ఏకాకీ దైవయోగేన దుర్దమః సోఽవనీపతిః । ధన్వీ తురంగమారుఢోఽవిశదానందకాననమ్
ఒక్కడే, విధి వల్ల, ఆ జయించలేని భూమిపతి విల్లు పట్టుకుని, గుర్రంపై కూర్చొని ఆనందక అరణ్యంలోకి ప్రవేశించాడు.
స విలోక్యాథ సర్వత్ర పాదపా నవకేశినః 4.2.81.
అక్కడ అతడు చుట్టూ అన్ని వైపులా కొత్త ఆకులతో అలంకరించబడిన చెట్లు చూశాడు.
సుగంధేన సుశీతేన సుమదేన సువాయునా
అందమైన సువాసనతో, చల్లని, ఆనందాన్ని కలిగించే, మృదువైన గాలితో ఆ ప్రదేశం నిండిపోయి ఉంది.
కేవలం మృగయా జాతస్తత్ఖేదో న వ్యపావ్రజత్
అతడు కేవలం వేటలోనే ఉన్నా, ఆ అలసట మాత్రం అతడిని వదలలేదు.
అథావరుహ్య తురగాత్స భూపాలోతివిస్మితః
తర్వాత, గుర్రం నుండి దిగిన రాజు ఎంతో ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయాడు.
ధన్యోస్మ్యహం ప్రసన్నోస్మి ధన్యే మేద్య విలోచనే
నేను ఎంత అదృష్టవంతుడినో, సంతోషంగా ఉన్నాను, శుభదృష్టి కలిగినవాడిని.
పునర్నినింద చాత్మానం ధర్మపీఠ ప్రభావతః
మళ్ళీ, ధర్మపీఠానికి ఉన్న మహిమను గుర్తు చేసుకుని, తనను తాను నిందించుకున్నాడు.
జంతూద్వేగకరం మూఢం ప్రజాపీడనపండితమ్
జంతువులకు బాధ కలిగించే, ప్రజలను ఇబ్బంది పెట్టడంలో మాత్రమే నిపుణుడైన మూర్ఖుడిని.
అద్యయావన్మమ గతం వృథాజన్మాల్పమేధస
ఈ రోజు వరకు నా జీవితం వృథా అయింది, ఎందుకంటే నాకు తక్కువ బుద్ధి ఉంది.
ఏవం బహు వినింద్య స్వం నత్వా ధర్మేశ్వరం విభుమ్
ఇలా తనను తాను ఎక్కువగా నిందించుకుని, ధర్మేశ్వరుడైన పరమేశ్వరుడికి నమస్కరించాడు.
తతోమాత్యాన్సమాహూయ క్రమాయాతాంశ్చిరంతనాన్ 4.2.81.
తర్వాత, పూర్వీకుల నుంచి వచ్చిన తన మంత్రులను పిలిపించాడు.
బ్రాహ్మణాంశ్చనమస్కృత్య తేభ్యో వృత్తీః ప్రదాయ చ
బ్రాహ్మణులకు నమస్కరించి, వారికి జీవనోపాధి ఇచ్చాడు.
పరిదండ్య చ దండార్హాన్సాధూంశ్చ పరితోష్య చ
శిక్షకు అర్హులను శిక్షించి, సజ్జనులను సంతృప్తిపరిచి, అందరినీ సంతోషపరిచాడు.
సమాగచ్ఛదథైకాకీ కాశీం శ్రేయోవికాసినీమ్
తర్వాత, ఒక్కడే ప్రయాణించి, శ్రేయస్సు ప్రసాదించే కాశీకి చేరాడు.
ధర్మేశదర్శనాన్నిత్యం తథాభూతః స దుర్దమః
ధర్మేశ్వరుడిని ఎల్లప్పుడూ దర్శించడం వల్ల, ఆ దుర్దముడు అలా మారిపోయాడు.
ఇత్థం ధర్మేశ మాహాత్మ్యం మయా స్వల్పం నిరూపితమ్
ఇలా, నేను ధర్మేశ్వరుని మహిమను కొద్దిగా వివరించాను.
ఇదం ధర్మేశ్వరాఖ్యానం యః శ్రోష్యతి నరోత్తమః
ఈ ధర్మేశ్వరుని కథను ఎవడు వినినా, ఓ ఉత్తమ పురుషా,
శ్రాద్ధకాలే విశేషేణ ధర్మేశాఖ్యానముత్తమమ్
ప్రత్యేకంగా శ్రాద్ధకాలంలో, ధర్మేశ్వరుని గొప్ప కథను వినడం వల్ల,
ధర్మాఖ్యానమిదం శృణ్వన్నపి దూరస్థితః సుధీః
ధర్మకథనాన్ని ఎవరైనా దూరంలో ఉన్నా, జ్ఞానంతో వినితే,
పరాం సిద్ధిం పరోపతుస్తత్ర సిద్ధాః పరః శతాః
అక్కడ పరమసిద్ధి లభించింది; వందలాది సిద్ధులు అక్కడ చేరారు.
కథమావిర్భవస్తస్య కాశ్యాం లింగవరస్య తు
ఆ ఉత్తమ లింగం కాశీలో ఎలా ప్రकटమైంది?
యం శ్రుత్వాపి నరః పుణ్యం ప్రాప్నోతి విపులం శివే
దాన్ని వినగానే శివునికి సంబంధించిన విస్తృతమైన పుణ్యం మనిషికి లభిస్తుంది.
ఆసీదమిత్రజిన్నామ రాజా పరపురంజయః
అమిత్రజిత్ అనే శత్రునగరాలను జయించిన రాజు ఒకడు ఉండేవాడు.
యశోధనో వదాన్యశ్చ సుధీర్బ్రాహ్మణదైవతః
ఆయనకు మంచి పేరు, ధనసంపద, దానశీలత, మంచి బుద్ధి ఉండేవి; బ్రాహ్మణులకు దేవుడిలా పూజించబడేవాడు.
వినీతో నీతిసంపన్నః కుశలః సర్వకర్మసు
ఆయన వినయంతో, మంచి నడవడికతో, అన్ని పనుల్లో నైపుణ్యంతో ఉండేవాడు.
కృతజ్ఞో మధురాలాపః పాపకర్మపరాఙ్ముఖః
ఆయన కృతజ్ఞుడు, మధురంగా మాట్లాడేవాడు, పాపకార్యాలకు దూరంగా ఉండేవాడు.
రణాంగణే కృతాంతాభః సంఖ్యావాంశ్చ సదోజిరే
పోరుబడిలో యమధర్మరాజుని పోలి, వీరులలో, శీఘ్రగతిలో ముందుండేవాడు.
ధర్మార్థైధితకోశశ్చ సమృద్ధబలవాహనః
ఆయన ధర్మం, ధనం, కోశం అన్నింటిలోను సమృద్ధిగా ఉండేవాడు; బలగాలు, రథాలు కూడా సమృద్ధిగా ఉండేవి.
స్థైర్య ధైర్య సమాపన్నో దేశకాలవిచక్షణః 4.2.82.
ఆయన స్థిరమైన మనస్సు, ధైర్యం కలవాడు; ఏ దేశంలో, ఏ సమయంలో ఏం చేయాలో తెలిసినవాడు.
వాసుదేవాంఘ్రియుగలే చేతోవృత్తిం నిధాయ సః
వాసుదేవుని పాదాలపై తన మనస్సును నిలిపేవాడు.