తత్ర పూర్వం తపస్తప్తం మాతుః శాపప్రపీడితైః
అక్కడ, మాతృశాప వల్ల బాధపడుతూ, వారు పూర్వం తపస్సు చేశారు.
కమ్బలాశ్వతరౌ నాగౌ తథా ఖ్యాతౌ ధరాతలే
కంబలుడు, అశ్వతరుడు అనే ప్రసిద్ధ నాగులు భూమిపై విఖ్యాతులయ్యారు.
అనంతో వాసుకిశ్చైవ తక్షకశ్చ మహావలః
అనంతుడు, వాసుకి, అలాగే మహాబలుడు అయిన తక్షకుడు కూడా ఉన్నారు.
ఐరావతస్తథా శంఖః పుణ్డరీకో మహావిషః
అయిరావతుడు, శంఖుడు, పుండరీకుడు, మహావిషుడు కూడా ఉన్నారు.
ఏతేషాం పుత్రపౌత్రాశ్చ తేషామపి విభూతిభిః
వారికి పుత్రపౌత్రులు, వారు కూడా తమ తమ శక్తులతో ప్రసిద్ధులయ్యారు.
అథ తే కుటిలా దుష్టా భక్షయంతి సదా జనాన్
తర్వాత ఆ వంకరగా, దుష్టంగా ఉన్న వారు ఎప్పుడూ జనులను తినేవారు.
తతః ప్రజా ఇమాః సర్వా బ్రహ్మాణం శరణం గతాః
అందువల్ల ఈ ప్రాణులు అన్నీ బ్రహ్మను ఆశ్రయించాయి.
యావన్న శూన్యతాం యాతి సకలం వసుధాతలమ్ ౬.౩౧.
భూమి మొత్తం ఖాళీ కాకముందే,
అథ తానబ్రవీద్బ్రహ్మా శేషాద్యాన్నవనాయకాన్
అప్పుడు బ్రహ్మ, శేషుడు మొదలైన నాగ నాయకులను ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు.
అథ తేషాం బహుత్వాచ్చ నైవ రక్షా ప్రజాయతే
వారు చాలా మందిగా ఉండడంతో, రక్షణ సాధ్యపడలేదు.
తతః కోపపరీతాత్మా తానాహూయ కులాధిపాన్
అప్పుడా కోపంతో మనసు నిండిన బ్రహ్మ, ఆ వంశాధిపతులను పిలిపించాడు.
భక్షయంతి యతః సర్పా అపరాధం వినా ప్రజాః
నాగులు ఎటువంటి తప్పు లేకుండానే ప్రజలను తినుతున్నారు.
తచ్ఛ్రుత్వా వేపమానాస్తే సర్పాణాం నవనాయకాః
ఇది విని, నాగుల కొత్త నాయకులు భయంతో వణికిపోయారు.
బ్రహ్మోవాచ॥ యది నామ మయా సృష్టా యూయం దిష్ట్యా విషోల్బణాః
బ్రహ్మ చెప్పాడు: మీరు నా చేత సృష్టించబడి, విధి వల్ల విషంతో నిండిపోయినా,
అపరాధం వినా కస్మాద్భక్షయధ్వ ఇమాః ప్రజాః ॥ ౬.౩౧.
ఎటువంటి తప్పు చేయని ఈ ప్రజలను ఎందుకు తింటున్నారు?
అథవా సంప్రయచ్ఛస్వ స్థానం మానుషవర్జితమ్
లేకపోతే, మానవులను మినహాయించి మీకు ఒక స్థలం నిర్ణయించుకోండి.
పారిక్షితమఖే తస్మిన్సర్పాణాం చిత్రభానునా
పరిక్షిత్ యజ్ఞంలో, నాగులలో చిత్రభాను,
యథా న సంతతిచ్ఛేదో జాయతే ప్రపితామహ
వంశం నిలిచిపోకుండా ఉండేందుకు, ప్రపితామహా.
స సంతానకృతే భార్యాం భూమావన్వేషయిష్యతి
సంతానాన్ని పొందేందుకు అతడు భూమిపై భార్యను వెతుకుతాడు.
భావినీ చ భవద్వంశే జరత్కన్యా సుశోభనా
నీ వంశంలో ఒక వృద్ధ వయసు కలిగిన అందమైన కన్య తలుపుతుందని భవిష్యత్తులో జరుగుతుంది.
తాభ్యాం యో భవితా పుత్రః స శేషాన్రక్షయిష్యతి
ఆ ఇద్దరి నుంచి పుట్టే కుమారుడు మిగతా వారిని రక్షిస్తాడు.
సుతలం నితలం చైవ తథైవ వితలం చ యత్
సుతల, నితల, అలాగే విటల అనే లోకాలు,
మయా దత్తేఽతిరమ్యే చ సర్వభోగసమన్వితే
నేను ఇచ్చినవి, అపూర్వమైన ఆనందాలు, అన్ని రకాల సుఖాలు ఉన్నవి.
తత్ర భుంజథ సద్భోగా న్గత్వాఽఽశు మమ శాసనాత్
నా ఆజ్ఞతో మీరు వెంటనే అక్కడికి వెళ్లి నిజమైన సుఖాలను అనుభవించండి.
శక్నుమో వస్తుముర్వ్యాం నస్తస్మాత్స్థానం ప్రదర్శయ ౬.౩౧.
మేము భూమిపై నివసించలేము, అందుకే ఆ స్థలాన్ని మాకు చూపించు.
పంచమీ శేషకాలస్తు నేయస్తత్రం రసాతలే
ఐదవ మిగిలిన కాలాన్ని అక్కడ, పాతాళంలో గడపాలి.
తత్రాగతైర్న హంతవ్యా మానవా దోషవర్జితాః
అక్కడికి వచ్చినవారు తప్పులేని మనుష్యులను హత్య చేయకూడదు.
చమత్కారపురే క్షేత్రే మయా దత్తా స్థితిః సదా
చమత్కారపురం అనే ప్రదేశంలో నేను ఎప్పుడూ నివాసానికి స్థలం ఇచ్చాను.
పాతాలం కులముఖ్యాశ్చ తస్మిన్క్షేత్రే వ్యవస్థితాః
ఆ ప్రాంతంలో పాతాళంలోని ముఖ్య కుటుంబాలు స్థిరంగా ఉన్నాయి.
తత్ర శ్రావణపంచమ్యాం యస్తాన్పూజయతే నరః
శ్రావణ మాసంలో ఐదవ రోజున ఎవరు వారిని పూజిస్తారో,