చతుష్పదానామన్యేషాం వింశతిః పంచభిర్యుతా
ఇతర నాలుగు కాళ్ళ జంతువులకు ఇరవై ఐదు సంవత్సరాలు ఆయుష్షు ఉంటుంది.
తథా పాపపరా లోకా దుఃస్థితాశ్చ విశేషతః సేవితాస్తేఽపి గృధ్రాద్యైర్యత్ర చ్ఛాయావివర్జితాః
అలాగే పాపంలో మునిగిపోయిన ప్రజలు చాలా స్థిరంగా ఉండరు; అక్కడ నీడ కూడా లేకుండా, గద్దలు మొదలైనవి కూడా వారిని చేరుకుంటాయి.
యత్ర ధర్మో హ్యధర్మేణ పీడ్యతే సురసత్తమ
దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా, అక్కడ ధర్మం అధర్మం చేత బాధపడుతుంది.
గురవశ్చ తథా శిష్యైః స్త్రీభిశ్చ పురుషాధమాః
అక్కడ గురువులను శిష్యులు, స్త్రీలను నీచులు బాధిస్తారు.
యత్ర సీదంతి ధర్మిష్ఠా నరాః సత్యపరాయణాః
అక్కడ సత్యాన్ని పాటించే ధార్మికులు కూడా కష్టపడుతారు.
ఆధయో వ్యాధయశ్చైవ తథా పీడా మహాద్భుతా
అక్కడ బాధలు, వ్యాధులు, గొప్ప కష్టాలు కూడా కలుగుతాయి.
అల్పాయుషస్తథా మర్త్యా జాయంతే వర్ణసంకరాత్
వర్ణమిశ్రమం వల్ల మానవులు తక్కువ ఆయుష్షుతో జన్మిస్తారు.
న వర్షతి ఘనః కాలే సంప్రాప్తేఽపి యథోచితే
సరైన కాలం వచ్చినా మేఘం వర్షించదు.
న చ క్షీరప్రదా గావో యద్యపి స్యుః సుపోషితాః
గోవులు బాగా పోషణ పొందినా, పాలివ్వవు.
లోకా భవంతి నిఃశ్రీకాస్తథా యే చ మలిమ్లుచాః ౬.౨౭.
ప్రజలు ఐశ్వర్యం లేక బీదగా మారిపోతారు; అపవిత్రులు కూడా అలాగే ఉంటారు.
తథా తపస్వినః శూద్రాః శూద్రా ధర్మపరాయణాః
శూద్రుల్లో తపస్సు చేసే వారు ఉంటారు; ధర్మాన్ని పాటించే శూద్రులు కూడా కనిపిస్తారు.
శూద్రాః ప్రతిగ్రహీతారః శూద్రా దానప్రదాస్తథా
శూద్రులు దానం తీసేవారిగా, దానం ఇచ్చేవారిగా మారుతారు.
పంచగర్తాన్ఖనంత్యేవ మృత్యుకాలే నరాధమాః
చెడ్డ మనుషులు మరణ సమయంలో అయిదు గోతులు తవ్వుతారు.
వేదవిక్రయకర్తారో బ్రాహ్మణాః శౌచవర్జితాః
బ్రాహ్మణులు వేదాలను అమ్ముతారు, పవిత్రత కోల్పోతారు.
స్వాధ్యాయరహితాశ్చైవ శూద్రాన్ననిరతాః సదా
వారు స్వాధ్యాయం చేయరు, ఎప్పుడూ శూద్రుల ఆహారంలో మునిగిపోతారు.
పాఖండినో వికర్మస్థాః పరదారోపజీవినః
పక్కనటి చూపించే వారు, నిషిద్ధ కార్యాల్లో ఉండేవారు, పరస్త్రీ ఆధారంగా జీవించే వారు కనిపిస్తారు.
న స్వభావాత్సహస్రాక్ష కథంచిదపి దేహినామ్
ఓ సహస్రాక్ష! జీవులు తమ స్వభావానుసారం ఏ పనీ చేయరు.
నష్టోత్సవావిధర్మాణో నిత్యం సంకరకారకాః
ఉత్సవాలు పోతాయి, అధర్మం పెరుగుతుంది, ఎప్పుడూ కలహం కలుగుతుంది.
తతో హ్రాసం ప్రయాస్యంతి వృద్ధిం యాతి కలౌ యుగే
అందువల్ల హ్రాసం సంభవిస్తుంది; కలియుగంలో పెరుగుదల కనిపిస్తుంది.
అల్పత్వాద్దుర్లభత్వాచ్చ అశక్తా గృహకర్మణి ౬.౨౭.
బలహీనత, అరుదుగా ఉండడం వల్ల వారు గృహకార్యాల్లో శక్తిలేకపోతారు.
నియమాః సంయమాః సర్వే మంత్రవాదాస్తథైవ చ
అన్ని నియమాలు, నియంత్రణలు, మంత్రోచ్చారణలు కూడా అలాగే,
స్వస్వభావవిహీనాని హీనాని చ తథా జలైః
వాటికి తగిన స్వభావం ఉండదు, నీళ్లలా తక్కువగా మారిపోతాయి.
తత్ర తే సంభవిష్యంతి కుత్సితా యే చ మానవాః
అక్కడ నిందించదగ్గ మనుషులు పుట్టుకొస్తారు.
విత్తలోభాత్ప్రదాస్యంతి కుత్సితాయ నరాః సుతామ్
ధనలోభంతో, పురుషులు తమ కుమార్తెలను నిందించదగ్గవారికి ఇస్తారు.
కన్యకాః ప్రకరిష్యంతి పురుషైః సహ సంగతిమ్
అప్పటి యువతులు పురుషులతో కలసి స్నేహాలు ఏర్పరచుకుంటారు.
సర్వకృత్యేషు దుఃశీలాః। సుయత్నేనాపి రక్షితాః
ఏ విధంగా కాపాడినా, వారు చేసే పనులన్నింటిలోనూ మంచి నడవడిక చూపరు.
పీడయిష్యంతి నిర్దోషాన్విత్తలోభాదసంశయమ్
ధనానికి ఆశతో, నిర్దోషులను కూడా బాధిస్తారు అనుమానం లేదు.
సంత్యక్ష్యంతి యుగే తస్మిన్ప్రాణిద్రోహేఽపి వర్తినమ్
ఆ యుగంలో, ప్రాణాలను పణంగా పెట్టి ఉన్నవారిని కూడా వదిలిపెడతారు.
ప్రమాణం చ సురశ్రేష్ఠ చతుర్ణామప్యసంశయమ్
దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా, ఈ నాలుగింటికీ ఇదే ప్రమాణం అని నిస్సందేహంగా చెప్పగలను.
యశ్చైతత్కీర్తయేన్మర్త్యః సదైవ సుసా మాహితః ౬.౨౭.
ఈ మాటలను ఎవరైనా మనిషి చదివితే, అతనికి ఎల్లప్పుడూ గొప్ప మంగళం కలుగుతుంది.