అర్థహీనా యథా వాణీ ధర్మహీనా యథా తనుః ।। 4.2.87.
అలాగే, అర్థం లేని మాటలు, ధర్మం లేని శరీరం ఫలించవు.
గంగాహీనా యథా దేశాః పుత్రహీనా యథా గృహాః
గంగా లేని ప్రాంతాలు, కుమారులు లేని ఇళ్ళు ఎలా ఉంటాయో,
మంత్రిహీనం యథా రాజ్యం శ్రుతిహీనా యథా ద్విజాః
మంత్రి లేని రాజ్యం, వేదాలు లేని ద్విజులు ఎలా ఉంటారో,
దర్భహీనా యథా సంధ్యా తిలహీనం చ తర్పణమ్
దర్భ లేని సంధ్యావందనం, నువ్వులు లేని తర్పణం ఎలా ఉంటాయో,
ఇత్థం దధీచినాఖ్యాతం జగ్రాహ వచనం న తత్
ఇలా దధీచి చెప్పినా, అతడు ఆ మాటలను స్వీకరించలేదు.
ప్రోవాచ చ భృశం క్రుద్ధః కా చింతా తవ మే క్రతోః
అతడు చాలా కోపంతో ఇలా అన్నాడు: 'నా యజ్ఞానికి నీకు ఏమి సంబంధం?'
తాని సిద్ధ్యంతి నియతం యథార్థకరణాదిహ
ఇక్కడ యథావిధిగా చేసిన పనులు తప్పకుండా ఫలిస్తాయి.
స్వకర్మసిద్ధయే చాథ సర్వ ఏవ హి చేశ్వరః
తన తన పనులు సిద్ధించేందుకు ప్రభువు అందరిలోనూ ఉన్నాడు.
తత్తథాస్తు పరం సాక్షీ నార్థం దద్యాచ్చ కుత్రచిత్
అలా జరగనీ, పరమసాక్షి ఎక్కడా ఫలితాన్ని ఇవ్వకూడదు.
జడాని సర్వకర్మాణి న ఫలంతీశ్వరం వినా
ప్రభువు లేకుండా అన్ని పనులు నిష్క్రియంగా ఉండి ఫలించవు.
జడాన్యపి చ బీజాని కాలం సంప్రాప్యవాత్మనః 4.2.87.
నిష్క్రియమైన విత్తనాలు కూడా తగిన కాలం వచ్చినప్పుడు తమ స్వభావాన్ని చూపిస్తాయి.
ఆదిదేశ సమీపస్థానాలోక్య పరితస్త్వితి 4.2.87.
అతడు చుట్టూ చూసి, దగ్గర ఉన్నవారికి ఆదేశాలు ఇచ్చాడు.
బ్రహ్మఘోషేణ తారేణ వ్యోమశబ్దగుణం స్ఫుటమ్ 4.2.87.
బ్రహ్మధ్వనితో ఆ నాదంతో ఆకాశధ్వని లక్షణం స్పష్టంగా తెలిసింది.
విద్యాధరైర్ననందే చ వసుధా వవృధే భృశమ్ ఇత్థం ప్రవృత్తేఽథ మునిః కైలాసం నారదో యయౌ
విద్యాధరుల ఆనందంతో భూమి ఎంతో అభివృద్ధి చెందింది. ఇలా జరిగాక, ముని నారదుడు కైలాసానికి వెళ్లాడు.
అగస్త్య ఉవాచ శివలోకం సమాసాద్య మునినా బ్రహ్మసూనునా
అగస్త్యుడు ఇలా అన్నాడు: బ్రహ్మ కుమారుడైన ముని శివలోకాన్ని చేరాడు.
స్కంద ఉవాచ శృణు కుంభజ వక్ష్యామి నారదేన మహాత్మనా
స్కందుడు ఇలా అన్నాడు: కుంభజా! మహాత్ముడైన నారదుడు చెప్పినదాన్ని నేను నీకు చెబుతాను, విను.
మునిర్గగనమార్గేణ ప్రాప్య తద్ధామ శాంభవమ్
ఆ ముని ఆకాశ మార్గంలో ప్రయాణించి శంభువు నివాసాన్ని చేరాడు.
తదుద్దిష్టాసనం భేజే పశ్యంస్తత్క్రీడనం పరమ్
అతడు సూచించిన ఆసనంలో కూర్చొని, ఆ పరమమైన క్రీడను చూశాడు.
తదౌత్సుక్యేన స మునిః ప్రేర్యమాణ ఉవాచ హ నారద ఉవాచ దేవదేవ తవ క్రీడాఖిలం బ్రహ్మాండగోలకమ్
ఆ సమయంలో ఉత్సుకతతో నారదుడు ఇలా అన్నాడు: దేవదేవా! నీ ఆడిన ఆట అంతా బ్రహ్మాండమంతటిదే.
కృష్ణాః కృష్ణేతరా యా వై తిథయస్తాశ్చ సారికాః
కృష్ణపక్షం, శుక్లపక్షం అనే పక్షాలు ఆ ఆటలో పక్షులవంటివి.
సృష్టిప్రలయ సంజ్ఞౌ ద్వౌ గ్లహౌ జయపరాజయౌ
సృష్టి, లయం అనే రెండూ ఆటలో చేసే చలనలు; విజయం, ఓటమి కూడా అలాగే.
భవతోః ఖేలసమయో యః సా స్థితిరుదాహృతా
మీ ఇద్దరి ఆట సమయంలో ఉండే స్థితినే 'స్థితి' అని అంటారు.
న దేవీ జేష్యతి పతిం నేశః శక్తిం విజేష్యతి
దేవీ భర్తను ఓడించదు, ఇశ్వరుడు తన శక్తిని ఓడించడు.
దేవః సర్వజ్ఞనాథోపి న కించిదవబుధ్యతి 4.2.88.
సర్వజ్ఞుడైన దేవుడైనా ఏదీ పూర్తిగా గ్రహించలేడు.
లీలాత్మా గుణవానేష విచారాదతినిర్గుణః
ఆయన ఆటే స్వభావంగా, గుణాలు ఉన్నవాడు అయినా, విచారణ వల్ల పూర్తిగా నిర్గుణుడవుతాడు.
మధ్యస్థోపి హి సర్వస్య మాధ్యస్థ్యమవలంబతై
అతడు అందరిపట్ల మధ్యస్థుడైనా, ఆ మధ్యస్థత్వాన్ని ఎప్పుడూ పాటిస్తాడు.
త్వం శక్తిరస్య దేవస్య సర్వేషాం మాన్యభూః పరా
నీవే ఈ దేవుని శక్తివు, అందరికీ పూజ్యురాలు, పరమమైనవు.
పరం త్వం సర్వజగతాం జనయిత్ర్యేకికా ధ్రువమ్
నీవే నిజంగా అన్ని లోకాలకూ పరమ తల్లి, ఒంటరిగా ఉన్నవు.
త్వమాత్మానం న జానాసి త్ర్యక్షమాయావిమోహితా
మూడు కళ్లవాడి మాయ వల్ల నీవు నీ స్వరూపాన్ని తెలుసుకోలేవు.
అన్యా అపి హి యాః సత్యః పాతివ్రత్యపరాయణాః
ఇంకా, ఇతరులు కూడా నిజాయితీగా, భర్తకు అంకితమై ఉండేవారు...