అథ వ్రీడాసమాయుక్తశ్చంద్రస్తం ప్రత్యభాషత
అప్పుడు చంద్రుడు సిగ్గుతో నిండిపోయి, అతనికి సమాధానం చెప్పాడు.
గతే దక్షే తతో భూయశ్చంద్రమా రోహిణీరతః
దక్షుడు వెళ్లిన తరువాత, చంద్రుడు మళ్లీ రోహిణితోనే ఉండసాగాడు.
అథ గత్వా పునః సర్వా దక్షమూచుః సుదుఃఖితాః
తర్వాత, ఆ స్త్రీలు అన్నీ మళ్లీ దక్షుని దగ్గరకు వెళ్లి, ఎంతో బాధతో మాట్లాడారు.
దౌర్భాగ్యదుఃఖసంతప్తా మరిష్యామ న సంశయః 7.3.20.
దురదృష్టం, దుఃఖంతో మేము బాగా బాధపడుతున్నాం. మేము చనిపోతామని సందేహం లేదు.
మమ వాక్యం త్వయా చంద్ర యస్మాత్పాప కృతం న హి
చంద్రుడా! నీవు నా మాట వినకపోవడం వల్ల తప్పు చేశావు.
క్షయమేష్యసి తస్మాత్త్వం యక్ష్మణా నాస్తి సంశయః
అందువల్ల నీవు క్షయవ్యాధితో క్షీణిస్తావు. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
యక్ష్మణా వ్యాపితశ్చంద్రః క్షయం యాతి దినేదినే
క్షయవ్యాధి వల్ల చంద్రుడు రోజుకో రోజు క్షీణిస్తూ పోతున్నాడు.
కి కర్త్తవ్యం మయా తత్ర హ్యస్మిఞ్ఛాపే సుదారుణే
ఈ భయంకరమైన శాపంలో నేను ఏం చేయాలి?
స ఏవం నిశ్చయం కృత్వా గతోర్బుదమథాచలమ్
అలా నిర్ణయించుకుని, అతను అర్బుద పర్వతానికి వెళ్లాడు.
తస్మై తుష్టో మహాదేవో వర్షాణామయుతే గతే
పది వేల సంవత్సరాలు గడిచిన తరువాత, మహాదేవుడు అతనిపై సంతోషించాడు.
తవ దాస్యామ్యహం చంద్ర యద్యపి స్యాత్సుదుర్ల్లభమ్
చంద్రుడా! ఎంత కష్టమైనదైనా, నేను నీకు వరం ఇస్తాను.
యక్ష్మణా వ్యాపితో దేహో మమాయం చ జగత్పతే
లోకాధిపతీ! నా శరీరం క్షయవ్యాధితో బాధపడుతోంది.
న శక్తో హ్యన్యథా కర్తుం శాపస్తస్య మహాత్మనః
ఆ మహాత్ముని శాపాన్ని మార్చడం అతనికి అసాధ్యం.
తస్మాత్త్వం తస్య తాః సర్వాః కన్యకా మమ వాక్యతః 7.3.20.
కాబట్టి, నా ఆజ్ఞ ప్రకారం ఆ అమ్మాయిలందరినీ సమానంగా చూడాలి.
కృష్ణే క్షయశ్చ తే చంద్ర శుక్లే వృద్ధిర్భవిష్యతి
ఓ చంద్రుడా, కృష్ణపక్షంలో నీవు క్షీణిస్తావు; శుక్లపక్షంలో నీవు పెరుగుతావు.
భక్త్యా స్నానం కరోత్యేవ స యాతు పరమాం గతిమ్
ఇక్కడ భక్తితో స్నానం చేసే వారు తప్పక పరమగతిని పొందుతారు.
పిణ్డదానేన దేవేశ స్వర్గం గచ్ఛంతు పూర్వజాః
దేవేశ్వరా, ఇక్కడ పిండప్రదానం చేస్తే వారి పూర్వీకులు స్వర్గానికి వెళ్తారు.
యస్మాత్ప్రభా త్వయా ప్రాప్తా తీర్థేఽస్మిన్విమలోదకే
ఈ పవిత్రమైన తీర్థంలో నీ ప్రకాశం అందుకున్నందున,
ప్రభాసతీర్థం విఖ్యాతం తస్మాదేతద్భవిష్యతి
అందుకే ఇది ప్రసిద్ధి చెందిన ప్రభాస తీర్థంగా పిలవబడుతుంది.
కరిష్యంతి నరాః స్నానం తే యాస్యంతి పరాం గతిమ్
ఇక్కడ స్నానం చేసే మనుషులు పరమమైన గమ్యాన్ని పొందుతారు.
గయాశ్రాద్ధసమం పుణ్యం తేషాం చంద్ర భవిష్యతి
ఓ చంద్రుడా, ఇక్కడ వారికి గయలో శ్రాద్ధం చేసినంత పుణ్యం కలుగుతుంది.
చన్ద్రోఽపి బుభుజే సర్వాః పత్నీశ్చ దక్షసంభవాః
చంద్రుడు కూడా దక్షుడి కుమార్తెలందరినీ అనుభవించాడు.
తీర్థం యత్ర తపస్తప్తం పిణ్డోదకద్విజాతినా
ఇక్కడ ద్విజులు పిండప్రదానం, జలార్పణం చేసి తపస్సు చేసిన తీర్థం.
పురా పిణ్డోదకోనామ బ్రాహ్మణోఽభూన్మహామతే
పురాతనకాలంలో, ఓ జ్ఞానవంతుడా, పిండోదక అనే బ్రాహ్మణుడు ఉండేవాడు.
అశక్తోఽధ్యయనం కర్తుం జాడ్యభావాన్మహీపతే
ఓ రాజా, మాంద్యం వల్ల చదువుకోలేకపోయాడు.
ఏతస్మిన్నేవ కాలేతు తత్రైవ చ సరస్వతీ
అదే సమయంలో, అదే చోట సరస్వతీ దేవి ప్రత్యక్షమయ్యింది.
తం దృష్ట్వా బ్రాహ్మణం ఖిన్నం వైరాగ్యేణ సమన్వితమ్
ఆ బ్రాహ్మణుడు విసుగుతో, విరక్తితో ఉన్నాడని చూసింది.
కస్మాన్న హృష్యసి హృదా కస్మాదత్ర త్వమాగతః
నీ హృదయం ఆనందించకపోవడానికి కారణం ఏమిటి? ఇక్కడికి ఎందుకు వచ్చావు?
జ్ఞానహీనో మహాభాగే మృత్యుం వాంఛామి సాంప్రతమ్
జ్ఞానం లేకపోయి, ఓ భాగ్యవంతురాలా, ఇప్పుడు నాకు మరణమే కావాలి.
న మే సరస్వతీ దేవీ జిహ్వాగ్రే పరివర్తతే మరణం హి మమ శ్రేయో మూకభావాన్న జీవితమ్
సరస్వతీ దేవి నా నాలుకపై కదలడం లేదు; మూగగా ఉండే జీవితం కన్నా నాకు మరణమే మేలుగా ఉంది.