యో వై దానపతిర్దక్షః శత్రుపక్షక్షయావహః
అతను దానం చేయడంలో నిపుణుడు, శత్రు వర్గాలను నశింపజేసే శక్తివంతుడు.
స కదాచిన్మృగాన్హంతుం నృపః సేనావృతో యయౌ
ఒకసారి ఆ రాజు తన సేనతో కలిసి అడవిలో జంతువులను వేటాడేందుకు వెళ్లాడు.
స జఘాన మృగాంస్తత్ర శరైరాశీవిషోపమైః ౬.౧౭.
అక్కడ అతను విషసర్పాల్లాంటి బాణాలతో ఆ జంతువులను వేటాడాడు.
సింహాన్వ్యాఘ్రాన్గజాన్మత్తాఞ్చ్ఛతశోఽథ సహస్రశః
అతను వందలాది, వేలాది సింహాలు, పులులు, మత్తయిన ఏనుగులను సంహరించాడు.
న పపాత ధరాపృష్ఠే సశరో దుద్రువే ద్రుతమ్ ప్రేరయామాస వేగేన మనోమారుతవేగధృక్
ఏ జంతువు నేలపై పడలేదు; బాణాలు తగిలినా అవి వేగంగా పారిపోయాయి, రాజు మనస్సు వేగం, గాలి వేగంతో నడిపించబడ్డాయి.
తతః సైన్యం సముత్సజ్య మృగం లిప్సుర్మహీపతిః
ఆ తరువాత, ఆ రాజు జంతువును పట్టుకోవాలని ఆశించి తన సేనను అక్కడే వదిలి వెళ్లాడు.
కణ్టకీబదరీప్రాయం శాల్మలీవనసంకులమ్
ఆ ప్రదేశం ములకాయ పొదలలా ముల్లు బదరి చెట్లతో, శాల్మలి అడవులతో నిండిపోయి ఉంది.
తత్ర రూక్షాఽఖిలా భూమిర్నిర్జలా తమసా వృతా
అక్కడ భూమంతా పొడిగా, నీరు లేకుండా, చీకటిలో మునిగిపోయి ఉంది.
గ్రీష్మే మధ్యగతే సూర్యే మృగాకృష్టః స పార్థివః
వేసవి మధ్యాహ్నం సూర్యుడు తలపై ఉన్నప్పుడు, ఆ రాజు గుర్రం వెంబడి ముందుకు వెళ్లాడు.
తేన తస్యానుగా భృత్యాః సర్వే సుశ్రాంతవాహనాః
ఆయన వెంట వచ్చిన సేవకులందరి వాహనాలు బాగా అలసిపోయాయి.
సింహవ్యాఘ్రైస్తథా చాన్యైః పతితా నష్టచేతనాః
అక్కడ సింహాలు, పులులు, ఇతర జంతువులు దాడి చేయగా, వారు చిత్తు కోల్పోయి పడిపోయారు.
తతః సోఽపి మహీపాలః క్షుత్పిపాసాసమాకులః
ఆ తరువాత ఆ రాజుకూడా ఆకలి దప్పిగలిగి బాగా బాధపడ్డాడు.
కాంతారస్యాంతమన్విచ్ఛన్ప్రేరయామాస తం హయమ్ ౬.౧౭.
అడవి చివర ఎక్కడుందో తెలుసుకోవాలని, ఆ రాజు గుర్రాన్ని ముందుకు పంపించాడు.
తతః స నృపతిస్తేన వాయువేగేన వాజినా
ఆ తరువాత, గాలి వేగంతో పరిగెత్తిన గుర్రంతో రాజు ముందుకు సాగాడు.
ఏవం తస్య నరేన్ద్రస్య కాందిశీకేఽనవస్థితే
అలా ఆ రాజు ఆ పాడుబడిన ప్రాంతంలో దిక్కుతోచని విధంగా తిరుగుతూ ఉన్నాడు.
సూత ఉవాచ తతః సోఽపి మహీపాలః క్షుత్పిపాసాసమాకులః
సూతుడు చెప్పాడు: అప్పుడు ఆ రాజుకూడా ఆకలి దప్పిగలిగి బాగా బాధపడ్డాడు.
అథాఽపశ్యద్వియత్స్థానాత్స త్రీన్ప్రేతాన్సు దారుణాన్
అప్పుడు ఆకాశంలో నుంచి మూడు భయంకరమైన ప్రేతాలను ఆయన చూశాడు.
తాన్దృష్ట్వా భయసంత్రస్తో విశేషేణ స భూపతిః
వారిని చూసి ఆ భూపతి భయంతో వణిగిపోయాడు.
కే యూయం వికృతాకారా మయా దృష్టా న కర్హిచిత్
"మీరు ఎవరు? ఇంత విచిత్రమైన రూపాలతో నేను ఎప్పుడూ చూడలేదు."
విదూరథో నరేన్ద్రోఽహం క్షుత్పిపాసాతిపీడితః
"నేను విదూరథుడు అనే రాజును, తీవ్రమైన ఆకలి దప్పితో బాధపడుతున్నాను."
తతస్తేషాం తు యో జ్యేష్ఠో మాంసాదః ప్రత్యువాచ తమ్ ॥ కృతాంజలిపుటో భూత్వా వినయావనతః స్థితః
అప్పుడు వారిలో పెద్దవాడు, మాంసాదుడు, చేతులు జోడించి వినయంగా తల వంచి ఇలా అన్నాడు:
వయం ప్రేతా మహారాజ నివసామోఽత్ర కాననే
"మహారాజా! మేము ప్రేతాలు, ఈ అడవిలో నివసిస్తున్నాము."
అహం మాంసాదకోనామ ద్వితీయోఽయం విదైవతః
"నేను మాంసాదుడు, ఇతడు విదైవతుడు."
కిమేతత్కారణం యేన సర్వే యూయం స్వనామకాః
"మీరు అందరూ ఇలా పేర్లు పెట్టుకోవడానికి కారణం ఏమిటి?"
తచ్ఛ్రుత్వా ప్రాహ మాంసాదః కర్మనామాని పార్థివ ॥ మిథః కృతాని సంజ్ఞార్థమస్మాభిః స్వయమేవ హి । ౬.౧౮.
ఇది విని, ఓ రాజా, మాంసం తినేవాడు ఇలా అన్నాడు — మనమే ఈ పనులకు పేర్లు పెట్టుకున్నాం, ఒక్కోటి వేరుగా గుర్తించేందుకు.
శృణుష్వాఽవహితో భూత్వా సర్వేషాం నః పృథక్పృథక్
మేమందరం చేసిన పనులను ఒక్కొక్కటిగా చెబుతాను, నీవు శ్రద్ధగా విను.
వయం హి బ్రాహ్మణా జాత్యా వైదిశాఖ్యే పురే నృప
మేము బ్రాహ్మణులుగా, వైదిశా అనే పట్టణంలో జన్మించాము, ఓ రాజా.
నాస్తికా భిన్నమర్యాదాః పరదారరతాః సదా
మేము నమ్మకంలేని వారు, నియమాలు పాటించని వారు, ఎప్పుడూ పరస్త్రీలతో విహరిస్తూ ఉండేవాళ్లం.
జిహ్వాలౌల్యప్రసంగేన మయా భుక్తం సదాఽఽమిషమ్
నాకు నాలుకకు లోభం ఎక్కువగా ఉండడంతో, నేను ఎప్పుడూ మాంసం తినేవాడిని.
ద్వితీయోఽయం మహారాజ యస్తిష్ఠతి తవాఽగ్రతః
నీ ముందున్న ఈ రెండవవాడు, ఓ మహారాజా,