శూద్రాన్నేనోదరస్థేన బ్రాహ్మణో మ్రియతే యది
ఒక బ్రాహ్మణుడు శూద్రుడి ఆహారం తిని తన పొట్టలో ఉండగానే మరణిస్తే,
కులదేశోచితం ధర్మం యస్త్యక్త్వాఽన్యత్సమాచరేత్
తన వంశానికి, ప్రాంతానికి తగిన ధర్మాన్ని వదిలి, వేరే ధర్మాన్ని ఆచరించే వాడు,
ఏతత్తే సర్వమాఖ్యాతం మయా పార్థివసత్తమ ౬.౧౮.
ఇవన్నీ నేను నీకు చెప్పాను, రాజులలో శ్రేష్ఠుడవు నీవు విను.
తన్మే కీర్తయ మాంసాద విస్తరేణ విశేషతః
ఇప్పుడు నీవు నాకు మాంసం గురించి పూర్తిగా, విశేషంగా వివరించు.
యః పశ్యత్యాత్మవజ్జంతూన్న ప్రేతో జాయతే నరః
ప్రాణులను తనవలె చూసే వాడు, అతడు ప్రేతరూపంలో పుట్టడు.
అన్నదానపరో నిత్యం విశేషేణాతిథిప్రియః
ఎప్పుడూ అన్నదానం చేసే వాడు, అతిథులను ఎంతో ప్రేమించే వాడు,
సమః శత్రౌ చ మిత్రే చ సమలోష్టాశ్మకాంచనః
శత్రువుకైనా మిత్రునికైనా సమంగా ఉండే వాడు, మట్టి, రాయి, బంగారం అన్నీ ఒకటిగా చూసే వాడు,
దానధర్మప్రవృత్తానాం ధర్మమార్గా నుయాయినామ్
దానం, ధర్మంలో నిమగ్నమైనవారు, ధర్మమార్గాన్ని అనుసరించే వారు,
యూకామత్కుణదంశాదీన్సర్వసత్త్వాని యో నరః
యూకలు, దోమలు, కీటకాలు సహా అన్ని జీవులను సమానంగా చూసే వాడు,
సదా యజ్ఞక్రియోపేతః సదా తీర్థపరాయణః
ఎప్పుడూ యజ్ఞకార్యాల్లో నిమగ్నమై, ఎల్లప్పుడూ తీర్థయాత్రలకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చే వాడు,
వాపీకూపతడాగానామారామాణాం విశే షతః
బావులు, కుళాయిలు, చెరువులు, ఉద్యానవనాలు — వీటిలో ప్రత్యేకంగా ఉంది.
గత్వా గయాశిరః పుణ్యమేకైకస్య పృథక్పృథక్ ౬.౧౮.
గయాశిరస్సు అనే పవిత్ర స్థలానికి వెళ్లి, ప్రతి ఒక్కరూ వేరుగా వేరుగా పుణ్యం పొందుతారు.
ప్రేతత్వం యాతి యేనేదం త్వత్ప్ర సాదాత్సుదారుణమ్
నీ కృప వల్ల, అత్యంత భయంకరమైన ప్రేతయోని మనకు కలుగుతుంది.
ధర్మాధర్మపరిజ్ఞానం తచ్చ కస్మాత్ప్రనిందసి
ధర్మం, అధర్మం తెలిసిన జ్ఞానం — దాన్ని నీవు ఎందుకు నిందిస్తున్నావు?
గుణత్రయసమాయుక్తా శేషైర్దోషైః సమంతతః
మూడు గుణాలు కలిగి, మిగతా లోపాలు కూడా సమానంగా ఉంటాయి.
ఏకా జాతిస్మృతిః సమ్యగస్యామేవప్రజాయతే
మనలో ఒకరికే మాత్రమే నిజమైన జన్మస్మృతి కలుగుతుంది.
ఏతద్గుణత్రయం ప్రోక్తం ప్రేతయోనౌ నృపోత్తమ
ఈ మూడు గుణాలు ప్రేతయోనిలో ఉంటాయని చెప్పబడింది, రాజులలో ఉత్తముడా.
యది తావద్వనాదస్మాద్యామోన్యత్ర వయం నృప
రాజా! మనం ఈ అడవిలోనుంచి ఇంకొక చోటికి వెళితే ఎలా?
తథా ధర్మక్రియాః సర్వా మానుషాణాముదాహృతాః
ఇలా మానవులకు సంబంధించిన అన్ని ధర్మక్రియలు వివరించబడ్డాయి.
పశ్యామో దూరతో రాజఞ్జలపూర్ణాఞ్జలా శయాన్
రాజా! మేము దూరంగా ఉండి, చేతిలో నీరు నింపుకుని నమస్కరిస్తూ పడుకున్నవారిని చూస్తున్నాము.
గచ్ఛామః సంనిధౌ తేషాం యది పార్థివసతమ
రాజులలో శ్రేష్ఠుడా! మీరు అనుమతిస్తే, మనం వారి దగ్గరకు వెళ్లాలా?
తథా రసవతీ సిద్ధాః పశ్యామో దూరసంస్థితాః ౬.౧౮.
అలాగే, దూరంగా నిలబడి, రుచి కలిగి సిద్ధులైన వారిని చూస్తున్నాము.
తథా సుఫలినో వృక్షాన్కలపక్షిభిరావృతాన్
అలాగే, పండ్లతో నిండిన చెట్లు, పక్షుల గుంపులతో కప్పబడి ఉన్నాయి.
కింవా తే బహునోక్తేన యద్యత్కర్మ విగర్హితమ్
నీకు ఎక్కువగా చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు; దూషించబడిన కార్యం ఏదైనా —
న చ్ఛిద్రేణ వినాఽస్మాకం ప్రాణయాత్రా ప్రజాయతే
లోపం లేకుండా మనకు జీవనాధారం కలగదు.
ఏతస్మాత్కారణాన్నిత్యం భ్రమామశ్ఛిద్రహేతవే
ఈ కారణంగా, మేము ఎప్పుడూ లోపం కోసం తిరుగుతూనే ఉంటాము.
యత్త్వం శంససి చాఽస్మాకం ఖేచరత్వం మహీపతే
రాజా! మనం ఆకాశంలో సంచరిస్తామని నీవు చెప్పిన విషయానికి వస్తే —
క్రియతే ఖేచరత్వేన కింకిం ధర్మం వినిశ్చయైః
ఆకాశంలో సంచరించడం వల్ల నిజంగా ఏ ధర్మం సాధ్యమవుతుంది?
తస్మాద్దోషాదిమే రాజన్గుణా యద్యపి కీర్తితాః
అందుచేత, మహారాజా, ఈ మంచితనాలు చెప్పబడినా, అవన్నీ ఒక లోపం వల్లే కలుగుతున్నాయి.
విషాదో జాయతే భూయో గుణైరేతైర్నరాధిప
ఈ మంచితనాల వల్ల, నరాధిపా, మళ్లీ మళ్లీ దుఃఖం కలుగుతుంది.