కోఽలం పాతయితుం లింగం మమైతద్భువనత్రయే। దేవో వా బ్రాహ్మణో వాపి వేత్థ యూయమపి స్ఫుటమ్॥౬.౧.
'ఈ మూడు లోకాలలో నా లింగాన్ని పడేయగలవాడు ఎవరు? దేవుడా, బ్రాహ్మణుడా? మీరు అందరూ ఈ విషయం బాగా తెలుసు.'
తస్మాన్నైవ ధరిష్యామి లింగమేతద్ధరాతలాత్। కిమనేన కరిష్యామి భార్యయా పరివర్జితః॥౬.౧.
'అందుకే, నేను ఈ లింగాన్ని భూమి మీద నుంచి ఎత్తుకోను. భార్య లేకుండా నాకు దీని వల్ల ఏమి ఉపయోగం?'
దేవా ఊచుః। తవ కాంతా సతీ నామ యా మృతా ప్రాక్సురోత్తమ। సా జాతా మేనకాగర్భే గౌరీ నామ హిమాచలాత్॥౬.౧.
దేవతలు ఇలా అన్నారు: పరమేశ్వరా! నీ ప్రియమైన సతీ దేవి, గతంలో మరణించిన ఆమె, ఇప్పుడు హిమాచలుని భార్య మేనకా గర్భంలో గౌరీగా జన్మించింది.
భవిష్యతి పునర్భార్యా తవైవ త్రిపురాంతక। తస్మాల్లింగం సమాదాయ కురు క్షేమం దివౌకసామ్॥౬.౧.
త్రిపురాసురుని సంహరించినవాడా! ఆమె మళ్లీ నీ భార్యగా మారుతుంది. అందువల్ల, లింగాన్ని స్వీకరించి దేవతల క్షేమాన్ని కాపాడు.
దేవదేవ ఉవాచ। అద్యప్రభృతి మే లింగం యది దేవా ద్విజాతయః। పూజయంతి ప్రయత్నేన తర్హీదం ధారయామ్యహమ్॥౬.౧.
దేవదేవుడు ఇలా అన్నాడు: ఈ రోజు నుండి దేవతలు, ద్విజులు నా లింగాన్ని భక్తితో పూజిస్తే, నేను దాన్ని నిలబెడతాను.
బ్రహ్మోవాచ। అహం తవ స్వయం లింగం పూజయిష్యామి శంకర। తథాన్యే విబుధాః సర్వే కిం పునర్భువి మానవాః॥౬.౧.
బ్రహ్మ ఇలా అన్నాడు: శంకరా! నేను స్వయంగా నీ లింగాన్ని పూజిస్తాను. అలాగే ఇతర దేవతలందరూ కూడా పూజిస్తారు. భూమిపై మనుషులు పూజించటం గురించి చెప్పనక్కర్లేదు.
తతః ప్రవిశ్య పాతాలం దేవైః సార్ధం పితామహః। స్వయమేవాకరోత్పూజాం తస్య లింగస్య భక్తితః॥౬.౧.
తర్వాత పితామహుడు దేవతలతో కలిసి పాతాళానికి వెళ్లి, ఆ లింగాన్ని తనే భక్తితో పూజించాడు.
తస్మాదనంతరం విష్ణుః శ్రద్ధాపూతేన చేతసా। తథాన్యే విబుధాః సర్వే శక్రాద్యాః శ్రద్ధయాన్వితాః॥౬.౧.
అతని తరువాత విష్ణువు విశ్వాసంతో పవిత్రమైన మనసుతో, అలాగే ఇంద్రుడు మొదలైన ఇతర దేవతలందరూ కూడా భక్తితో పూజించారు.
తతస్తుష్టో మహాదేవః పితామహమిదం వచః। ప్రోవాచ వాసుదేవం చ వినయావనతం స్థితమ్॥౬.౧.
అప్పుడు మహాదేవుడు సంతోషంతో పితామహుడికి, వినయంగా నిలబడ్డ వాసుదేవునికి ఇలా అన్నాడు.
భవద్భ్యాం పరితుష్టోఽస్మి తస్మాన్మత్తః ప్రగృహ్యతామ్। వరమిష్టం మహాభాగౌ యద్యపి స్యాత్సుదుర్లభమ్॥౬.౧.
మీ ఇద్దరితో నేను సంతుష్టుడిని. కావున మీకు నచ్చిన వరాన్ని, ఎంత కష్టమైనదైనా, నన్నుంచి కోరుకోండి మహాభాగులారా.
తావూచతుః। యది తుష్టోసి దేవేశ త్రిభాగేన సమాశ్రయమ్। ఆవాభ్యాం దేహి లింగేన యేనైకత్రాశ్రయో భవేత్॥౬.౧.
వారు ఇలా అన్నారు: దేవతల అధిపతీ! మీరు సంతోషంగా ఉంటే, మేమిద్దరం ఆ లింగంలో మూడవ వంతు భాగస్వామ్యం పొందేలా వరం దయచేయండి. అందువల్ల మేమిద్దరికీ ఒకే ఆశ్రయం కలుగుతుంది.
సూత ఉవాచ। స తథేతి ప్రతిజ్ఞాయ లింగమాదాయ చ ప్రభుః। స్థానే నియోజయామాస సర్వదేవాధిపూజితమ్॥౬.౧.
సూతుడు ఇలా అన్నాడు: ప్రభువు 'అలా జరుగుగాక' అని అంగీకరించి, లింగాన్ని తీసుకుని, అన్ని దేవతలు పూజించే స్థలంలో ప్రతిష్ఠించాడు.
తతో హాటకమాదాయ తదాకారం పితామహః। కృత్వా లింగం స్వయం తత్ర స్థాపయామాస హర్షితః॥౬.౧.
తర్వాత పితామహుడు బంగారం తీసుకుని, అదే రూపంలో లింగాన్ని తయారు చేసి, ఆనందంతో అక్కడ ప్రతిష్ఠించాడు.
ప్రోవాచ చాథ భో విప్రాః సాధునాదేన నాదయన్। లోకత్రయం సమస్తానాం శృణ్వతాం త్రిదివౌకసామ్॥౬.౧.
తర్వాత, బ్రాహ్మణులారా! ఆయన ధర్మమయమైన శబ్దంతో మూడు లోకాలు, దేవతలు వినేటట్లు ప్రకటించాడు.
మయా హ్యాద్యం త్విదం లింగం హాటకేన వినిర్మితమ్। ఖ్యాతిం యాస్యతి సర్వత్ర పాతాలే హాటకేశ్వరమ్॥౬.౧.
నేనే ఈ మొదటి లింగాన్ని బంగారంతో తయారు చేశాను. ఇది పాతాళంలో హాటకేశ్వరంగా ప్రతిష్ఠితమవుతుంది.
తథాన్యే మనుజా యే చ హాటకాదీని భక్తితః। మణిముక్తాసురత్నైశ్చ కృత్వా లింగాని కృత్స్నశః॥౬.౧.
అలాగే, ఇతర మనుషులు కూడా భక్తితో బంగారం, రత్నాలు, ముత్యాలు, ఇతర విలువైన రాళ్లతో లింగాలను పూర్తిగా తయారు చేస్తారు.
త్రికాలం పూజయిష్యంతి తే యాస్యంతి పరాం గతిమ్। మృన్మయం సంపరిత్యజ్య నీచధాతుమయం తథా॥౬.౧.
వారు మూడుసార్లు పూజిస్తే, మట్టితో లేదా తక్కువ లోహాలతో చేసిన లింగాలను వదిలి, పరమ గతి పొందుతారు.
ఏవముక్త్వా చతుర్వక్త్రః సహ సర్వైర్దివాలయైః। జగామ త్రిదివం సోఽపి కైలాసం శశిశేఖరః॥౬.౧.
ఇలా చెప్పిన అనంతరం, నాలుగు ముఖాలవాడు అన్ని దేవతలతో కలిసి స్వర్గానికి వెళ్లాడు. చంద్రకిరీటుడు కైలాసానికి వెళ్లాడు.
ఏతస్మాత్కారణాల్లింగం పూజ్యతేఽత్ర సురాసురైః। హరస్య చోత్తమాంగాని పరిత్యజ్య విశేషతః॥౬.౧.
ఈ కారణంగా ఇక్కడ దేవతలు, అసురులు, ముఖ్యంగా హరుడి శరీర భాగాలను పక్కన పెట్టి, లింగాన్ని పూజిస్తున్నారు.
తతః ప్రభృతి తల్లింగం స్వయం బ్రహ్మా వ్యవస్థితః। భగవాన్వాసుదేవశ్చ తేన పూజ్యం శివం హి తత్॥౬.౧.
అప్పటినుంచి బ్రహ్మా స్వయంగా, భగవంతుడైన వాసుదేవుడూ ఆ లింగాన్ని పూజిస్తూ ఉన్నారు. అది నిజంగా శివుడే.
యస్తు పూజయతే నిత్యం శ్రద్ధాయుక్తేన చేతసా। త్ర్యంబకాచ్యుతబ్రహ్మాద్యాస్తేన స్యుః పూజితాస్త్రయః॥౬.౧.
ఎవరైనా శివలింగాన్ని నిత్యం విశ్వాసంతో, శ్రద్ధతో పూజిస్తే, ఆ వ్యక్తి ద్వారా త్రయంబకుడు, అచ్యుతుడు, బ్రహ్మ — ఈ ముగ్గురూ పూజించబడినట్టే అవుతారు.
తస్మాత్సర్వప్రయత్నేన శివలింగం ప్రపూజయేత్। స్పర్శయేదీక్షయేన్నిత్యం కీర్తయేచ్చ ద్విజోత్తమాః॥౬.౧.
కాబట్టి, శివలింగాన్ని అన్ని విధాలా శ్రద్ధతో పూజించాలి; ప్రతిరోజూ తాకాలి, దర్శించాలి, కీర్తించాలి, ఓ ఉత్తమ బ్రాహ్మణులారా.
సూత ఉవాచ। తస్మిన్నుత్పాటితే లింగే భూతలాద్ద్విజసత్తమాః। పాతాలాజ్జాహ్నవీతోయం తేన మార్గేణ నిఃసృతమ్। సర్వపాపహరం నౄణాం సర్వకామప్రదాయకమ్॥౬.౨.
సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: ఆ లింగాన్ని భూమి నుండి పీకి తీసినప్పుడు, ఓ ఉత్తమ బ్రాహ్మణులారా, ఆ మార్గం ద్వారా పాతాళంలో నుంచి గంగాజలం బయలుదేరింది. అది మనుషుల పాపాలను తొలగించి, అన్ని కోరికలను తీరుస్తుంది.
తత్ర స్వయమభూత్పూర్వం యత్తద్ద్విజవరోత్తమాః। శృణుధ్వం వదతో మేఽద్య లోకవిస్మయకారకమ్॥౬.౨.
అక్కడ, ముందుగా ఏం జరిగిందో, అది స్వయంగా జరిగిపోయింది, ఓ ఉత్తమ బ్రాహ్మణులారా. ఈ రోజు నేను చెప్పబోయే, ప్రపంచాన్ని ఆశ్చర్యపరిచే ఆ కథను మీరు వినండి.
త్రిశంకుర్నామ రాజేంద్రశ్చండాలత్వం సమాగతః। తత్ర స్నాతః పునర్లేభే శరీరం పార్థివోచితమ్॥౬.౨.
త్రిశంకు అనే రాజు, ఒకప్పుడు చండాలుడయ్యాడు. అక్కడ స్నానం చేసి, మళ్లీ రాజులకు తగిన శరీరాన్ని పొందాడు.
ఋషయః ఊచుః। చండాలత్వం కథం ప్రాప్తస్త్రిశంకుర్నృపసత్తమః। ఏతత్త్వం సర్వమాచక్ష్వ విస్తరాత్సూతనన్దన॥౬.౨.
ఋషులు అడిగారు: త్రిశంకు మహారాజు ఎలా చండాలుడయ్యాడు? ఈ సంగతిని పూర్తిగా వివరంగా మాకు చెప్పు, ఓ సూతునందనా.
సూత ఉవాచ। అహం వః కీర్తయిష్యామి కథామేతాం పురాతనీమ్। సర్వపాపహరాం మేధ్యాం త్రిశంకునృపసంభవామ్॥౬.౨.
సూతుడు ఇలా అన్నాడు: మీకు నేను ఈ పురాతన కథను చెప్పబోతున్నాను. ఇది అన్ని పాపాలను తొలగిస్తుంది, పవిత్రమైనది, త్రిశంకు మహారాజుతో సంబంధించినది.
సూర్యవంశోద్భవః పూర్వం త్రిశంకురితి విశ్రుతః। ఆసీత్పార్థివశార్దూలః శార్దూలసమవిక్రమః॥౬.౨.
సూర్యవంశంలో పుట్టిన త్రిశంకు అనే మహారాజు, పులిలా పరాక్రమం కలిగి, రాజులలో శ్రేష్ఠుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు.
వసిష్ఠస్య మునేః శిష్యో యజ్వా దానపతిః ప్రభుః। తేనేష్టం చ మఖైః సర్వైరగ్నిష్టోమాదిభిః సదా॥౬.౨.
వసిష్ఠ మహర్షికి శిష్యుడిగా ఉండి, యజ్ఞాలు చేసే వాడు, దానధర్మంలో ముందుండేవాడు. అన్ని యజ్ఞాలు, అగ్నిష్టోమాది యాగాలు ఎప్పుడూ నిర్వహించేవాడు.
సంపూర్ణదక్షిణైరేవ వత్సరం వత్సరం ప్రతి। తథా దానాని సర్వాణి ప్రదత్తాని మహాత్మనా॥౬.౨.
ప్రతి సంవత్సరం సమృద్ధిగా దక్షిణలు ఇచ్చేవాడు. అలాగే, ఆ మహాత్ముడు అన్ని రకాల దానాలు చేసేవాడు.