వరమేతేపి పశవ ఆనందవనచారిణః
ఈ ఆనందవనంలో సంచరించే పశువులకైనా ఇక్కడ భాగ్యం కలదు.
వరం కాశీపురీవాసీ మ్లేచ్ఛోపి హి శుభాయతిః
కాశీలో నివసించే వాడెవడైనా, విదేశీయుడైనా, అతడు శుభాన్ని పొందుతాడు.
వైశ్వేశ్వరీ పురీ చైషా యథా మే చిత్తహారిణీ
వైశ్వేశ్వరీ నగరం నా మనసును ఆకట్టుకుంటోంది.
స్థైర్యం బబంధ న క్వాపి భ్రమతో మే మనోగతిః
నా మనసు ఎక్కడా స్థిరంగా ఉండలేదు, ఎక్కడికక్కడ తిరుగుతూ.
రమ్యా పురీ భవేదేషా బ్రహ్మాండాదఖిలాదపి
ఈ నగరం మొత్తం బ్రహ్మాండంతో పోల్చినా ఎంతో అందంగా ఉంది.
తప్యమానోపి హి తపః సుచిరం స మహాతపాః
ఎంతకాలం కఠిన తపస్సు చేసినా, ఆ మహాతపస్వికి—
ధిక్చ మాం తాపసం దుష్టం ధిక్చ మే దుశ్చరం తపః 4.2.85.
నన్ను వంటి చెడ్డ తపస్విని చూసి నాకే సిగ్గేస్తోంది; నా కఠిన తపస్సుకూ సిగ్గు.
యథా న ముక్తిరత్ర స్యాత్కస్యాపి కరవై తథా
ఇక్కడ ఎవరికీ మోక్షం కలగకుండా నేను ప్రయత్నించాలి.
తత్ర లింగమభూదేకం ఖ్యాతం ప్రహసితేశ్వరమ్
అక్కడ ఒక్క లింగం ప్రత్యక్షమైంది, అది ప్రహసితేశ్వరంగా ప్రసిద్ధి పొందింది.
ఉవాచ విస్మయావిష్టో మనస్యేవ మహేశితా
ఆశ్చర్యంతో మునిగిపోయిన మహేశ్వరుడు తన మనసులోనే ఇలా అనుకున్నాడు.
యత్రైవ హి తపస్యంతి యత్రైవ విహితాశ్రమాః
ఎక్కడ తపస్సు చేస్తున్నారు, ఎక్కడ ఆశ్రమాలు నిర్మించబడ్డాయో—
మనాక్చింతితమాత్రం తు చేల్లభంతే న తాపసాః
తపస్వులు తాము కోరుకున్నదానిలో కొంతైనా దొరికితే, అది కూడా యాదృచ్ఛికమే.
తథాపి తాపసా మాన్యాః స్వశ్రేయోవృద్ధికాంక్షిభిః
అయినా, తమ మేలుకోసం కోరుకునే వారు తపస్వులను గౌరవించాలి.
ఇతి యావన్మహేశానో మనస్యేవ విచింతయేత్
ఇలా మహేశ్వరుడు తన మనసులో ఆలోచిస్తూ ఉండగా—
తత్కోధానలధూమోఘైర్వ్యాపితం యన్నభోంగణమ్
ఆ సమయంలో ఆయన కోపాగ్నికి పొగలు ఆకాశమంతా వ్యాపించాయి.
తతో గణాః పరిక్షుబ్ధాః ప్రలయార్ణవ నీరవత్
అప్పుడే గణాలు ప్రళయకాల సముద్రపు నీళ్లలా కలకలమయ్యాయి.
గర్జంతస్తర్జయంతశ్చ ప్రోద్యతా యుధపాణయః 4.2.85.
వారు గర్జిస్తూ, బెదిరిస్తూ, యుద్ధాయుధాలు ఎత్తుకొని ముందుకు దూసుకొచ్చారు.
కో యమః కోథవా కాలః కో మృత్యుః కస్తథాంతకః
యముడు ఎవరు? కాలుడు ఎవరు? మరణం ఎవరు? అంతకుడు ఎవరు?
అగ్నిం పిబామో జలవచ్చూర్ణీకుర్మోఖిలాన్గిరీన్
మనం అగ్నిని నీళ్లలా త్రాగుదాం; పర్వతాలన్నీ పొడి చేసేద్దాం.
పాతాలం చానయామోర్ధ్వమధో దధ్మోథవా దివమ్
పాతాళాన్ని పైకి తేవచ్చు, లేక స్వర్గాన్ని కిందకు తోసేయచ్చు.
బ్రహ్మాండభాండమథవా స్ఫోటయామః క్షణేన హి
ఒక క్షణంలోనే మేము ఈ బ్రహ్మాండపు పొరను చీల్చగలం.
గ్రసామో వాథ భువనం ముక్త్వా వారాణసీం పురీమ్
లేకపోతే, ఈ లోకాన్ని మేము మింగేయగలం, కాశీ నగరాన్ని తప్పించి.
కుతోఽయం ధూమసంభారో జ్వాలావల్యః కుతస్త్వమూః
ఈ పొగ గుంపు ఎక్కడి నుండి వస్తోంది? ఈ అగ్నిజ్వాలలు ఎక్కడి నుండి వచ్చాయి?
ఇతి పారిషదాః శంభోర్మహాభయ భయప్రదాః
ఇలా శంభుని గణులు, భయంకరంగా, భయాన్ని కలిగిస్తూ మాట్లాడారు.
శకలీకృత్య బహుశః శిలావత్ప్రలయానలమ్
వారు మళ్లీ మళ్లీ ప్రళయాగ్నిని రాళ్లలా చీల్చేశారు.
మహాహనుర్మహాగ్రీవో మహాకాలో జితాంతకః
పెద్ద నోరు, పొడవైన మెడ, కాలమందు గొప్పవాడు, మరణాన్ని జయించినవాడు,
క్షోభణో ద్రావణో జృంభీ పచాస్యః పంచలోచనః 4.2.85.
కోపంగా కలకలం చేయువాడు, చెదరగొట్టేవాడు, విస్తరించేవాడు, కాల్చే నోరు కలవాడు, ఐదు కళ్లవాడు,
చండో భృంగిరిటిస్తుండీ ప్రచండస్తాండవప్రియః
చండుడు, తేనెటీగల కిరీటమున్నవాడు, ముక్కుతో ఉన్నవాడు, అత్యంత ఉగ్రుడు, తాండవ నాట్యాన్ని ఇష్టపడేవాడు,
క్షేమకః క్షేమధన్వా చ వీరభద్రో రణప్రియః
రక్షకుడు, శుభబాణాన్ని ధరించినవాడు, వీరభద్రుడు, యుద్ధాన్ని ఇష్టపడేవాడు,
దీర్ఘగ్రీవోథ పింగాక్షః పింగలః పింగమూర్ధజః
పొడవైన మెడ కలవాడు, పింగళ వర్ణపు కళ్లవాడు, పింగళుడు, పింగళ జుట్టు కలవాడు,