తతశ్చ కుతపే ప్రాప్తే కాలే తే ద్విజసత్తమాః
తర్వాత కూటప కాలం వచ్చినప్పుడు, అతి ఉత్తమ బ్రాహ్మణులారా,
ఏతస్మిన్నంతరే సీతా ప్లక్షవృక్షాంతరే స్థితా ౬.౨౦.౨౦ స తాం సీతేతి సీతేతి వ్యాహృత్యాథ ముహుర్ముహుః
ఈ మధ్యలో సీత ఒక అత్తి చెట్టు కొమ్మల మధ్య నిలబడి ఉండగా, అతడు 'సీతా! సీతా!' అని మళ్లీ మళ్లీ పిలిచాడు.
వత్స లక్ష్మణ శుశ్రూషాం విప్రాణాం శ్రాద్ధసంభవామ్
ప్రియమైన లక్ష్మణా, బ్రాహ్మణులకు శ్రాద్ధంలో సేవ చేయు.
బాఢమిత్యేవ సంప్రోక్తో లక్ష్మణః శుభలక్షణః
అందుకు మంగళకర లక్షణాలు కల లక్ష్మణుడు 'అవును' అని సమాధానం ఇచ్చాడు.
తతో నిర్వర్తితే శ్రాద్ధే బ్రాహ్మణేషు గతేష్వథ
తర్వాత శ్రాద్ధం పూర్తయ్యి, బ్రాహ్మణులు వెళ్లిపోయిన తరువాత,
తాం దృష్ట్వా రాఘవః సీతాం కోపసంరక్తలోచనః
సీతను చూసి, రాఘవుని కన్నులు కోపంతో ఎర్రబడ్డాయి.
ఆయాతేషు ద్విజాతేషు శ్రాద్ధకాల ఉపస్థితే
బ్రాహ్మణులు వచ్చినప్పుడు, శ్రాద్ధ సమయం వచ్చినప్పుడు,
నైతద్యుక్తం కులస్త్రీణాం విశేషాదత్ర కాననే
ఇది మంచి కుటుంబ మహిళలకు తగదు, ముఖ్యంగా ఈ అడవిలో.
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా భీతా సా జనకోద్భవా
ఆయన మాటలు విని, జనకుని కుమార్తె భయపడింది.
న మామర్హసి కార్యేఽస్మిన్గర్హితుం రఘుసత్తమ
రఘువంశ శ్రేష్ఠుడా, ఈ విషయంలో నన్ను నిందించకూడదు.
పితా తవ మయా దృష్టః సాక్షాద్దశరథః స్వయమ్ ౬.౨౦.
నీ తండ్రి దశరథుని నేనూ ప్రత్యక్షంగా చూసాను.
పితుః పితామహోఽన్యస్య తృతీయస్య రఘూత్తమ
నీ తండ్రి తాతను, ఇంకొకరిని, మూడవవారిని కూడా చూశాను, రఘువంశ శ్రేష్ఠుడా.
బ్రాహ్మణానాం మయా దృష్టాః శరీరస్థాః సుహర్షితాః
బ్రాహ్మణులను వారి శరీరాల్లో ఆనందంతో ఉన్నట్లుగా నేనూ చూశాను.
తతో ఽహం లజ్జయా నష్టా దృష్ట్వా శ్వశురసంగమాన్
అందువల్ల, నా మామల సమూహాన్ని చూసి నాకు చాలా సిగ్గు వేసింది.
తథా ఖాద్యాని లేహ్యాని చోష్యాణి చ విశేషతః భక్షయిష్యతి దత్తాని స్వహస్తేన మయా విభో
అలాగే, తినే పదార్థాలు, లేపే పదార్థాలు, ఊరుకునే పదార్థాలు — ఇవన్నీ నేను నా చేతులారా ఇచ్చాను ప్రభూ, అవి భుజించబడతాయి.
ఏతస్మాత్కారణాన్నష్టా త్వత్సమీపాదహం విభో
ఈ కారణంతోనే ప్రభూ, నేను నీ దగ్గర నుండి కనబడకుండా పోయాను.
తచ్ఛ్రుత్వా సంప్రహృష్టాత్మా రామో రాజీవలోచనః
అది విని, పద్మప్రమేయమైన కన్నులు కలిగిన రాముడు హర్షంతో మనసు నిండిపోయాడు.
తతో భుక్త్వా స్వయం రామో లక్ష్మణేన సమన్వితః
తర్వాత రాముడు, లక్ష్మణునితో కలిసి, తాను స్వయంగా భోజనం చేశాడు.
ప్రోవాచ లక్ష్మణం వత్స పర్ణాన్యాస్తీర్య భూతలే
ఆ తర్వాత రాముడు లక్ష్మణునితో, "బిడ్డా, నేలపై ఆకులు పరచు" అని చెప్పాడు.
తతః కోపపరీతాత్మా సౌమిత్రిః ప్రాహ రాఘవమ్
అప్పుడు కోపంతో మనసు నిండిన సౌమిత్రి రాఘవునితో మాట్లాడాడు.
తథాఽన్యదపి యత్కించిత్కర్మ స్వల్పమపి ప్రభో ॥ ౬.౨౦.
ప్రభూ, ఇంకా ఏ చిన్న పని ఉన్నా, అది కూడా చెప్పండి.
ప్రేష్యత్వేన రఘుశ్రేష్ఠ సత్యమేతన్మయోదితమ్ అపి స్వల్పతరం రామ మయా త్వం కిం కరిష్యసి
రఘువంశంలో ఉత్తముడవైన రామా, నన్ను సేవకుడిగా భావిస్తున్నావన్నది నిజమే; మరి చిన్న పని అయినా, నీవు నాకు చేయమంటావా?
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా వికృతం చాపి రాఘవః
లక్ష్మణుని ఆ మాటలు విని, రాఘవుని ముఖంలో మార్పు చూసి,
తతః స్వయం సముత్థాయ కృత్వా స్వా స్తరకం శుభమ్
తర్వాత రాముడు తానే లేచి, తన మంచును తానే సర్దుకున్నాడు.
లక్ష్మణోఽపి విదూరస్థః కోపసంరక్తలోచనః
లక్ష్మణుడు దూరంగా నిలబడి, కోపంతో కళ్లల్లో ఎరుపు మెరుపుతో ఉన్నాడు.
హత్వైనం రాఘవం సుప్తం సీతాం పత్నీం విధాయ చ
రాఘవుడు నిద్రలో ఉండగా అతన్ని చంపి, సీతను తన భార్యగా చేసుకోవాలని లక్ష్మణుడు ఆలోచించాడు.
ఏవం చింతయతస్తస్య బహుధా లక్ష్మణస్య సా
అలా అనేక విధాలుగా లక్ష్మణుడు ఆలోచిస్తూ ఉండగా,
న తస్య నిశ్చయో జజ్ఞే తస్మిన్కృత్యే కథంచన
ఆ పనిలో ఏ విధంగా చేయాలో అతనికి ఎలాంటి నిర్ణయం రాలేదు.
తతః ప్రభాతే విమలే కృతపూర్వాహ్ణికక్రియః
తర్వాత తెల్లవారినప్పుడు, ఉదయపు కర్మలు చేసి,
లక్ష్మణోఽపి ధనుః సజ్యం కృత్వా సంధాయ సాయకమ్
లక్ష్మణుడు కూడా తన విల్లు సిద్ధం చేసి, బాణాన్ని అమర్చాడు.