యే వసంతీహ విశ్వేశ రాజధాన్యాం ద్విజోత్తమ 4.2.98.
"విశ్వేశ్వరుడా, ఈ రాజధానిలో నివసించే వారందరూ, ద్విజశ్రేష్ఠుడా—"
పరోద్ధరణశీలా యే యే పరేచ్ఛాప్రపూరకాః
"ఇతరులను రక్షించడంలో నిమగ్నులైనవారు, ఇతరుల కోరికలు నెరవేర్చేవారు—"
ఇతి తద్వచనం శ్రుత్వా ప్రహృష్టేంద్రియమానసః
ఆ మాటలు విని, అతని ఇంద్రియాలు, మనసు ఆనందంతో నిండిపోయాయి.
విశ్వేశః ప్రీయతాం చేతి ప్రోచ్య యాతో యథాగతః
"విశ్వేశ్వరుడు సంతోషించాలి," అని చెప్పి, వచ్చిన విధంగా వెళ్లిపోయాడు.
బహిర్నిర్గతమాత్రస్తు బహుభిః పరిభూయతే
బయటకు వెళ్లిన వెంటనే, అనేక మంది అతన్ని అవమానించారు.
అసావేవ హి చాండాలః సర్వలోకబహిష్కృతః
అతడు నిజంగా చాండాలుడు, అందరి చేతా త్రోసిపెట్టబడ్డవాడు.
స చ తద్భయతో గేహాత్కాకభీతదివాంధవత్
ఆ భయంతో, అతడు కాకులను చూసి భయపడే అంధుడిలా ఇంటి నుండి పారిపోయాడు.
స ఏకదా సంప్రధార్య గృహిణ్యా లోకదూషితః
ఒకసారి ఆలోచిస్తూ ఉండగా, అతడిని భార్య కూడా, జనమూ దూరంగా పెట్టారు.
మధ్యే మార్గం స గచ్ఛన్వై లక్షితస్తు సకాంచనః
మధ్య రోడ్డులో వెళ్తూ, అతడు బంగారు అలంకారం ధరించి ఉండటం గమనించారు.
నీత్వా తే తమరణ్యానీం తస్కరాః సపరిచ్ఛదమ్ 4.2.98.
అప్పుడు దొంగలు తమ సహాయులతో అతడిని అడవిలోకి తీసుకెళ్లారు.
ప్రోచుర్భూరిధనం చైతజ్జీర్యత్యస్మిన్న జీవతి
ఈ లోకంలో ఎంత ధనం ఉన్నా, దాని యజమాని బ్రతికుండగా మాత్రమే అది నిలుస్తుంది. అతడు లేనప్పుడు ఆ సంపద అంతా క్రమంగా నశించిపోతుంది.
సంప్రధార్యేతి తేప్రాహుః స్మర్తవ్యం స్మర పాంథిక
ఇలా ఆలోచించుకొని, వారు నీకు ఇలా చెప్పారు: 'ఓ ప్రయాణికా! ఈ విషయాన్ని గుర్తు పెట్టుకో.'
నిశమ్యేతి మనస్యేవ కథయామాస స ద్విజః
వీటిని విని, ఆ ద్విజుడు తన మనసులో ఆలోచించి, మాటలు చెప్పాడు.
కుటుంబమపి తన్నష్టం నష్టశ్చాపి ప్రతిగ్రహః
ఆయన కుటుంబం కూడా పోయింది, ఇచ్చిన బహుమతులు కూడా కోల్పోయాడు.
యుగపత్సర్వమేవాశు నష్టం దుర్బుద్ధిచేష్టయా
తప్పు ఆలోచనల వల్ల ఒక్కసారిగా అన్నీ నశించిపోయాయి.
ప్రాంతే కుటుంబస్మరణాత్తథాకాశీస్మృతేరపి
చివర్లో, కుటుంబాన్ని, ఇంటిని గుర్తు చేసుకోవడం వల్ల కూడా అదే ఫలితం కలిగింది.
సా కుక్కుటీ సుతౌ తౌ తు తామ్రచూడత్వమాపతుః
ఆ కోడి, ఆమె ఇద్దరు పిల్లలు తామ్రచూడులుగా జన్మించారు.
ఇత్థం బహుతిథేకాలే గతే కార్పటికోత్తమాః
ఇలా చాలా కాలం గడిచిన తరువాత, గొప్ప కర్పటులు
వారాణస్యాః కథాం ప్రోచ్చైః కుర్వంతోఽన్యోన్యమేవ హి
వారాణసి కథను పెద్దగా పలుకుతూ, పరస్పరం మాట్లాడుకున్నారు.
జాతిస్మృతిప్రభావేణ తత్సంగేన తు నిర్గతాః 4.2.98.
తమకు గతజన్మ స్మరణ శక్తి వల్ల, ఆ సత్సంగంతో వారు బయలుదేరారు.
తందులాదిపరిక్షేపైః ప్రాపితాః క్షేత్రముత్తమమ్
బియ్యం మొదలైన నైవేద్యాల ద్వారా వారు ఉత్తమమైన లోకాన్ని చేరుకున్నారు.
చరిష్యంతోఽత్ర పరితో ముక్తిమండపముత్తమమ్
అక్కడ చుట్టూ తిరుగుతూ, వారు ముక్తి మందపాన్ని చేరుకున్నారు.
ప్రహాసాన్మత్కథాలాపాఁల్లాభమోహవివర్జితాన్
నవ్వుతూ, నా కథలు చెప్పుకుంటూ, లాభం, మాయ లేని వారు అయ్యారు.
మన్నామోచ్చారణపరాన్మత్కథార్పితసుశ్రుతీన్
నా నామాన్ని జపిస్తూ, నా కథలు వినడంలో మనస్సు పెట్టినవారు అయ్యారు.
మానయామాసురథ తాన్కుక్కుటాన్సాధువర్త్మనః క్రమేణాహారమాకుంచ్య ప్రాణాంస్త్యక్ష్యంతి చాత్ర వై
ఆ善మార్గంలో నడిచిన కోడులను వారు గౌరవించారు. ఆ కోడులు తక్కువ తినడం ద్వారా, క్రమంగా ప్రాణాలు విడిచిపెడతారు.
పశ్యతాం సర్వలోకానాం విష్ణో తే మదనుగ్రహాత్
ఓ విష్ణూ! నా అనుగ్రహంతో, అన్ని లోకాలు చూస్తుండగా,
నిర్విశ్య సుచిరం కాలం దివ్యాన్భోగాననుత్తమాన్
చాలా కాలం దివ్యమైన, అత్యుత్తమమైన ఆనందాలను అనుభవించారు.
తతో లోకాస్తదదారభ్య కథయిష్యంతి సర్వతః
ఆ తరువాత నుండి, ఆ లోకాలను గురించి అందరూ చెప్తారు.
చరిత్రమపి వై తేషాం యే స్మరిష్యంతి మానవాః
ఆ మహాత్ముల చరిత్రను జ్ఞాపకంలో ఉంచేవారు కూడా, మనుష్యులారా, నిజంగా ధన్యులు అవుతారు.
ఇతి యావత్కథాం శంభుర్భవిష్యామగ్రతో హరేః 4.2.98.
ఈ విధంగా శంభుడు భవిష్యత్తులో జరిగే కథను హరివైపు చెప్పాడు.