నిశ్చలత్వేన దేవేశోహ్యష్టషష్టిషు మధ్యమః
కదలకపోవడం వల్ల దేవతల అధిపతి, ఎనబై ఆరు లింగాలలో మధ్యస్థుడిగా పరిగణించబడతాడు.
తేన తత్పావనం క్షేత్రం సర్వేషామిహ కీర్తితమ్ ౬.౧౩.
కాబట్టి, ఈ క్షేత్రం అందరికీ పవిత్రతను కలిగించేదిగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
తథాన్యదపి యద్వృత్తం వృత్తాంతం తత్ప్రభావజమ్
ఇప్పుడు, ఆ మహిమ వల్ల జరిగిన మరో సంఘటనను కూడా చెబుతాను.
అచలేశ్వరమాహాత్మ్యాత్తస్మిన్క్షేత్రే నరా ద్రుతమ్
అచలేశ్వరుని గొప్పతనం వల్ల, ఆ క్షేత్రంలో జనులు త్వరగా—
స్వర్గమేకే పరే మోక్షం ధనధాన్యసుతాంస్తథా తంతం స లభతే మర్త్యః స్వల్పాయాసేన చ ద్రుతమ్
కొంతమంది స్వర్గాన్ని కోరుతారు, మరికొందరు మోక్షాన్ని, ఇంకొందరు ధనం, ధాన్యం, పిల్లలను కోరుకుంటారు. ప్రతి మనిషి తన మనసులో ఏది ఆశిస్తాడో, అది తక్కువ శ్రమతో, త్వరగా పొందుతాడు.
అథ దృష్ట్వా సహస్రాక్షః సర్వే పాపనరా భువి
అప్పుడు ఇది చూసిన సహస్రాక్షుడు ఇంద్రుడు, భూమిపై ఉన్న పాపులన్నింటినీ గమనించాడు.
తతః క్రోధం చ కామం చ లోభం ద్వేషం భయం రతిమ్
ఆ తర్వాత కోపం, కామం, లోభం, ద్వేషం, భయం, ఆనందం అన్నిటినీ పిలిపించుకున్నాడు.
సర్వాన్మూర్తాన్సమాహూయ తతః ప్రోవాచ సాదరమ్
ఆ రూపాలన్నింటినీ పిలిచి, ఆపై గౌరవంగా వారితో మాట్లాడాడు.
నరో వా యది వా నారీ చమత్కారపురం ప్రతి
ఎవరైనా పురుషుడైనా, స్త్రీ అయినా, చమత్కారపురికి చేరువయ్యేవారు,
తత్రైవ వసమానోఽపి యో గచ్ఛేదచలేశ్వరమ్
అక్కడే ఉండి, అయినా అచలేశ్వరుని దర్శించేందుకు వెళ్ళినవారు,
తే తథేతి ప్రతిజ్ఞాయ గత్వా శక్రస్య శాసనాత్
వారు 'అలా జరుగుతుంది' అని అంగీకరించి, ఇంద్రుని ఆజ్ఞతో బయలుదేరారు.
ఏతద్వః సర్వమాఖ్యాతమాఖ్యానం పాపనాశనమ్ ౬.౧౩.
పాపాలను నశింపజేసే ఈ కథను మీకు పూర్తిగా చెప్పాను.
తదహం కీర్తయిష్యామి రహస్యం హృది సంస్థితమ్
ఇప్పుడు నా హృదయంలో ఉన్న రహస్యాన్ని నేను మీకు వివరంగా చెబుతాను.
చమత్కారపురే కశ్చిద్వైశ్యజాతిసముద్భవః
చమత్కారపురిలో ఒకడు వైశ్యకులలో జన్మించాడు.
యో దౌఃస్థ్యాత్సర్వలోకానాం కరోతి పశురక్షణమ్
ఆయన దారిద్య్రంతో, అందరి పశువులను కాపాడే పనిని చేసేవాడు.
కదాచిద్రక్షతస్తస్య పశూంస్తాన్వనభూమిషు
ఒకసారి, అడవిలో ఆ పశువులను కాపాడుతున్నప్పుడు,
కృష్ణ పక్షే చతుర్దశ్యాం చైత్రమాసే ద్విజోత్తమాః
కృష్ణపక్షంలో, చైత్రమాసంలో, పద్నాలుగవ తిథినాడు, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా,
అథ యావద్గృహం ప్రాప్తః స మూకః పశుపాలకః
ఆ ముకుడు పశుపాలుడు ఇంటికి చేరుకున్నప్పుడు,
కిం పాప న సమాయాతః పశురేకోఽద్య నో యథా తస్మా దానయ మే క్షిప్రం నిరాహారోఽపి గాం త్వరాత్
ఈ రోజు పాపం ఏమిటో, మన పశువుల్లో ఒకటి కనిపించలేదు. అందుకే, నీవు ఉపవాసంలో ఉన్నా సరే, త్వరగా నాకు ఒక ఆవును ఇవ్వు.
తచ్ఛ్రుత్వా భయసంత్రస్తః స మూకః పశుపాలకః
అది విని, ఆ ముకుడు పశుపాలుడు భయంతో వణికిపోయాడు.
తతోఽరణ్యం సమాసాద్య వీక్షాంచక్రే సమంతతః ॥ సూక్ష్మదృష్ట్యా స దుర్గాణి గహనాని వనాని చ
తర్వాత అడవిలోకి వెళ్లి, అన్ని వైపులా జాగ్రత్తగా వెతికాడు; తన సూక్ష్మదృష్టితో దుర్గమయమైన, దట్టమైన అడవిని పరిశీలించాడు.
అథ తేన క్వచిద్దృష్టం పదం తస్య పశోః స్ఫుటమ్ ౬.౧౪.
ఆ తరువాత, ఎక్కడో ఆ పశువు యొక్క స్పష్టమైన అడుగుల జాడను చూశాడు.
తతశ్చ తత్పదాన్వేషీ స జగామ వనాద్వనమ్
అతరువాత, ఆ అడుగుల జాడ వెతుకుతూ, అతడు ఒక అడవి నుండి మరొక అడవికి వెళ్లాడు.
ఏవం ప్రదక్షిణా తస్య జాతా పశుదిదృక్షయా
అలా, ఆ జంతువును చూడాలనే కోరికతో అతడు చుట్టూ తిరిగాడు.
ప్రదక్షిణావసానే చ పశుర్లబ్ధో హి తేన సః
ఆ చుట్టూ తిరుగుడు పూర్తయ్యాక, అతడికి ఆ జంతువు దొరికింది.
చైత్రే పుణ్యతమే మాసి కృష్ణపక్షే చతుర్దశీమ్
చైత్రమాసంలో, అత్యంత పవిత్రమైన సమయంలో, కృష్ణపక్షంలో నలుగురో రోజు,
ఏవమజ్ఞానభావేన కృతా తాభ్యాం ప్రదక్షిణా
అలా, తెలియని విధంగా, ఆ ఇద్దరూ ఆ చుట్టూ తిరుగడాన్ని చేశారు.
నిరాహారస్య మూకస్య సాహారస్య పశోస్తథా
ఆయన ఉపవాసంగా, మౌనంగా ఉండగా, జంతువు మాత్రం తినుతూ ఉండింది.
వినా స్నానేన భక్షాచ్చ దైవాద్ద్విజవరోత్తమాః ఉభౌ పంచత్వమాపన్నౌ పృథక్త్వేనాయుషః క్షయే
స్నానం చేయకుండా, భోజనం చేయకుండా, దైవకృప వల్ల, ఇద్దరూ వేర్వేరుగా ఆయుష్షు ముగిసినప్పుడు మరణించారు.
తతశ్చ పశుపాలస్తు దశార్ణాధిపతేః సుతః
అతరువాత, దశార్ణాధిపతికి కుమారుడైన ఆ పశుపాలుడు,