ప్రణమిష్యంతి యత్నేన మహాశ్రేయోభివృద్ధయే
ఎవరైనా శ్రద్ధతో నమస్కరిస్తే, వారికి పరమ శ్రేయస్సు కలుగుతుంది.
పరం హి నర్మదేశస్య మహిమా కోపి చాద్భుతః
నర్మదా మహిమ నిజంగా అపూర్వమైనదీ, అద్భుతమైనదీ.
నర్మదాపి ప్రహృష్టాసీత్పావిత్ర్యం ప్రాప్య చాద్భుతమ్
నర్మదా నది అపూర్వమైన పవిత్రతను పొందిన ఆనందంతో ఉల్లాసంగా మారింది.
వాక్యం మృకండజమునేస్తేపి శ్రుత్వా మునీశ్వరాః
మృకండుని మాటలు విని, ఆ మహర్షులు ఎంతో శ్రద్ధగా వినిపించారు.
పాపకంచుకముత్సృజ్య ప్రాప్స్యతి జ్ఞానముత్తమమ్ ।। 4.2.92.
పాపపు పొగడిని వదిలి, మనిషి ఉత్తమమైన జ్ఞానాన్ని పొందుతాడు.
ఇదానీం కథయ స్కంద సతీశ్వర సముద్భవమ్
ఇప్పుడు, ఓ స్కందా, సతీశ్వరుని ఉద్భవాన్ని వివరించు.
స్కంద ఉవాచ మిత్రావరుణసంభూత కథయామి కథాం శృణు
స్కందుడు ఇలా అన్నాడు: మిత్రావరుణుల నుండి జన్మించిన కథను నేను చెబుతాను, విను.
పురా తతాప సుమహత్తపః శతధృతిర్మునే
పూర్వం శతధృతిః అనే ఋషి గొప్ప తపస్సు చేశాడు, ఓ మునీంద్రా.
ఉవాచ చాపి బ్రహ్మాణం నితరాం బ్రాహ్మణప్రియః
ఆయన బ్రాహ్మణులను ఎంతో ఇష్టపడే బ్రహ్మను కూడా సంభాషించాడు.
తదా త్వం మే భవ సుతో దేవీ దక్షసుతాఽస్తు చ
అప్పుడు ఆయన ఇలా అన్నాడు: నువ్వు నా కుమారుడవు కావాలి, దేవీ దక్షుని కుమార్తె కావాలి.
ఇతి శ్రుత్వా మహాదేవః సర్వదో బ్రహ్మణో వరమ్
ఇలా విని, సర్వదాత మహాదేవుడు బ్రహ్మ నుండి వరం పొందాడు.
బ్రహ్మంస్త్వద్వాంఛితం భూయాత్కిమదేయం పితామహ
బ్రహ్మా, నీ కోరిక నెరవేరాలి; పితామహా, ఏ పేరును ఇవ్వాలి?
రుదన్స ఉత్తానశయో బ్రహ్మణో ముఖమైక్షత
అతడు ఏడుస్తూ, వెనుకపడుకుని బ్రహ్మ ముఖాన్ని చూశాడు.
కిం మాం జనకమాప్యాపి త్వం రోదిషి ముహుర్ముహుః
నీకు నేను తండ్రినై ఉన్నా, నువ్వు ఎందుకు మళ్లీ మళ్లీ ఏడుస్తున్నావు?
నామ్నే రోదిమి మే స్రష్టుర్నామ దేహి పితామహ 4.2.93.
నాకు పేరు కావాలి అని నేను ఏడుస్తున్నాను; ఓ సృష్టికర్తా, ఓ పితామహా, నాకు పేరు పెట్టు.
యది వేత్సి తదాచక్ష్వ మహత్కౌతూహలం హి మే
నీవు తెలుసుకుంటే చెప్పు, నాకు చాలా ఆసక్తిగా ఉంది.
రోదనే కారణం వచ్మి శృణు కుంభసముద్భవ
నేను ఎందుకు ఏడుస్తున్నానో చెబుతాను, విను, ఓ కుంభంలో పుట్టినవాడా.
మనసీతి విచారోభూద్దేవస్య పరమాత్మనః
పరమాత్మ అయిన దేవుని మనసులో ఒక ఆలోచన కలిగింది.
సత్యలోకాధినాథస్య చతురాస్యస్య వేధసః
ఆ ఆలోచన సత్యలోకాధిపతి, నాలుగు ముఖాలున్న సృష్టికర్త బ్రహ్మకు సంబంధించినది.
కిం బుద్ధివైభవం ధాతుః శంభునా మనసీక్షితమ్ । యేనానందాశ్రు సంభారో బాల్యేప్యభవదీశితుః
శంభుడు తన మనసులో ధాతువు యొక్క బుద్ధి వైభవాన్ని ఆలోచించాడు; దాని వలన, భగవంతుని బాల్యంలో కూడా ఆనందబాష్పాలు ఉప్పొంగాయి.
ఏతత్కథయ మే ప్రాజ్ఞ సర్వజ్ఞానందవర్ధన
ఓ జ్ఞానవంతుడా, సమస్త జ్ఞానాన్నీ, ఆనందాన్నీ పెంచే ఈ విషయాన్ని నాకు చెప్పు.
దేవే న మనసి ధ్యాతమితి కుంభజనే మునే
ఓ మునీశ్వరా, ఈ విషయం దేవుని మనసులోనూ, ఆ పాత్రలోనూ ధ్యానం కాలేదు.
ఏకో మనోరథశ్చాయం ద్వితీయోయం సునిశ్చితమ్
ఇది ఒక కోరిక, ఇది మరొక నిర్ధారణ అయిన కోరిక.
క్షణంక్షణం సమాలోక్యమంగస్పర్శే క్షణంక్షణమ్ ।। ఏకశయ్యాసనాహారం లప్స్యతేఽనేన క్షణేక్షణే !
ప్రతి క్షణం అవయవాలను చూచి, తాకుతూ, ఒక్కో క్షణంలో మంచం, ఆసనం, భోజనం కలిసిపొందుతాడు.
యోయం న గోచరః క్వాపి వాణీమనసయోరపి 4.2.93.
ఇది ఎక్కడా కనబడదు, మాటతోనో, మనసుతోనో కూడా గ్రహించలేము.
యోఽముం సకృత్స్పృశేజ్జంతుర్యోముం పశ్యేత్సకృన్ముదా । న స భూయోభిజాయేత భవేచ్చానందమేదురః
ఎవరైనా ఆ దివ్యునిని ఒక్కసారి తాకినా, సంతోషంగా ఒక్కసారి చూసినా, వారు మళ్ళీ జన్మించరు, పరమానందంతో నిండిపోతారు.
గృహక్రీడనకం మే సౌ యది భూయాత్కథంచన
ఏదైనా విధంగా ఇది నా ఇంటి ఆటబొమ్మగా మారితే ఎంత బాగుంటుంది.
విధేః సమీహితం చేతి నూనం జ్ఞాత్వా స సర్వవిత్
విధి సంకల్పాన్ని ఖచ్చితంగా తెలుసుకొని, ఆ సర్వజ్ఞుడు—
శ్రుత్వైత్యగస్తిః స్కందస్య భాషితం పర్యమూముదత్
ఇలా స్కందుని మాటలు విని, అగస్త్యుడు ఎంతో ఆనందపడ్డాడు.
విధేరపి మనోజ్ఞాతం శంభోరపి మనోగతమ్ । । సమ్యక్చిత్తం త్వయా జ్ఞాతం నమస్తుభ్యం చిదాత్మనే
విధి సంకల్పాన్ని, శంభువు మనసులోని ఆలోచనను కూడా నీవు తెలుసుకున్నావు; నీ మనస్సు నిజంగా గ్రహించింది—నీవు చైతన్య స్వరూపుడవు, నీకు నమస్కారం.