తతః ప్రోవాచ మాం హృష్టః స నరః ప్రశ్రయాన్వితః
అప్పుడా మనిషి ఆనందంతో, వినయంగా నాతో ఇలా అన్నాడు.
అహమాసం పురా విప్ర చమత్కారపురోత్తమే
ఓ బ్రాహ్మణా, నేను ఎప్పుడో ఒకప్పుడు చమత్కారపురంలో ఉండేవాడిని.
కస్యచిత్త్వథ కాలస్య తత్ర యాత్రా వ్యజాయత
కొంతకాలం తర్వాత అక్కడ ఒక ప్రయాణం ఆరంభమైంది.
అథ తత్ర సమాయాతా మునయః సంశితవ్రతాః
ఆ సమయంలో అక్కడ దృఢవ్రతులు అయిన మునులు వచ్చారు.
శైవాః పాశుపతాశ్చైవ తథా కాపాలికాశ్చ యే ౬.౨౯.
వారు శివభక్తులు, పాశుపతులు, అలాగే కపాలికులు కూడా ఉన్నారు.
ఏకాహారా నిరాహారా వాయుభక్షాస్తథాపరే
వారిలో కొందరు ఒక్కసారి మాత్రమే భోజనం చేసేవారు, మరికొందరు ఉపవాసం ఉండేవారు, ఇంకొందరు గాలినే ఆహారంగా తీసుకునేవారు.
తేఽభివన్ద్య యథాన్యాయం దేవదేవం మహేశ్వరమ్
వారు విధిగా దేవదేవుడు మహేశ్వరుడిని నమస్కరించారు.
రాజర్షీణాం పురాణానాం దేవేన్ద్రాణాం చ హర్షితాః
అంతే కాకుండా, పూర్వకాల రాజర్షులు, దేవేంద్రులు కూడా ఆనందంతో ఆ విధంగా చేశారు.
ఏవం మహోత్సవే తత్ర వర్తమానే మహోదయే
అలా అక్కడ ఆ మహోత్సవం, గొప్ప ఐశ్వర్యంతో జరుగుతుండగా—
శివదర్శనవిద్వేషీ తమసా సంవృతాశయః
శివుని దర్శనాన్ని ద్వేషించే, చిత్తంలో అంధకారం నిండిన వాడు—
జలసర్పం సమాదాయ సుదీర్ఘం భీషణాకృతిమ్
అతడు ఒక పొడవైన, భయంకరమైన జలసర్పాన్ని పట్టుకున్నాడు.
తతశ్చ క్షిప్తవాంస్తత్ర మహాజనసమాగమే
తర్వాత, ఆ పెద్ద జనసమూహంలోనే దాన్ని విసిరేశాడు.
తత్రాసీత్తాపసో నామ్నా సుప్రభః శంసితవ్రతః ౬.౨౯.
అక్కడ సుప్రభ అనే ఒక తపస్వి ఉండేవాడు; అతడు దృఢవ్రతుడిగా ప్రసిద్ధి పొందాడు.
నిష్కంపాం సుదృఢామృజ్వీం నాతిస్తబ్ధాం న కుంచితామ్
అతడు అచంచలంగా, బలంగా, నేరుగా ఉండేవాడు; అతని మనస్సు గట్టిగా గానీ, వంకరగా గానీ ఉండేది కాదు.
సంపశ్యన్నాసికాగ్రం స్వం దిశశ్చానవలోకయన్
తన ముక్కు చివరను చూస్తూ, ఎక్కడికీ దృష్టిని తిప్పకుండా ఉండాలి.
ఆవర్తపంకజాంతఃస్థమష్టపత్ర మధోముఖమ్
అష్టదళ పద్మం మధ్యలో, దాని గుండ్రంగా వంపులో, క్రిందికి ముఖం పెట్టి ఉండాలి.
పశ్యన్పద్మాసనస్థం చ వైదనాథం మహేశ్వరమ్
పద్మాసనంలో కూర్చున్న వైద్యనాథుడైన మహేశ్వరుడిని దర్శించాలి.
అనింద్యం చాప్యభేద్యం చ జరామరణవర్జితమ్
ఆయనకు ఎలాంటి అపవాదం లేదు, ఎవ్వరూ హానిచేయలేరు, వృద్ధాప్యం, మరణం లేవు.
అంగుష్ఠతర్జనీయోగం కృత్వా హృదయసంగతమ్
అంగుళి, చూపుడు వేలు కలిపి, హృదయానికి దగ్గరగా ఉంచాలి.
వేష్టయామాస భోగేన నిశ్చలస్య మహాత్మనః
అచంచలమైన ఆ మహాత్ముడిని తన పుట్టుతో చుట్టుముట్టాడు.
శ్రీవర్ధనఇతిఖ్యాతో నానాశాస్త్రకృతశ్రమః ౬.౨౯.
శ్రీవర్ధనుడు అనబడే వాడు, అనేక శాస్త్రాలు చదివి అలిసిపోయాడు.
నాతిదూరస్థితం మాం చ జ్ఞాత్వా తత్కర్మకారిణమ్
దూరంగా లేని నన్ను, ఆ కార్యాన్ని చేసినవాడిగా గుర్తించాడు.
స్ఫురతాధరయుగ్మేన బాష్పగద్గదయా గిరా
అడుగులు వణికే పెదవులతో, కన్నీళ్లతో గొంతు కదిలింది.
నిర్వికల్పేన చిత్తేన యది ధ్యాతో మహేశ్వరః ఈదృక్కాయో భవత్వాశు గురుర్మే యేన ధర్షితః
మనస్సు ఎటూ తూలకుండా మహేశ్వరుడిని ధ్యానిస్తే, గురువుని బాధించిన ఈ శరీరం నాకు త్వరగా కలగాలని కోరాడు.
అథాహం సర్పతాం ప్రాప్తస్తత్క్షణాదేవ దారుణామ్
అప్పుడే, ఆ క్షణంలోనే, నేను భయంకరమైన పాము రూపం పొందాను.
అథ గత్వా సమాధేః స పర్యంతం సంయతో మునిః
తర్వాత ఆ నియమితుడు ముని, ధ్యానం ముగించాక బయటికొచ్చాడు.
అథ సర్పాకృతిం మాం చ దుఃఖేన మహతాన్వితమ్ తటస్థం భయసంత్రస్తం తథా సర్వజనం తదా
తర్వాత, నేను పాము రూపంలో, పెద్ద బాధతో, ఒడ్డున భయంతో నిలబడి ఉండగా, అక్కడ ఉన్న అందరూ భయపడిపోయారు.
శపతా బ్రాహ్మణం దీనం నైష ధర్మస్తపస్వినామ్
ఆ దుఃఖిత బ్రాహ్మణుడిని శపిస్తూ, 'ఇది తపస్వులకు తగిన పని కాదు' అన్నాడు.
సమో మానేఽపమానే చ సమలోష్టాశ్మకాంచనః
గౌరవం, అవమానం రెండింటిలో సమానంగా ఉంటాడు; మట్టి, రాయి, బంగారం అన్నీ ఒకటిగా చూస్తాడు.
తస్మాదజానతా వత్స శప్తోఽయం బ్రాహ్మణస్త్వయా ౬.౨౯.
కాబట్టి, వత్సా! తెలియకపోయినా, నువ్వు ఈ బ్రాహ్మణుడిని శపించావు.