ప్రత్యువాచాథ తం విప్రం వేపమానాంగయష్టికః 4.2.87.
తన అవయవాలు కంపించుతున్న ఆ బ్రాహ్మణునితో దక్షుడు ఇలా అన్నాడు.
దీక్షామహమహో ప్రాప్తః కర్తుం నాయాతి కించన
ఓహో! నేను దీక్షను పొందాను; ఇక నాకు చేయాల్సింది ఏమీ లేదు.
భవాన్కేన సమాహూతో యదత్రాగాన్మహాజడః
నిన్ను ఎవరు పిలిచారు? నీవు ఇక్కడికి ఎందుకు వచ్చావు, ఓ మహామూఢా?
సర్వమంగలమాంగల్యో యత్ర శ్రీమానయం హరిః
యక్కడ శ్రీమంతుడు హరి ఉన్నాడో, అక్కడ అన్ని శుభాలు అత్యంత శుభంగా ఉంటాయి.
యత్ర వజ్రధరః శక్రః శతయజ్ఞైకదీక్షితః
యక్కడ వజ్రధారి ఇంద్రుడు, వంద యజ్ఞాలకు దీక్ష పొందినవాడు ఉన్నాడో,
తం త్వంచోపమిమీషేముం శ్మశానేన మహామఖమ్
ఆ మహాయజ్ఞాన్ని నువ్వు శ్మశానంతో పోల్చాలని కోరుతున్నావు.
శ్రీదోస్తి యత్ర శ్రీదాతా సాక్షాద్యత్రాశుశుక్షణిః
యక్కడ ఐశ్వర్యం ఉంది, ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించేవాడు ప్రత్యక్షంగా ఉన్నాడు, త్వరగా పవిత్రం చేసే వాడు అక్కడ ఉన్నాడు.
దేవాచార్యః స్వయం యత్ర క్రతోరాచార్యతాగతః
యక్కడ దేవగురు స్వయంగా యజ్ఞాచార్యుడిగా వచ్చాడు,
యత్రార్త్విజ్యం భజంతేఽమీ వసిష్ఠప్రముఖర్షయః
యక్కడ వసిష్ఠుడు మొదలైన ఋషులు యజ్ఞంలో ఋత్విజులుగా వ్యవహరిస్తున్నారు,
నిశమ్యేతి మునిః ప్రాహ దధీచిర్జ్ఞానినాం వరః
ఇలా విని, మునులలో శ్రేష్ఠుడైన దధీచి ఇలా అన్నాడు.
తథాపి శాంభవీ శక్తిర్వేదే విష్ణుః ప్రపఠ్యతే 4.2.87.
అయినా, వేదంలో శాంభవీ శక్తి గురించి చెప్పబడింది; విష్ణువు ఘనంగా ప్రకటించబడుతున్నాడు.
దీక్షితో యోశ్వమేధానాం శతస్య కులిశాయుధః
వంద అశ్వమేధ యజ్ఞాలకు దీక్ష పొందినవాడు, వజ్రాయుధాన్ని ధరించినవాడు.
పునరారాధ్య భూతేశం ప్రాపైకామమరావతీమ్
మళ్ళీ భూతేశ్వరుణ్ని ఆరాధించి, ఒక్క అమరావతిని పొందాడు.
బలం తస్యాఖిలైర్జ్ఞాతం శ్వేతం పాశయతః పురా
అతని శక్తి అందరికీ అప్పుడే తెలిసింది, శ్వేతుడిని పాశంతో బంధించినప్పుడు.
పార్ష్ణిగ్రాహ్యభవద్రుద్రో దేవాచార్యస్య వై తదా
ఆ సమయంలో పాదములచే పట్టబడే రుద్రుడు దేవతలకు గురువుగా మారాడు.
తం విదంతి వసిష్ఠాద్యాస్తవార్త్విజ్యం భజంతి యే
వసిష్ఠుడు మొదలైన యాజ్ఞికులు ఆయనను గుర్తిస్తారు.
ప్రావర్తంతర్షయోన్యేపి గౌరవాత్తవ తే క్రతౌ
నీపై గౌరవంతో ఇతర ఋషులు కూడా నీ యజ్ఞంలో పాల్గొన్నారు.
తదా క్రతుఫలాధీశం విశ్వేశం త్వం సమాహ్వయ
అందువల్ల, యజ్ఞఫలాల అధిపతి అయిన విశ్వేశ్వరుడిని నీవు ఆహ్వానించాలి.
సతి తస్మ్నిమహాదేవే విశ్వకర్మైకసాక్షిణి
అందులో మహాదేవుడు, సృష్టికి ఏకైక సాక్షిగా ఉన్నప్పుడు,
యథా జడాని బీజాని న ఫలంతి స్వయం తథా
ఎలా నిష్క్రియమైన విత్తనాలు తాముగా ఫలించవో,
అర్థహీనా యథా వాణీ ధర్మహీనా యథా తనుః ।। 4.2.87.
అలాగే, అర్థం లేని మాటలు, ధర్మం లేని శరీరం ఫలించవు.
గంగాహీనా యథా దేశాః పుత్రహీనా యథా గృహాః
గంగా లేని ప్రాంతాలు, కుమారులు లేని ఇళ్ళు ఎలా ఉంటాయో,
మంత్రిహీనం యథా రాజ్యం శ్రుతిహీనా యథా ద్విజాః
మంత్రి లేని రాజ్యం, వేదాలు లేని ద్విజులు ఎలా ఉంటారో,
దర్భహీనా యథా సంధ్యా తిలహీనం చ తర్పణమ్
దర్భ లేని సంధ్యావందనం, నువ్వులు లేని తర్పణం ఎలా ఉంటాయో,
ఇత్థం దధీచినాఖ్యాతం జగ్రాహ వచనం న తత్
ఇలా దధీచి చెప్పినా, అతడు ఆ మాటలను స్వీకరించలేదు.
ప్రోవాచ చ భృశం క్రుద్ధః కా చింతా తవ మే క్రతోః
అతడు చాలా కోపంతో ఇలా అన్నాడు: 'నా యజ్ఞానికి నీకు ఏమి సంబంధం?'
తాని సిద్ధ్యంతి నియతం యథార్థకరణాదిహ
ఇక్కడ యథావిధిగా చేసిన పనులు తప్పకుండా ఫలిస్తాయి.
స్వకర్మసిద్ధయే చాథ సర్వ ఏవ హి చేశ్వరః
తన తన పనులు సిద్ధించేందుకు ప్రభువు అందరిలోనూ ఉన్నాడు.
తత్తథాస్తు పరం సాక్షీ నార్థం దద్యాచ్చ కుత్రచిత్
అలా జరగనీ, పరమసాక్షి ఎక్కడా ఫలితాన్ని ఇవ్వకూడదు.
జడాని సర్వకర్మాణి న ఫలంతీశ్వరం వినా
ప్రభువు లేకుండా అన్ని పనులు నిష్క్రియంగా ఉండి ఫలించవు.