స్వయమేవ హి కుర్వీత ధర్మకార్యం ప్రయత్నతః 4.2.87.
ధర్మమైన పనిని మనమే శ్రద్ధగా చేయాలి.
సప్తవింశతిభిః సార్ధం పత్నీభిస్తవ కార్యకృత్
నీవు ఏడు ఇరవై ఏడు భార్యలతో కలిసి పని పూర్తిచేశావు.
దీక్షితో రాజసూయస్య దత్తత్రైలోక్యదక్షిణః త్రయోదశమితాభిశ్చ భార్యాభిస్తవ కార్యకృత్
రాజసూయ యజ్ఞానికి దీక్ష పొందిన నీవు, మూడు లోకాలను దక్షిణగా ఇచ్చి, పదమూడు భార్యలతో పని పూర్తిచేశావు.
హవిః కామదుఘా సూతే కల్పవృక్షః సమిత్కుశాన్
కామధేను హవిస్సును ఇస్తుంది, కల్పవృక్షం సమిధలు, దర్భలు ఇస్తుంది.
విశ్వకర్మాప్యలంకారాన్కురుతేభ్యాగతర్త్విజామ్
విశ్వకర్మా వచ్చిన ఋత్విజులకు అలంకారాలు తయారు చేస్తాడు.
స్వయంలక్ష్మీరలంకుర్యాద్యావై చాత్ర సువాసినీః
ఇక్కడ ఉన్న సువాసినులందరినీ లక్ష్మీదేవి స్వయంగా అలంకరించాలి.
సర్వే సుఖాయ మే దక్ష వీక్షమాణస్య సర్వతః
దక్షా! నేను ఎక్కడ చూసినా అన్నీ నాకు ఆనందాన్ని కలిగిస్తున్నాయి.
జీవహీనో యథా దేహో భూషితోపి న శోభతే
ప్రాణం లేని శరీరం ఎంత అందంగా అలంకరించినా ఆకర్షణీయంగా ఉండదు.
ఇత్థం దధీచివచనం శ్రుత్వా దక్షః ప్రజాపతిః
దధీచి మాటలు విన్న తరువాత ప్రజాపతి దక్షుడు
పూర్వస్తుత్యాతి సంహృష్టో దృష్టో యోసౌ దధీచినా
మునుపటి ప్రశంసలు విని, దధీచిని చూసి ఆనందంతో ఉల్లాసపడ్డాడు.
ప్రత్యువాచాథ తం విప్రం వేపమానాంగయష్టికః 4.2.87.
తన అవయవాలు కంపించుతున్న ఆ బ్రాహ్మణునితో దక్షుడు ఇలా అన్నాడు.
దీక్షామహమహో ప్రాప్తః కర్తుం నాయాతి కించన
ఓహో! నేను దీక్షను పొందాను; ఇక నాకు చేయాల్సింది ఏమీ లేదు.
భవాన్కేన సమాహూతో యదత్రాగాన్మహాజడః
నిన్ను ఎవరు పిలిచారు? నీవు ఇక్కడికి ఎందుకు వచ్చావు, ఓ మహామూఢా?
సర్వమంగలమాంగల్యో యత్ర శ్రీమానయం హరిః
యక్కడ శ్రీమంతుడు హరి ఉన్నాడో, అక్కడ అన్ని శుభాలు అత్యంత శుభంగా ఉంటాయి.
యత్ర వజ్రధరః శక్రః శతయజ్ఞైకదీక్షితః
యక్కడ వజ్రధారి ఇంద్రుడు, వంద యజ్ఞాలకు దీక్ష పొందినవాడు ఉన్నాడో,
తం త్వంచోపమిమీషేముం శ్మశానేన మహామఖమ్
ఆ మహాయజ్ఞాన్ని నువ్వు శ్మశానంతో పోల్చాలని కోరుతున్నావు.
శ్రీదోస్తి యత్ర శ్రీదాతా సాక్షాద్యత్రాశుశుక్షణిః
యక్కడ ఐశ్వర్యం ఉంది, ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించేవాడు ప్రత్యక్షంగా ఉన్నాడు, త్వరగా పవిత్రం చేసే వాడు అక్కడ ఉన్నాడు.
దేవాచార్యః స్వయం యత్ర క్రతోరాచార్యతాగతః
యక్కడ దేవగురు స్వయంగా యజ్ఞాచార్యుడిగా వచ్చాడు,
యత్రార్త్విజ్యం భజంతేఽమీ వసిష్ఠప్రముఖర్షయః
యక్కడ వసిష్ఠుడు మొదలైన ఋషులు యజ్ఞంలో ఋత్విజులుగా వ్యవహరిస్తున్నారు,
నిశమ్యేతి మునిః ప్రాహ దధీచిర్జ్ఞానినాం వరః
ఇలా విని, మునులలో శ్రేష్ఠుడైన దధీచి ఇలా అన్నాడు.
తథాపి శాంభవీ శక్తిర్వేదే విష్ణుః ప్రపఠ్యతే 4.2.87.
అయినా, వేదంలో శాంభవీ శక్తి గురించి చెప్పబడింది; విష్ణువు ఘనంగా ప్రకటించబడుతున్నాడు.
దీక్షితో యోశ్వమేధానాం శతస్య కులిశాయుధః
వంద అశ్వమేధ యజ్ఞాలకు దీక్ష పొందినవాడు, వజ్రాయుధాన్ని ధరించినవాడు.
పునరారాధ్య భూతేశం ప్రాపైకామమరావతీమ్
మళ్ళీ భూతేశ్వరుణ్ని ఆరాధించి, ఒక్క అమరావతిని పొందాడు.
బలం తస్యాఖిలైర్జ్ఞాతం శ్వేతం పాశయతః పురా
అతని శక్తి అందరికీ అప్పుడే తెలిసింది, శ్వేతుడిని పాశంతో బంధించినప్పుడు.
పార్ష్ణిగ్రాహ్యభవద్రుద్రో దేవాచార్యస్య వై తదా
ఆ సమయంలో పాదములచే పట్టబడే రుద్రుడు దేవతలకు గురువుగా మారాడు.
తం విదంతి వసిష్ఠాద్యాస్తవార్త్విజ్యం భజంతి యే
వసిష్ఠుడు మొదలైన యాజ్ఞికులు ఆయనను గుర్తిస్తారు.
ప్రావర్తంతర్షయోన్యేపి గౌరవాత్తవ తే క్రతౌ
నీపై గౌరవంతో ఇతర ఋషులు కూడా నీ యజ్ఞంలో పాల్గొన్నారు.
తదా క్రతుఫలాధీశం విశ్వేశం త్వం సమాహ్వయ
అందువల్ల, యజ్ఞఫలాల అధిపతి అయిన విశ్వేశ్వరుడిని నీవు ఆహ్వానించాలి.
సతి తస్మ్నిమహాదేవే విశ్వకర్మైకసాక్షిణి
అందులో మహాదేవుడు, సృష్టికి ఏకైక సాక్షిగా ఉన్నప్పుడు,
యథా జడాని బీజాని న ఫలంతి స్వయం తథా
ఎలా నిష్క్రియమైన విత్తనాలు తాముగా ఫలించవో,