కాశ్యాం స్వలీలయా దేవి తిర్యగ్యోనిజుషామపి 4.2.86.
దేవీ! కాశీలో నా లీల వల్ల, తక్కువ జన్మలు పొందినవారికీ క్షేమం కలుగుతుంది.
చతుర్దశానాం లింగానాం శ్రుత్వాఖ్యానాని సత్తమః
పద్నాలుగు లింగాల కథలు విని, ఆ ఉత్తముడు—
ప్రాదుర్భావం నిశమ్యైషాం లింగానాం ముక్తిదాయినామ్
ఈ ముక్తి ప్రసాదించే లింగాల అవతరణ విని,
నితరాం పరితృప్తోస్మి సుధాం పీత్వేవ నిర్జరః
అమృతాన్ని సేవించిన అమరుడిలా నేను పూర్తిగా తృప్తి పొందాను.
ఆనందమేవజనయేదపి పాపజుషామిహ
ఇక్కడ పాపంలో మునిగినవారికీ ఇది ఆనందమే కలిగిస్తుంది.
జీవన్ముక్తఇవాసం హి క్షేత్రతత్త్వశ్రుతేరహమ్ యాన్యుక్తాని సమాచక్ష్వ తత్ప్రభావమశేషతః
క్షేత్ర తత్త్వాన్ని విని నేను జీవన్ముక్తుడినైపోయాను; నీవు చెప్పిన వాటి మహిమను పూర్తిగా వివరించు.
యో దక్షో గర్హయామాస మధ్యే దేవసభం విభుమ్
దేవతల సభలో ప్రభువును నిందించిన ఆ దక్షుడు—
ఇతి శ్రుత్వా శిఖిరథః కుంభయోనేరుదీరితమ్
కుంభుని కుమారుడు శిఖిరథుడు చెప్పిన మాటలు విని,
ఆకర్ణయ మునే వచ్మి కథాం కల్మషహారిణీమ్
ఓ మునీ! పాపాన్ని తొలగించే ఒక కథను నేను చెబుతాను, విను.
ఛాగవక్త్రో విరూపాస్యో దధీచి పరిధిక్కృతః
మేక ముఖంతో, వికృతమైన రూపంతో, దధీచి చుట్టూ ఉన్నాడు.
ఏకదా దేవదేవస్య సేవార్థం శశిమౌలినః
ఒకసారి, చంద్రకళను ధరించిన దేవదేవుని సేవ కోసం,
ఇంద్రాదయో లోకపాలా విశ్వేదేవా మరుద్గణాః 4.2.87.
ఇంద్రుడు మరియు ఇతర లోకపాలకులు, విశ్వదేవతలు, మరుత్ గణాలు—
ఋషయోఽప్సరసోయక్షా గంధర్వాః సిద్ధచారణాః
ఋషులు, అప్సరసలు, యక్షులు, గంధర్వులు, సిద్ధులు, చారణులు—
స్తుతశ్చ నానా స్తుతిభిః శంభునాపి కృతాదరాః
వివిధమైన స్తోత్రాలతో శంభువు సహా అందరూ మహా గౌరవంతో స్తుతించారు.
అథ తేషూపవిష్టేషు శంభునా విష్టరశ్రవాః
అందరూ అక్కడ కూర్చున్నప్పుడు, ప్రసిద్ధి గల వాక్కుతో శంభుడు—
శ్రీవత్సలాంఛన హరే దైత్యవంశదవానల
శ్రీవత్సం అలంకరించిన హరి, దైత్య వంశాన్ని కాల్చే అగ్ని అయినవాడా—
దితిజాన్దనుజాన్దుష్టాన్కచ్చిచ్ఛాసి రణాంగణే
దితి, దను కుమారులైన దుష్టులను యుద్ధరంగంలో నశింపజేస్తున్నావా?
బాధయా రహితా గావః కచ్చిత్సంతి మహీతలే
భూమిపై గోవులు ఎలాంటి బాధ లేకుండా సుఖంగా ఉన్నాయా?
విధియజ్ఞాః ప్రవర్తంతే పృథివ్యాం బహుదక్షిణాః
భూమిపై యజ్ఞాలు సమృద్ధిగా దక్షిణలతో జరుగుతున్నాయా?
నిష్ప్రత్యూహం పఠంత్యేవ సాంగాన్వేదాన్ద్విజోత్తమాః
ఉత్తమ ద్విజులు నిర్బాధంగా వేదాలను అన్ని అంగాలతో పారాయణం చేస్తున్నారా?
స్వేషు స్వేషు చ ధర్మేషు కచ్చిద్వర్ణాశ్రమాస్తథా
వర్ణాశ్రమాలు తమ తమ ధర్మాలలో స్థిరంగా ఉన్నాయా?
ధూర్జటిః పరిపృఛ్యేతి హృష్టం వైకుంఠనాయకమ్। బ్రహ్మాణం చాపి పప్రచ్ఛ బ్రాహ్మం తేజః సమేధతే ।। 4.2.87.
ధూర్జటి ఆనందంగా వైకుంఠనాయకుడిని అడిగి, బ్రహ్మను కూడా ప్రశ్నించాడు. ఆ బ్రహ్మలో బ్రాహ్మ తేజస్సు ప్రకాశించింది.
సత్యమస్ఖలితం కచ్చిదస్తి త్రైలోక్యమండపే
మూడు లోకాల సభలో కలుషరహితమైన సత్యం ఉందా?
ఇంద్రాదయః సురాః కచ్చిత్స్వేషు స్వేషు పురేష్వహో
ఇంద్రుడు మరియు ఇతర దేవతలు తమ తమ నగరాల్లో ఉన్నారా?
ప్రత్యేకం పరిపృచ్ఛయేశః సర్వానిత్థం కృతాదరాన్
ప్రభువు అందరినీ గౌరవంతో ఇలా ఒక్కొక్కరిని అడిగాడు.
విససర్జాథ తాన్సర్వాన్దేవః సౌధం సమావిశత్
తర్వాత ఆ దేవుడు అందరినీ పంపించి, తన మహాప్రాసాదంలోకి ప్రవేశించాడు.
మధ్యే మార్గం స చింతోభూద్దక్షః సత్యాః పితా తదా
మధ్య మార్గంలో, సత్యవంతుడైన దక్షుడు లోతైన ఆలోచనలో మునిగిపోయాడు.
అతీవ క్షుబ్ధచిత్తోభూన్మందరాఘాతతోఽబ్ధివత్
మందర పర్వతం సముద్రాన్ని తాకినట్లు, అతని మనస్సు బాగా కలవరపడింది.
అతీవగర్వితో జాతః సతీ మే ప్రాప్య కన్యకామ్
సతీని తన కుమార్తెగా పొందినందుకు అతడు ఎంతో గర్వంగా మారాడు.
కిం వంశ్యస్త్వేష కిం గోత్రః కిం దేశీయః కిమాత్మకః
నీ వంశం ఏమిటి? నీ గోత్రం ఏది? నీవు ఏ దేశానికి చెందినవాడవు? నీ స్వభావం ఏమిటి?