణంగా చేస్తే, అవి ఫలించవు.
తస్మాదస్మాత్పురాద్విప్రాన్సమానీయ తతః పరమ్
కాబట్టి, ఈ పట్టణం నుంచి బ్రాహ్మణులను పిలిపించి, తరువాత—
అథాసౌ ప్రాతరుత్థాయ స్మరమాణః పితుర్వచః
తర్వాత, ఉదయం లేచి, తండ్రి మాటలు జ్ఞాపకం చేసుకున్నాడు.
తతశ్చాన్వేషయామాస శ్రాద్ధార్హాన్బ్రాహ్మణాన్నృపః ౬.౩౧.
అప్పుడా రాజు శ్రాద్ధానికి యోగ్యులైన బ్రాహ్మణులను వెతకడం ప్రారంభించాడు.
న తత్ర దుఃఖితః కశ్చిద్దరిద్రోఽపి న దుఃఖితః
అక్కడ ఎవ్వరూ బాధపడేవారు లేరు, ఎవరూ పేదరికంలో బాధపడేవారు కూడా లేరు.
స్థానేస్థానే మహానాదా ఉత్సవాశ్చ గృహేగృహే
ప్రతి చోటా గొప్ప శబ్దాలు వినిపించేవి, ప్రతి ఇంట్లో ఉత్సవాలు జరుగుతుండేవి.
శ్రూయంతే యాజ్ఞికానాం చ యజ్ఞకర్మసముద్భవాః న మృత్యుః కస్యచిత్తత్ర పురే బ్రాహ్మణ సేవితే
యజ్ఞాలు చేసే బ్రాహ్మణుల వేదపారాయణ శబ్దాలు అక్కడ ఎక్కడికక్కడ వినిపించేవి. ఆ బ్రాహ్మణులు సేవించే పట్టణంలో ఎవరికీ మరణం దగ్గరపడేది కాదు.
యథర్తువర్షీ పర్జన్యః సస్యాని గుణవన్తి చ
వర్షాకాలంలో వాన పడినట్లు, పంటలు కూడా బాగా పండేవి, మంచి నాణ్యతతో ఉండేవి.
యంయం ప్రార్థయతే విప్రం స శ్రాద్ధార్థం మహీపతిః
రాజు యెవరిని శ్రాద్ధానికి కోరినా ఆ బ్రాహ్మణుడిని పిలిచేవాడు.
ధిగ్ధిక్పాపసమాచార క్షత్రియాపసదాత్మక
పాపపు మార్గంలో నడిచే, క్షత్రియ వంశాన్ని దిగజార్చినవారికి సిగ్గు, సిగ్గు.
తస్మాద్గచ్ఛ ద్రుతం యావన్న కశ్చిచ్ఛపతే ద్విజః
కావున, ఎవ్వరైనా బ్రాహ్మణుడు హానిచెందకముందే నీవు త్వరగా వెళ్ళిపో.
చమత్కారపురాత్తస్మాద్వైలక్ష్యం పరమం గతః
ఈ ఆశ్చర్యకరమైన ఘటన వల్ల అతడు చాలా అపహాస్యం అనుభవించాడు.
చిన్తయామాస రాజేంద్ర స్మృత్వావస్థాం పితుశ్చ తామ్
రాజు తన తండ్రి పరిస్థితిని గుర్తు చేసుకుని ఆలోచించసాగాడు.
తతః స సచివాన్సర్వాన్ప్రేషయిత్వా గృహం ప్రతి ౬.౩౧.
అంతటితో తన మంత్రులందరినీ ఇళ్లకు పంపించాడు.
స జ్ఞాత్వా నగరే తత్ర బ్రాహ్మణం శంసితవ్రతమ్
ఆ నగరంలో ప్రసిద్ధ వ్రతాలు ఆచరించే ఒక బ్రాహ్మణుడు ఉన్నాడని అతడు తెలుసుకున్నాడు.
దేవశర్మాభిధానం తు శరణాగతవత్సలమ్
ఆ బ్రాహ్మణుడి పేరు దేవశర్మ, అతడు ఆశ్రయానికి వచ్చినవారిని ఎంతో ప్రేమగా చూసుకునేవాడు.
తతస్తు ప్రాతరుత్థాయ కృత్వాంత్యజమయం వపుః
తర్వాత, ఉదయం త్వరగా లేచి, అంత్యజుడి రూపాన్ని ధరించాడు.
అథ యః కురుతే కర్మ తత్ర విష్ఠాప్రశోధనమ్
అక్కడ ఎవరైనా మలాన్ని శుభ్రం చేసే పనిని చేస్తే,
కుతస్త్వమిహ సంప్రాప్తో మద్వృత్తేరుపఘాతకృత్
నీవు నా జీవన విధానానికి విరుద్ధంగా ప్రవర్తిస్తూ ఇక్కడికి ఎలా వచ్చావు?
తస్యైవం వదతోఽప్యాశు బలాత్స పృథివీపతిః
అతడు ఇలా మాట్లాడుతుండగానే, ఆ రాజును బలవంతంగా పట్టుకున్నారు.
తతః సంవత్సరస్యాంతే చండాలేన ద్విజోత్తమాః
ఓ ఉత్తమ బ్రాహ్మణులారా! ఏడాది ముగిసిన తరువాత, ఒక చండాలుడు...
స్వామింస్తవ కులేప్యేవం గూథాశోధనకర్మకృత్
స్వామీ, మీ వంశంలో మీరు ఇలా మలాన్ని శుభ్రం చేసే పనిని చేశారు.
అథ శ్రుత్వా చ తద్వాక్యం స ప్రాహ ద్విజసత్తమః అధికారస్త్వయాత్మీయస్తథా కార్యో యథా పురా
ఆ మాటలు విని, ఆ ద్విజశ్రేష్ఠుడు ఇలా అన్నాడు: 'నీ అధికారమంతా నీదే. మునుపు ఎలా చేస్తే అలా నీ పని కొనసాగించు.'
తదాన్యదివసే ప్రాప్తే సోంఽత్యజః కోపసంయుతః ౬.౩౧.
తర్వాత, మరొక రోజు వచ్చినప్పుడు, ఆ చండాలుడు కోపంతో నిండిపోయి ఉన్నాడు.
శస్త్రోద్యతకరం దృష్ట్వా ప్రహారేకృతనిశ్చయమ్
ఆయన చేతిలో ఆయుధాన్ని పైకి ఎత్తి, కొట్టాలని సంకల్పించడాన్ని చూసారు.
తతస్తస్య వినిష్క్రాంతే లోచనే తత్క్షణాద్ద్విజాః
ఆ సమయంలో, అతని కన్ను తగిలి బయటకు వచ్చేసింది, అదే క్షణంలో, ఓ ద్విజులారా—
తం శ్రుత్వా నిహతం తేన చండాలం నిజకింకరమ్
ఆ చండాలుడు, తన సేవకుడిని తానే చంపాడని విని—
తతః పుత్రైశ్చ పౌత్రైశ్చ సహితోఽన్యైశ్చ బన్ధుభిః
తర్వాత, తన కుమారులు, మనవళ్లు, ఇతర బంధువులతో కలిసి—
సోఽపి సంతాడ్యమానస్తు ప్రహారైర్జర్జరీకృతః
అతడూ కొట్టబడుతూ, దెబ్బలతో బాగా నొప్పిపోయాడు.