తతోఽహం దండముద్యమ్య కాలదండోపమం రుషా
అప్పుడు నేను కోపంతో, కాలదండంలా నా దండాన్ని పైకి ఎత్తాను —
నాపరాధ్యామి తే కించిదహం బ్రాహ్మణసత్తమ
ఓ ఉత్తమ బ్రాహ్మణా, నేను నీకు ఏ తప్పూ చేయలేదు —
తతో మయా స సంప్రోక్తః కోపాత్సలిలపన్నగః మమ భార్యా ప్రియా పూర్వం సర్పేణాసీద్వినాశితా
అప్పుడు నేను ఆ నీటిలో ఉండే పాముతో కోపంగా ఇలా చెప్పాను: 'ఒకప్పుడు నా ప్రియ భార్యను ఒక పాము హతమార్చింది.'
తతోఽహం తేన వైరేణ సూదయామి మహో రగాన్ హత్వా దండప్రహారేణ తస్మాదిష్టతమం స్మర
అందువల్ల ఆ వైరం వల్ల నేను గొప్ప పాములను సంహరిస్తున్నాను; నా దండంతో కొట్టి, నీవు ఎంతో ఇష్టపడే వాడిని గుర్తు పెట్టుకో.
తతః స మాం పునః ప్రాహ భయేన మహతావృతః
అప్పుడు అతడు భయంతో నన్ను మళ్లీ ఇలా అడిగాడు —
అన్యే తే పన్నగా విప్ర యే దశంతీహ మానవాన్ ౬.౨౯.
ఇక్కడ మానవులను కరిచే ఇతర పాములు కూడా ఉన్నారు, ఓ బ్రాహ్మణా —
ఏవం ప్రజల్పమానోఽపి స దండేన మయా హతః
అతడు ఇలా మాట్లాడుతుండగానే, నేను నా దండంతో అతన్ని కొట్టాను.
అథాసౌ లగుడస్పర్శాత్తత్క్షణాదేవ పన్నగః
అప్పుడు నా దండం అతడిని తాకిన వెంటనే, ఆ పాము వెంటనే మారిపోయింది.
తదాశ్చర్యం సమాలోక్య తతోఽహం విస్మయాన్వితః
అప్పుడు ఆ అద్భుతమైన దృశ్యాన్ని చూసి, నేను ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయాను.
కో భవాన్కిమిదం రూపం కృతం సర్పమయం విభో
మీరు ఎవరు? ప్రభూ, ఈ పాములా రూపం ఎందుకు ధరించారో చెప్పండి.
తతః ప్రోవాచ మాం హృష్టః స నరః ప్రశ్రయాన్వితః
అప్పుడా మనిషి ఆనందంతో, వినయంగా నాతో ఇలా అన్నాడు.
అహమాసం పురా విప్ర చమత్కారపురోత్తమే
ఓ బ్రాహ్మణా, నేను ఎప్పుడో ఒకప్పుడు చమత్కారపురంలో ఉండేవాడిని.
కస్యచిత్త్వథ కాలస్య తత్ర యాత్రా వ్యజాయత
కొంతకాలం తర్వాత అక్కడ ఒక ప్రయాణం ఆరంభమైంది.
అథ తత్ర సమాయాతా మునయః సంశితవ్రతాః
ఆ సమయంలో అక్కడ దృఢవ్రతులు అయిన మునులు వచ్చారు.
శైవాః పాశుపతాశ్చైవ తథా కాపాలికాశ్చ యే ౬.౨౯.
వారు శివభక్తులు, పాశుపతులు, అలాగే కపాలికులు కూడా ఉన్నారు.
ఏకాహారా నిరాహారా వాయుభక్షాస్తథాపరే
వారిలో కొందరు ఒక్కసారి మాత్రమే భోజనం చేసేవారు, మరికొందరు ఉపవాసం ఉండేవారు, ఇంకొందరు గాలినే ఆహారంగా తీసుకునేవారు.
తేఽభివన్ద్య యథాన్యాయం దేవదేవం మహేశ్వరమ్
వారు విధిగా దేవదేవుడు మహేశ్వరుడిని నమస్కరించారు.
రాజర్షీణాం పురాణానాం దేవేన్ద్రాణాం చ హర్షితాః
అంతే కాకుండా, పూర్వకాల రాజర్షులు, దేవేంద్రులు కూడా ఆనందంతో ఆ విధంగా చేశారు.
ఏవం మహోత్సవే తత్ర వర్తమానే మహోదయే
అలా అక్కడ ఆ మహోత్సవం, గొప్ప ఐశ్వర్యంతో జరుగుతుండగా—
శివదర్శనవిద్వేషీ తమసా సంవృతాశయః
శివుని దర్శనాన్ని ద్వేషించే, చిత్తంలో అంధకారం నిండిన వాడు—
జలసర్పం సమాదాయ సుదీర్ఘం భీషణాకృతిమ్
అతడు ఒక పొడవైన, భయంకరమైన జలసర్పాన్ని పట్టుకున్నాడు.
తతశ్చ క్షిప్తవాంస్తత్ర మహాజనసమాగమే
తర్వాత, ఆ పెద్ద జనసమూహంలోనే దాన్ని విసిరేశాడు.
తత్రాసీత్తాపసో నామ్నా సుప్రభః శంసితవ్రతః ౬.౨౯.
అక్కడ సుప్రభ అనే ఒక తపస్వి ఉండేవాడు; అతడు దృఢవ్రతుడిగా ప్రసిద్ధి పొందాడు.
నిష్కంపాం సుదృఢామృజ్వీం నాతిస్తబ్ధాం న కుంచితామ్
అతడు అచంచలంగా, బలంగా, నేరుగా ఉండేవాడు; అతని మనస్సు గట్టిగా గానీ, వంకరగా గానీ ఉండేది కాదు.
సంపశ్యన్నాసికాగ్రం స్వం దిశశ్చానవలోకయన్
తన ముక్కు చివరను చూస్తూ, ఎక్కడికీ దృష్టిని తిప్పకుండా ఉండాలి.
ఆవర్తపంకజాంతఃస్థమష్టపత్ర మధోముఖమ్
అష్టదళ పద్మం మధ్యలో, దాని గుండ్రంగా వంపులో, క్రిందికి ముఖం పెట్టి ఉండాలి.
పశ్యన్పద్మాసనస్థం చ వైదనాథం మహేశ్వరమ్
పద్మాసనంలో కూర్చున్న వైద్యనాథుడైన మహేశ్వరుడిని దర్శించాలి.
అనింద్యం చాప్యభేద్యం చ జరామరణవర్జితమ్
ఆయనకు ఎలాంటి అపవాదం లేదు, ఎవ్వరూ హానిచేయలేరు, వృద్ధాప్యం, మరణం లేవు.
అంగుష్ఠతర్జనీయోగం కృత్వా హృదయసంగతమ్
అంగుళి, చూపుడు వేలు కలిపి, హృదయానికి దగ్గరగా ఉంచాలి.
వేష్టయామాస భోగేన నిశ్చలస్య మహాత్మనః
అచంచలమైన ఆ మహాత్ముడిని తన పుట్టుతో చుట్టుముట్టాడు.