ఇమమధ్యాయమాకర్ణ్య నరస్తద్గతమానసః
ఈ అధ్యాయాన్ని శ్రద్ధగా వినే వాడి మనస్సు దానిలో లీనమవుతుంది.
న తృప్తోస్మి విశాఖాథ బ్రూహి త్రైవిష్టపీం కథామ్
నాకు తృప్తి కలగలేదు, ఓ విశాఖా, ఆ స్వర్గలోక కథను చెప్పు.
కథం చ కథితా దేవ్యై దేవదేవేన షణ్ముఖ
దేవతలలో శ్రేష్ఠుడైన పరమేశ్వరుడు ఆ కథను దేవికి ఎలా వివరించాడో, ఆరు ముఖాలవాడా, నీవు చెప్పు.
స్కంద ఉవాచ ఆకర్ణయ మునే వచ్మి కథాం శ్రమనివారిణీమ్
స్కందుడు ఇలా చెప్పాడు: మునీశ్వరా, విను. శ్రమను తొలగించే ఒక కథను నేను నీకు చెబుతాను.
విరజాఖ్యం హి తత్పీఠం తత్ర లింగం త్రివిష్టపమ్
అక్కడ ఉన్న పీఠాన్ని విరజా అని పిలుస్తారు. అక్కడే త్రివిష్టప లింగం వెలుగొందుతోంది.
తిస్రస్తు సంగతాస్తత్ర స్రోతస్విన్యో ఘటోద్భవ
అక్కడ, మూడు ప్రవాహాలు కలశాల నుంచి పుట్టి ఒకచోట చేరుతున్నాయి.
స్రోతోమూర్తిధరాః సాక్షాల్లింగస్నపనహేతవే
ఆ ప్రవాహాలు నదుల రూపంలో ప్రవహిస్తూ, లింగాన్ని అభిషేకించేందుకు స్పష్టంగా ఉద్దేశించబడ్డాయి.
తిస్రోపి హి త్రిసంధ్యం తాః సరితః కుంభపాణయః
వాస్తవానికి, ఆ మూడు నదులు, మూడు సంధ్యాకాలాల్లో, చేతిలో కలశాలతో ప్రవహిస్తుంటాయి.
లింగాని పరితస్తాభిః స్వనామ్నాస్థాపి తాన్యపి
ఆ నదులు తమ పేర్లతో లింగాల చుట్టూ స్థాపించబడ్డాయి.
సరస్వతీశ్వరం లింగం దక్షిణేన త్రివిష్టపాత్
త్రివిష్టపానికి దక్షిణంగా సరస్వతీశ్వర లింగం ఉంది.
యమునేశం ప్రతీచ్యాం చ నరైర్భక్త్యా సమర్చితమ్ 4.2.75.
పశ్చిమ దిశలో యమునేశ్వరుడు భక్తిపూర్వకంగా మనుషులచే పూజించబడుతున్నాడు.
తల్లింగార్చనతో నృణాం గర్భవాసో నిషిధ్యతే
ఆ లింగాన్ని పూజించే వారికి మళ్లీ గర్భంలో జన్మించాల్సిన అవసరం ఉండదు.
స్నాత్వా పిలిపిలా తీర్థే త్రివిష్టపసమీపతః
త్రివిష్టపానికి సమీపంలో ఉన్న పిలిపిలా తీర్థంలో స్నానం చేసిన తర్వాత,
త్రివిష్టపస్య లింగస్య స్మరణాదపి మానవః
త్రివిష్టప లింగాన్ని కేవలం స్మరించినా కూడా, ఒక మనిషి—
త్రివిష్టపస్య ద్రష్టారః స్రష్టారః స్యుర్న సంశయః
త్రివిష్టపాన్ని దర్శించినవారు, సందేహమే లేదు, దాని సృష్టికర్తలవుతారు.
ఆనందకాననే లింగం ప్రణతం యైస్త్రివిష్టపమ్
ఆనందకాననంలో త్రివిష్టప లింగానికి నమస్కరించినవారు—
సప్తజన్మార్జితాత్పాపాత్తే పూతా నాత్ర సంశయః
వారు ఏడు జన్మలపాటు చేసిన పాపాలనుండి పవిత్రులవుతారు; ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
తత్స్యాత్రివిష్టపే దృష్టే కాశ్యాం మన్యే తతోధికమ్
అక్కడ త్రివిష్టపాన్ని దర్శించినవాడు, నేను భావించేది ఏమంటే, అది కాశీకంటే గొప్పదని.
క్షణాన్నిర్ధూత పాపోసౌ న పునర్గర్భభాగ్భవేత
ఒక క్షణంలోనే అతడు పాపాలనుండి విముక్తుడై, మళ్లీ గర్భంలో జన్మించడు.
యో వై పిలిపిలా తీర్థే స్నాత్వోత్తరవహాంభసి
ఎవరైనా పిలిపిలా తీర్థంలో, ఉత్తరదిశగా ప్రవహించే నీటిలో స్నానం చేస్తే—
తత్ర శ్రాద్ధాదికం కృత్వా గయాయాం కిం కరిష్యతి 4.2.75.
అక్కడ గయలో శ్రాద్ధాది కర్మలు చేసినా, వాటి ఫలితం దీని పక్కన ఏముంటుంది?
దృష్ట్వా త్రివిష్టపం లింగం కోటితీర్థఫలం లభేత్
త్రివిష్టప లింగాన్ని దర్శించినవాడు కోటితీర్థ స్నానం చేసినంత ఫలితం పొందుతాడు.
కాశ్యాం తు యత్కృతం పాపం తత్పైశాచపదప్రదమ్
కాశీలో చేసిన పాపం పిశాచుల లోకానికి తీసుకెళ్తుంది.
దృష్ట్వా త్రివిష్టపం లింగం తత్పాపమపి హాస్యతి
కానీ త్రివిష్టప లింగాన్ని దర్శిస్తే, ఆ పాపం కూడా నశించిపోతుంది.
తత్రాపి సర్వతీర్థాని తతోప్యోంకారభూమికా
అక్కడ అన్ని తీర్థాలు ఉన్నాయి; అది ఓంకార భూమి కూడా.
అతిశ్రేష్ఠతరం లింగం శ్రేయోరూపం త్రిలోచనమ్
అక్కడి లింగం అత్యంత శ్రేష్ఠమైనది, మంగళకరమైన రూపంలో త్రినేత్రుడు ఉన్నాడు.
తేజస్విషు యథా భానుర్దృశ్యేషు చ యథా శశీ
ప్రభావంతులలో సూర్యుడు ఎలా ఉన్నాడో, కనబడేవారిలో చంద్రుడు ఎలా ఉన్నాడో,
త్రిలోచనార్చకానాం సా పదవీ న దవీయసీ
త్రినేత్రుని ఆరాధకులకు ఆ మార్గం దూరంగా ఉండదు.
సకృత్త్రిలోచనార్చాతో యచ్ఛ్రేయః సముపార్జ్యతే
త్రినేత్రుని ఒక్కసారి ఆరాధించడానికే లభించే శ్రేయస్సు—
కాశ్యాం త్రిలోచనం లింగం యేర్చయంతి మహాధియః
కాశీలో త్రినేత్ర లింగాన్ని ఆరాధించే మహాజ్ఞులు—