జలసర్పం సమాదాయ సుదీర్ఘం భీషణాకృతిమ్
అతడు ఒక పొడవైన, భయంకరమైన జలసర్పాన్ని పట్టుకున్నాడు.
తతశ్చ క్షిప్తవాంస్తత్ర మహాజనసమాగమే
తర్వాత, ఆ పెద్ద జనసమూహంలోనే దాన్ని విసిరేశాడు.
తత్రాసీత్తాపసో నామ్నా సుప్రభః శంసితవ్రతః ౬.౨౯.
అక్కడ సుప్రభ అనే ఒక తపస్వి ఉండేవాడు; అతడు దృఢవ్రతుడిగా ప్రసిద్ధి పొందాడు.
నిష్కంపాం సుదృఢామృజ్వీం నాతిస్తబ్ధాం న కుంచితామ్
అతడు అచంచలంగా, బలంగా, నేరుగా ఉండేవాడు; అతని మనస్సు గట్టిగా గానీ, వంకరగా గానీ ఉండేది కాదు.
సంపశ్యన్నాసికాగ్రం స్వం దిశశ్చానవలోకయన్
తన ముక్కు చివరను చూస్తూ, ఎక్కడికీ దృష్టిని తిప్పకుండా ఉండాలి.
ఆవర్తపంకజాంతఃస్థమష్టపత్ర మధోముఖమ్
అష్టదళ పద్మం మధ్యలో, దాని గుండ్రంగా వంపులో, క్రిందికి ముఖం పెట్టి ఉండాలి.
పశ్యన్పద్మాసనస్థం చ వైదనాథం మహేశ్వరమ్
పద్మాసనంలో కూర్చున్న వైద్యనాథుడైన మహేశ్వరుడిని దర్శించాలి.
అనింద్యం చాప్యభేద్యం చ జరామరణవర్జితమ్
ఆయనకు ఎలాంటి అపవాదం లేదు, ఎవ్వరూ హానిచేయలేరు, వృద్ధాప్యం, మరణం లేవు.
అంగుష్ఠతర్జనీయోగం కృత్వా హృదయసంగతమ్
అంగుళి, చూపుడు వేలు కలిపి, హృదయానికి దగ్గరగా ఉంచాలి.
వేష్టయామాస భోగేన నిశ్చలస్య మహాత్మనః
అచంచలమైన ఆ మహాత్ముడిని తన పుట్టుతో చుట్టుముట్టాడు.
శ్రీవర్ధనఇతిఖ్యాతో నానాశాస్త్రకృతశ్రమః ౬.౨౯.
శ్రీవర్ధనుడు అనబడే వాడు, అనేక శాస్త్రాలు చదివి అలిసిపోయాడు.
నాతిదూరస్థితం మాం చ జ్ఞాత్వా తత్కర్మకారిణమ్
దూరంగా లేని నన్ను, ఆ కార్యాన్ని చేసినవాడిగా గుర్తించాడు.
స్ఫురతాధరయుగ్మేన బాష్పగద్గదయా గిరా
అడుగులు వణికే పెదవులతో, కన్నీళ్లతో గొంతు కదిలింది.
నిర్వికల్పేన చిత్తేన యది ధ్యాతో మహేశ్వరః ఈదృక్కాయో భవత్వాశు గురుర్మే యేన ధర్షితః
మనస్సు ఎటూ తూలకుండా మహేశ్వరుడిని ధ్యానిస్తే, గురువుని బాధించిన ఈ శరీరం నాకు త్వరగా కలగాలని కోరాడు.
అథాహం సర్పతాం ప్రాప్తస్తత్క్షణాదేవ దారుణామ్
అప్పుడే, ఆ క్షణంలోనే, నేను భయంకరమైన పాము రూపం పొందాను.
అథ గత్వా సమాధేః స పర్యంతం సంయతో మునిః
తర్వాత ఆ నియమితుడు ముని, ధ్యానం ముగించాక బయటికొచ్చాడు.
అథ సర్పాకృతిం మాం చ దుఃఖేన మహతాన్వితమ్ తటస్థం భయసంత్రస్తం తథా సర్వజనం తదా
తర్వాత, నేను పాము రూపంలో, పెద్ద బాధతో, ఒడ్డున భయంతో నిలబడి ఉండగా, అక్కడ ఉన్న అందరూ భయపడిపోయారు.
శపతా బ్రాహ్మణం దీనం నైష ధర్మస్తపస్వినామ్
ఆ దుఃఖిత బ్రాహ్మణుడిని శపిస్తూ, 'ఇది తపస్వులకు తగిన పని కాదు' అన్నాడు.
సమో మానేఽపమానే చ సమలోష్టాశ్మకాంచనః
గౌరవం, అవమానం రెండింటిలో సమానంగా ఉంటాడు; మట్టి, రాయి, బంగారం అన్నీ ఒకటిగా చూస్తాడు.
తస్మాదజానతా వత్స శప్తోఽయం బ్రాహ్మణస్త్వయా ౬.౨౯.
కాబట్టి, వత్సా! తెలియకపోయినా, నువ్వు ఈ బ్రాహ్మణుడిని శపించావు.
అథ శ్రీవర్ధనః ప్రాహ ప్రణిపత్య నిజం గురుమ్
అప్పుడు శ్రీవర్ధనుడు తన గురువుకు నమస్కరించి ఇలా అన్నాడు.
అజ్ఞానాద్యదివా జ్ఞానాన్మయా యద్వ్యాహృతం వచః
తెలిసినా తెలియకపోయినా, నేను ఏ మాటలు మాట్లాడానో అవన్నీ...
న మృషా వచనం ప్రోక్తం స్వైరేణాపి గురో మయా
నేను నా గురువుగారికి ఎప్పుడూ అబద్ధం చెప్పలేదు, స్వేచ్ఛగా ఉన్నప్పటికీ కూడా.
పశ్చాదుదయతే సూర్యః శోషం యాతి మహార్ణవః
తర్వాత సూర్యుడు ఉదయిస్తాడు, అప్పుడు మహాసముద్రం ఎండిపోతుంది.
తమువాచ గురుః శిష్యం స పునః శ్లక్ష్ణయా గిరా
అప్పుడా గురువు మళ్లీ తన శిష్యునితో మృదువుగా ఇలా అన్నాడు.
సదా శిష్యో వయఃస్థోపి శాసనీయః ప్రయత్నతః ॥। కిం పునర్బాల ఏవ త్వం తేన త్వాం వచ్మి భూరిశః
శిష్యుడు ఎంత వయస్సులో ఉన్నా, ఎప్పుడూ జాగ్రత్తగా బోధించాలి. మరి నువ్వు ఇంకా చిన్నవాడివి కదా, అందుకే మళ్లీ మళ్లీ నీకు చెబుతున్నాను.
ధర్మం న వ్యయతే కోఽపి మునీనాం పూర్వసంచితమ్
పూర్వకాల మునులు కూడిన ధర్మాన్ని ఎవ్వరూ నాశనం చేయలేరు.
తస్మాత్క్షమాం పురస్కృత్య వర్తితవ్యం తపస్విభిః
అందుకే తపస్వులు ఎప్పుడూ సహనంతో ప్రవర్తించాలి.
న పాపం ప్రతి పాపః స్యాద్బుద్ధిరేషా సనాతనీ
పాపానికి ప్రతిగా పాపం చేయకూడదు — ఇదే శాశ్వతమైన ధర్మం.
దగ్ధః స దహతే భూయో హతమేవ నిహంతి చ ౬.౨౯.
ఎవరు కాల్చబడ్డారో వారు మళ్లీ కాలుస్తారు; ఎవరు హతమయ్యారో వారు తిరిగి హింసిస్తారు.