మంత్రాః కుంఠితసామర్థ్యాస్తత్క్షణాదేవ చాభవన్
ఆ క్షణంలోనే మంత్రాలకు శక్తి తగ్గిపోయింది.
కేచిదూచుర్ద్విజవరా మిథః పరియియాసవః
కొంతమంది ఉత్తమ ద్విజులు పరస్పరం మాట్లాడుకుంటూ అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోవాలని అనుకున్నారు.
మఖమండప భూస్తేన క్షణతః స్థపుటీకృతా
ఆగ్ని వల్ల యజ్ఞమండపం ఒక్కసారిగా బూడిద అయిపోయింది.
దివశ్చోల్కాః ప్రపతితాః పిశాచా నృత్యమాదధుః 4.2.88.
ఆకాశం నుంచి జ్వాలలు పడిపడ్డాయి, పిశాచులు నాట్యం చేయడం మొదలుపెట్టారు.
దక్షోపి వదనగ్లానిమవాప్య సపరిచ్ఛదః
దక్షుడు కూడా తన సహాయకులతో కలిసి ముఖంలో బలహీనతను అనుభవించాడు.
పునః స నారదోఽగస్త్య దేవ్యాః ప్రాక్సముపాగతః
మళ్లీ నారదుడు, అగస్త్యుడు ఇద్దరూ తూర్పు వైపు నుంచి దేవిని దర్శించేందుకు వచ్చారు.
దృష్ట్వా స నారదః శంభుం నందినా సహ సంకథామ్
నారదుడు శంభువును నందితో కలిసి సంభాషణలో ఉన్నట్లు చూసి—
ఉపావిశచ్చ శైలాది విసృష్టాసనముత్తమమ్
పర్వతాధిపతి ఇచ్చిన ఉత్తమ ఆసనంపై కూర్చున్నాడు.
ఆకారేణైవ సర్వజ్ఞస్తద్వృత్తాంతం వివేద హ
ఆయన రూపాన్ని చూసిన వెంటనే, సర్వజ్ఞుడు ఆ సంఘటన అంతా అర్థం చేసుకున్నాడు.
శరారిణాం స్థితిరియముత్పత్తిప్రలయాత్మికా
శరీరధారుల స్థితి ఇదే; ఇది సృష్టి, లయలతో కూడినదే.
దృశ్యం వినశ్వరం సర్వం విశేషాద్యదనీశ్వరమ్
ఈ లోకంలో కనిపించే ప్రతిదీ నశించిపోతుంది, వాటికి ఉన్న లక్షణాల వల్లే వేరుగా కనిపిస్తాయి, కానీ అవి ఏదీ స్వతంత్రంగా ఉండవు.
అభావినో హి భావస్య భావః క్వాపి న సంభవేత్
ఏదీ లేకుండా ఉన్నదని చెప్పడం అసాధ్యం; లేనిది ఎప్పుడూ ఉండదు.
శంభూదీరితమాకర్ణ్య స ఇత్థం మునిపుంగవః
శంభు చెప్పిన మాటలు విని, ఆ మహర్షి మనసులో ఇలా ఆలోచించాడు.
అవశ్యమేవ యద్భావ్యం తద్భూతం నాత్ర సంశయః
ఏది తప్పకుండా జరగాల్సిందో అది జరిగిపోతుంది — దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
నాపచీయేత తే కించిన్నోపచీయేత తత్త్వతః 4.2.89.
నిజంగా చూస్తే, నీది ఏదీ తగ్గదు, పెరగదు కూడా.
అహో వరాకః సంసారః క్వ భవిష్యత్యనీశ్వరః
ఓహో! ఈ Samsāram ఎంత దయనీయంగా ఉంది, యజమాని లేకుండా ఇది ఎక్కడికి పోతుందో!
యతః ప్రజాపతిర్దక్షో న త్వామాహూతవాన్క్రతౌ
ప్రజాపతి దక్షుడు నిన్ను యజ్ఞానికి పిలవలేదు కాబట్టి,
తవ రీఢాం కరిష్యంతి కిమైశ్వర్యేణ రీఢినామ్ అథైశ్వర్యేణ సంపన్నాః ప్రతిష్ఠాభాజనం కిము
ఓ ఐశ్వర్యవంతుడా! వాళ్లు ఎంత ధనవంతులైనా నీకు ఏమి అవమానం తేవగలరు? ఐశ్వర్యం ఉన్నవారు నిజంగా ఏ స్థిరతను పొందగలరు?
మహీయసాయుషా తేషాం వసుభిర్భూరిభిశ్చ కిమ్
వాళ్లకు ఎక్కువ ఆయుష్షు లేదా అపారమైన ధనం ఉన్నా, దాని వల్ల వారికి ఏమి లాభం?
అచేతనాశ్చ సావజ్ఞా జీవంతోపి న కీర్తయే
మనస్సు లేని వారు తక్కువగా భావించబడతారు; బ్రతికున్నవాళ్లలో కూడా అలాంటి వారిని నేను పొగడను.
యా త్వద్వినిందాశ్రవణాత్తృణీచక్రే స్వజీవితమ్
నీ అవమానం విన్న వెంటనే తన ప్రాణాన్ని తృణం లా భావించిన ఆమె,
సత్యం మునే సతీ దేవీ తృణీచక్రే స్వజీవితమ్
నిజమే మునీశ్వరా, సతీ దేవి తన ప్రాణాన్ని తృణంలా భావించింది.
రుద్రశ్చాతీవరుద్రోభూద్బహుకోపాగ్నిదీపితః
రుద్రుడు తీవ్రమైన కోపంతో, అనేక అగ్నిలా మండిపోతూ నిలిచాడు.
ప్రత్యక్షః ప్రతిమాకారః కాలమృత్యుప్రకంపనః
ఆయన ప్రత్యక్షంగా, భయంకరమైన రూపంలో, కాలమూ మరణమూ కూడా వణికేలా ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
ఆజ్ఞాం దేహి పితః కిం తే కరవై దాస్యముత్తమమ్ 4.2.89.
తండ్రీ, ఆజ్ఞాపించు — నీ కోసం నేను ఏ ఉత్తమమైన సేవ చేయాలి?
పిబామి చార్ణవాన్సప్తాప్యేకేన చులుకేన వై
ఒక చేతితోనే ఏడు సముద్రాల్నీ తాగగలను.
త్వదాజ్ఞయా నయామీశ వినిమయ్య స్వహేలయా
నీ ఆజ్ఞతో, ఓ ప్రభూ, నేను చిన్న ప్రయత్నంతోనే ఆ పని పూర్తిచేస్తాను.
అపి వైకుంఠనాథశ్చేత్తత్సాహాయ్యం కరిష్యతి
అవసరమైతే, వైకుంఠనాథుడే కూడా ఈ పనికి సహాయం చేస్తాడు.
దనుజా దితిజాః కే వై వరా కారణదుర్బలాః
దానవులు, దితి కుమారులు ఎవరు? వాళ్లు గొప్పవాళ్లని చెప్పుకుంటారు గానీ, అసలు కారణంలోనే బలహీనులు.
కాలం బధ్నామి వా సంఖ్యే మృత్యోర్వా మృత్యుమర్థయే
పోరులో కాలాన్ని నేను బంధించాలా? లేక మరణానికే మరణాన్ని తేవాలా?