యథా స్తోతుం భవానీశ ప్రభవాభి భవాంతకమ
ప్రభూ! నీవు సృష్టికి ఆది, అంతం అయినవాడవు. నిన్ను ఎవరూ ఎలా స్తుతించగలరు?
తతః సత్యవతీసూనుస్తథా స్తంభితదోర్లతః
అప్పుడా సత్యవతీ కుమారుడు చేయి కఠినంగా మారినవాడిగా నిలిచిపోయాడు.
యః క్షీరాబ్ధేర్మందరాఘాతజాతో జ్వాలామాలీ కాలకూటోతి భీమః
మందర పర్వతంతో పాల సముద్రాన్ని మథించినప్పుడు, అగ్నికిరీటంతో భయంకరంగా జన్మించినవాడు కాలకూటుడు.
యద్వాణోభూచ్ఛ్రీపతిర్యస్య యంతా లోకేశో యత్స్యందనం భూః సమస్తా
వాడి మాట శ్రీమహాలక్ష్మీ నాథుడయ్యాడు, వాడి రథసారథి లోకనాథుడు, వాడి రథం మొత్తం భూమి.
యం కదర్పో వీక్షమాణః సమానం దేవైరన్యైర్భస్మజాతః స్వయం హి
దేవతలతో సమానమని భావించి మన్మథుడు వాడిని చూచినప్పుడు, తానే బస్మమయ్యాడు.
యం వై వేదో వేద నో నైవ విష్ణుర్నోవా వేధా నో మనో నైవ వాణీ 4.2.95.
వేదాలు కూడా వాడిని పూర్తిగా తెలుసుకోలేవు; విష్ణువు, బ్రహ్మ, మనస్సు, వాక్కు కూడా కాదు.
యస్మిన్సర్వం యస్తు సర్వత్ర సర్వో యో వై కర్తా యోఽవితా యోఽపహర్తా
అందులోనే అన్నీ ఉన్నాయి, అన్ని చోట్ల ఉన్నవాడు, సర్వం అయినవాడు, సృష్టికర్త, రక్షకుడు, సంహారకుడు కూడా వాడే.
యస్యైకాఖ్యా వాజిమేధేన తుల్యా యస్యా న త్యా చైకయాల్పేంద్రలక్ష్మీః
వాడి ఒక్క పేరే అశ్వమేధ యాగానికి సమానం; ఆ ఒక్క పేరుతో ఇంద్రుడి ఐశ్వర్యం కూడా తక్కువే.
నాన్యం దేవం వేద్మ్యహం శ్రీమహేశాన్నాన్యం దేవం స్తౌమి శంభోర్ఋతేఽహమ్
శ్రీమహేశ్వరుడిని తప్ప ఇంకెవరినీ నేను దేవుడిగా గుర్తించను; శంభువును తప్ప ఇంకెవరినీ నేను స్తుతించను.
ఇత్థం యావత్స్తౌతి శంభుం మహర్షిస్తావన్నందీ శాంభవాద్దృక్ప్రసాదాత్
మహర్షి శంభువును ఎంతకాలం స్తుతించాడో, అంతవరకూ నంది శంభువు కృపతో చూపు నిలిపాడు.
నందికేశ్వర ఉవాచ యః పఠిష్యతి మేధావీ తస్య తుష్యతి శంకరః
నందికేశ్వరుడు ఇలా చెప్పాడు: ఈ శ్లోకాన్ని యోగ్యుడైనవాడు చదువుతే శంకరుడు అతనిపై సంతోషిస్తాడు.
వ్యాసాష్టకమిదం ప్రాతః పఠితవ్యం ప్రయత్నతః
ఈ వ్యాసాష్టకాన్ని ప్రతి ఉదయం శ్రద్ధతో చదవాలి.
మాతృహా పితృహా వాపి గోఘ్నో బాలఘ్ర ఏవ వా
తల్లి, తండ్రి, ఆవు లేదా చిన్నపిల్లను హత్య చేసినవాడైనా —
స్కంద ఉవాచ పారాశర్యస్తదారభ్య శంభుభక్తిపరోభవత్
స్కందుడు ఇలా అన్నాడు: అప్పటి నుంచి పారాశర్యుడు శంభువుపై భక్తితో నిండిపోయాడు.
విభూతిభూషణో నిత్యం నిత్యరుద్రాక్షభూషణః
ఆయన ఎప్పుడూ విభూతితో అలంకరించబడి, ఎల్లప్పుడూ రుద్రాక్షమాలలు ధరించి ఉంటాడు.
స కృత్వా క్షేత్రసంన్యాసం త్యజేన్నాద్యాపి కాశికామ్ 4.2.95.
పవిత్ర క్షేత్రాన్ని త్యజించాలనే వ్రతాన్ని స్వీకరించినవాడు, ఇప్పటికీ కాశీని విడిచిపెట్టకూడదు.
ఘంటాకర్ణహ్రదే స్నాత్వా దృష్ట్వా వ్యాసేశ్వరం నరః
ఘంటాకర్ణ అనే సరస్సులో స్నానం చేసి, వ్యాసేశ్వరుని దర్శించినవాడు—
కాశ్యాం వ్యాసేశ్వరం లింగం పూజయిత్వా నరోత్తమః
కాశీలో వ్యాసేశ్వరుని లింగాన్ని పూజించిన ఉత్తమ పురుషుడు—
వ్యాసేశ్వరస్య యే భక్తా న తేషాం కలికాలతః
వ్యాసేశ్వరుని భక్తులపై కలియుగ ప్రభావం ఉండదు.
వ్యాసేశ్వరః ప్రయత్నేన ద్రష్టవ్యః కాశివాసిభిః
కాశీలో నివసించే వారు వ్యాసేశ్వరుని కష్టపడి దర్శించాలి.
యది క్షేత్రరహస్యజ్ఞః క్షేత్రసంన్యాసకృద్యది
ఎవరైనా క్షేత్రరహస్యాన్ని తెలుసుకొని, క్షేత్రసంఞ్యాస వ్రతాన్ని ఆచరిస్తే—
తథా దృష్టప్రభావశ్చేత్తథా చేజ్జ్ఞానినాం వరః
అలాగే ఆ క్షేత్ర మహిమను ప్రత్యక్షంగా చూసి, జ్ఞానులలో శ్రేష్ఠుడైతే—
తస్య వ్యాసస్య చరితం భవిష్యం త్వయి పృచ్ఛతి
అతడు నీ వద్దకు వచ్చి వ్యాసుని కార్యాలు, భవిష్యత్తు గురించి అడిగితే—
యదారభ్య మునేస్తస్య నందీ స్తంభితవాన్భుజమ్
ఆ మునికి నంది భుజాన్ని ఆపినప్పటి నుండి—
కాశ్యాం తీర్థాన్యనేకాని కాశ్యాం లిగాన్యనేకశః
కాశీలో అనేక తీర్థాలు, అనేక లింగాలు ఉన్నాయి.
లింగేష్వేకో హి విశ్వేశస్తీర్థేషు మణికర్ణికా
లింగాలలో విశ్వేశ్వరుడు ప్రధానుడు; తీర్థాలలో మణికర్ణికా ముఖ్యమైనది.
త్యక్త్వా స బహు వాగ్జాలం ప్రాతః స్నాత్వా దినేదినే
అతడు అనవసరమైన మాటలు వదిలిపెట్టి, ప్రతి ఉదయం స్నానం చేస్తూ—
శిష్యాణాం పురతో నిత్యం క్షేత్రస్య మహిమా మహాన్
తన శిష్యుల ముందు ఎల్లప్పుడూ క్షేత్ర మహిమను వివరించేవాడు.
అత్ర యత్క్రియతే క్షేత్రే శుభం వాఽశుభమేవ వా
ఈ క్షేత్రంలో ఏది జరిగినా, అది శుభమయమైనా, అశుభమయమైనా—
క్షేత్రసిద్ధిం సమీహంతే యే చాత్ర కృతినో జనాః 4.2.96.
ఇక్కడ క్షేత్ర సిద్ధిని కోరుతూ శ్రమించే వారు—