ప్రియోదితం నిశమ్యేతి స భవిత్రీ దశార్దితః
ప్రియమైనవాడు చెప్పిన మాటలు విని, ఆమె దుఃఖంతో మనసు కలవరపడింది.
అథాపరస్మిన్నహని స శ్యేనః ప్రాతరేవ హి 4.2.76.
అంతట మరొక రోజు, ఆ గద్ద ప్రాతఃకాలంలో అక్కడికి వచ్చింది.
అస్తాచలస్య శిఖరం యాతే భానౌ గతే ఖగే
సూర్యుడు పశ్చిమ పర్వత శిఖరాన్ని చేరి, పక్షి వెళ్లిపోయినప్పుడు,
నాథ నిర్గమనస్యాయం కాలః కాలోఽతిదూరతః
స్వామీ, బయటకు వెళ్లే సమయం ఇది కాదు; ఇంకా సమయం చాలా ఉంది.
త్వయి జీవతి దుష్ప్రాప్యం న కించిజ్జగతీతలే
మీరు బతికున్నంతవరకు, భూమిపై ఏదీ దొరకడం కష్టం కాదు.
యద్యాత్మా రక్షితః పుంసా దారైరపి ధనైరపి
ఒకడు తనను తాను రక్షించుకుంటే, భార్యతో అయినా, ధనంతో అయినా, అది సరిపోతుంది.
అయమాత్మా ప్రియో బంధురయమాత్మా మహద్ధనమ్
ఈ ఆత్మే ప్రియమైనది, ఈ ఆత్మే బంధువు, ఈ ఆత్మే గొప్ప ధనం.
యావదాత్మని వై క్షేమం తావత్క్షేమం జగత్త్రయే
మనలో శాంతి ఉన్నంతవరకు, మూడు లోకాలకూ శాంతి ఉంటుంది.
యశోహీనం తు యత్క్షేమం తత్క్షేమాన్నిధనం వరమ్
పేరుప్రతిష్ఠ లేకుండా ఉండే క్షేమం కన్నా, అలాంటి క్షేమం కన్నా మరణమే మేలైనది.
అతో నీతిపథం శ్రుత్వా నాథ స్థానాదితో వ్రజ
కాబట్టి, నీవు నీతి మార్గాన్ని వినిన తరువాత, స్వామీ, ఈ స్థలాన్ని వదిలి వెళ్ళు.
ఇత్యుక్తోపి స వై పత్న్యా పారావత్యా సుమేధయా
ఇలా తన తెలివైన భార్య అయిన పావురి చెప్పినా,
అథోషసి సమాగత్య శ్యేనేన బలినా తదా 4.2.76.
అప్పుడే ఉదయాన్నే, బలమైన ఆ గద్ద అక్కడికి వచ్చింది.
దినాని కతిచిత్తత్ర స్థిత్వా శ్యేనో మహామతిః
కొన్ని రోజులు అక్కడ ఉండి, ఆ గొప్ప బుద్ధి గల గద్ద
కింవా యుధ్యస్వ దుర్బుద్ధే కింవా నిర్యాహి మే గిరా
బుద్ధిహీనుడా, పోరాడి చూపు లేదా నా మాట విని ఇక్కడినుండి వెళ్లిపో.
ద్వౌ భవంతావహం చైకశ్చలౌ జయపరాజయౌ !। స్థానార్థం యుధ్యతః సత్త్వాత్స్వర్గో వా దుర్గమేవ వా
మీరు ఇద్దరూ కలసి ఉన్నారు, నేను ఒంటరిగా ఉన్నాను; విజయం లేదా ఓటమి ఎవరిదో తెలియదు. స్థానం కోసం ధైర్యంగా పోరాడండి, స్వర్గం గాని, కష్టం గాని ఎదురవచ్చు.
పురుపార్థం సమాలంబ్య యే యతంతే మహాధియః
ఎవరైతే గొప్ప బుద్ధి కలవారు, వారు అనేక మార్గాలు ఆశ్రయించి ప్రయత్నిస్తారు,
ఇత్థం స శ్యేనసంప్రోక్తః పత్న్యాప్యుత్సాహితః ఖగః
అలా ఆ గద్దపక్షి చెప్పిన మాటలు విని, భార్య ప్రోత్సాహంతో ఆ పక్షి ముందుకు సాగాడు.
క్షుధితస్తృషితః సోథ శ్యేనేన బలినా ధృతః
ఆ సమయంలో ఆకలితో, దాహంతో ఉన్న అతడిని బలమైన గద్ద పట్టుకుంది.
తావాదాయోడ్డయాంచక్రే శ్యేనో వ్యోమని సత్వరమ్
ఆ గద్ద ఇద్దరినీ పట్టుకుని వేగంగా ఆకాశంలోకి ఎగిరింది.
అథ పత్న్యా కలరవః ప్రోక్తస్తత్ర సుమేధయా
అప్పుడు, ఆ తెలివైన భార్య అక్కడ బాధతో అరవడం మొదలుపెట్టింది.
తదా హితం తే వక్ష్యామి కురు చైవావిచారితమ్ 4.2.76.
ఇప్పుడు నీకు మేలు చేసే మాట చెబుతాను, ఎలాంటి సందేహం లేకుండా అది చేయు.
యావదాస్యగతాస్మ్యస్య యావత్ఖస్థో న భూమిగః
నేను ఇంకా ఈ గద్ద నోట్లో ఉండగా, అది భూమిపైకి రాకముందు, ఆకాశంలో ఉన్నంతవరకు—
సపీడితో దృఢం పాదే శ్యేనశ్చీత్కృతవాన్బహు
గద్ద పాదాలతో బలంగా నొక్కినప్పుడు, ఆమె మళ్లీ మళ్లీ పెద్దగా అరవడం మొదలుపెట్టింది.
తేన చీత్కరణేనాథ ముక్తా సా ముఖసంపుటాత్
ఆ అరుపుతో, ఆమె గద్ద నోట్లోని గట్టిపట్టు నుండి విడిపోయింది.
విపద్యపి చ న ప్రాజ్ఞైః సంత్యా జ్యః క్వచిదుద్యమః
ఎలాంటి కష్టంలోనైనా, తెలివైనవారు ఎప్పుడూ ప్రయత్నాన్ని వదిలిపెట్టరు.
క్వ చ ద్వయోస్తథాభూతా దరేర్మోక్షణమద్భుతమ్
ఇలా ఇద్దరూ మరణం నుండి తప్పించుకోవడం ఎక్కడైనా చూడగలమా? ఇది నిజంగా అద్భుతం.
తస్మాద్భాగ్యానుసారేణ ఫలత్యేవ సదోద్యమః
కాబట్టి, శ్రమతో చేసిన ప్రయత్నం భాగ్యానుసారం తప్పకుండా ఫలిస్తుంది.
అథ తౌ కాలయోగేన విపన్నౌ సరయూతటే
తర్వాత కాలప్రభావంతో, వాళ్లు ఇద్దరూ సరయూ నది తీరానికి పడ్డారు.
మృతానాం యత్ర జంతూనాం కాశీప్రాప్తిర్భవేద్ధ్రువమ్
అక్కడ మరణించిన ప్రాణులకు కాశీ చేరుకోవడం నిశ్చయం.
అనేకవిద్యానిలయః కలాకౌశలభాజనమ్
అది అనేక విద్యలకు నిలయం, కళల్లో నైపుణ్యానికి నిలయంగా ఉంది.