వారాణసీ యదా ప్రాప్తా కదాచిత్కాలపర్యయాత్
ఎప్పుడైనా కాలచక్రం వల్ల వారణాసిని పొందినప్పుడు,
పూర్వతో మణికర్ణీశో బ్రహ్మేశో దక్షిణే స్థితః
తూర్పున మణికర్ణీశుడు, దక్షిణదిశలో బ్రహ్మేశుడు నిలిచివుంటారు.
ఇత్యేతదుత్తమం క్షేత్రమవిముక్తే మహాఫలమ్
ఇలా, ఈ ఉత్తమ క్షేత్రమైన అవిముక్తలో మహాఫలితాలు కలుగుతాయి.
క్షేత్రం ప్రదక్షిణీకృత్య రాజసూయఫలం లభేత్
ఈ క్షేత్రాన్ని ప్రదక్షిణగా తిరిగితే, రాజసూయ యాగ ఫలితాన్ని పొందుతారు.
అవిముక్త సమం క్షేత్రమపి బ్రహ్మాండగోలకే
అవిముక్తకు సమానమైన క్షేత్రం బ్రహ్మాండంలో కూడా లేదు.
రక్షంతి సతతం క్షేత్రం యత్ర పాశాసిపాణయః
పాశాలు, ఖడ్గాలు పట్టుకున్న వారు ఎప్పుడూ ఆ క్షేత్రాన్ని రక్షిస్తారు.
ప్రాగ్ద్వారమట్టహాసశ్చ గణకోటిపరీవృతః 4.2.74.
తూర్పు ద్వారంలో అట్టహాసుడు, అనేక గణ సమూహాలతో చుట్టుముట్టబడి ఉంటాడు.
తథైవ భూతధాత్రీశః క్షేత్రదక్షిణరక్షకః
అలాగే, భూతధాత్రీశుడు ఆ క్షేత్రానికి దక్షిణ వైపు రక్షకుడు.
ఉదగ్ద్వారం తథా రక్షేద్ఘంటాకర్ణో మహాగణః
ఉత్తర ద్వారాన్ని ఘంటాకర్ణుడు అనే మహాగణుడు కాపాడుతున్నాడు.
రక్షః కాష్ఠాం శంకుకర్ణో దృమిచండో మరుద్దిశమ్
రాక్షసుల వనాన్ని శంకుకర్ణుడు, గాలిదిశను దృమిచండుడు రక్షిస్తున్నారు.
కాలాక్షోరణ భద్రస్తు కౌలేయః కాలకంపనః
కాళాక్షుడు, రణా, శుభకరుడు; కౌలేయుడు, కాళకంపనుడు కూడా ఉన్నారు.
వీరభద్రో నభశ్చైవ కర్దమాలిప్తవిగ్రహః
వీరభద్రుడు, నభస్సు, మట్టితో పూతపడ్డ శరీరంతో ఉన్నారు.
విశాలాక్షో మహాభీమః కుండోదరమహోదరౌ
విశాలాక్షుడు, మహాభీముడు, కుండోదరుడు, మహోదరుడు కూడా ఉన్నారు.
నందిసేనశ్చ పంచాలః ఖరపాదకరంటకః
నందిసేనుడు, పాంచాలుడు, ఖరపాదుడు, కరంటకుడు అక్కడ ఉన్నారు.
తస్మిన్క్షేత్రే మహాపుణ్యే లింగమోంకారసంజ్ఞకమ్
ఆ మహాపుణ్యక్షేత్రంలో ఓంకారమనే లింగం ఉంది.
కపిలశ్చైవ సావర్ణిః శ్రీకంఠః పిగలోంశుమాన్
కపిలుడు, సావర్ణి, శ్రీకంఠుడు, పిగలుడు, ఉంశుమాన్ కూడా ఉన్నారు.
ఏకదా తస్య లింగస్య కృత్వా పంచాపిపూజనమ్ 4.2.74.
ఒకసారి ఆ లింగానికి ఐదు విధాల పూజ చేశారు.
అన్యచ్చ తే ప్రవక్ష్యామి తత్ర యద్వృత్తమద్భుతమ్
మహర్షీ, అక్కడ జరిగిన ఒక అద్భుతమైన సంఘటనను నీకు చెప్పబోతున్నాను.
ఏకా భేకీ మునే తత్ర చరంతీ లింగ సన్నిధౌ
ఒక బొద్దింక ఆ లింగం దగ్గర సంచరిస్తూ ఉండేది, మునీశ్వరా.
సా తత్ర మృత్యుం న ప్రాప శివనిర్మాల్యభక్షణాత్
ఆమె అక్కడ మరణించలేదు, ఎందుకంటే ఆమె శివుని నర్మాల్యాన్ని తినింది.
వరం విషమపిప్రాశ్యం శివస్వం నైవ భక్షయేత్
శివునికి చెందినదాన్ని తినడం కన్నా విషం తినడమే మేలైనది.
శివస్య పరిపుష్టాంగాః స్పర్శనీయా న సాధుభిః
శివుని నర్మాల్యంతో పెరిగిన శరీరాలను సద్భక్తులు తాకకూడదు.
కశ్చిత్కాకః సమాలోక్య మండూకీం తామితస్తతః
ఒక కాకి ఆ బొద్దింకను చూసి, అటు ఇటు వచ్చి దగ్గరికి వచ్చింది.
వర్షాభ్వీ తేన సా క్షిప్తా కాకేన క్షేత్రబాహ్యతః
వర్షాకాలంలో ఆ బొద్దింకను కాకి పట్టుకుని ఆ క్షేత్రం బయటకు తీసుకెళ్లింది.
ప్రదక్షిణీకరణతో లింగస్యస్పర్శనాదపి
ఆమె లింగాన్ని ప్రదక్షిణ చేసి, తాకినందువల్ల,
శుభావయవసంస్థానా శుభలక్షణలక్షితా
ఆమెకు శుభలక్షణాలతో కూడిన అందమైన రూపం కలిగింది.
సమ్యగ్గీతరహస్యజ్ఞా నితరాం మధురస్వరా 4.2.74.
ఆమెకు పాట రహస్యాలపై సంపూర్ణ జ్ఞానం ఉండేది, ఆమె స్వరం ఎంతో మధురంగా మ్రోగేది.
తానా ఏకోనపంచాశ తాలా ఏకోత్తరంశతమ్
పాటలో నలభై తొమ్మిది స్వరాలు, వంద ఒకటి తాళాలు ఉన్నాయి.
షడ్వింశద్రాగరాగిణ్య ఇతి రాగి ముదావహాః
ఇరవై ఆరు రాగాలు ఉంటాయి, వాటి ప్రతి ఒక్కదానికి ప్రత్యేకమైన భావం ఉంటుంది. ఆ రాగాలు ఆనందాన్ని కలిగిస్తాయి.
యావంత ఏవ తాలాః స్యు రాగాస్తావంత ఏవ హి
ఎన్ని తాళాలు ఉన్నాయో, అంతే రాగాలు కూడా ఉన్నాయి; నిజంగా, రాగాల సంఖ్య తాళాలకు సమానంగా ఉంటుంది.