ఉకారమథ తస్యాగ్రే రజోరూపం యజుర్జనిమ్
ఆ తర్వాత, దాని ముందుగా, రాజోగుణ స్వరూపమైన 'ఉ' అనే అక్షరాన్ని, యజుర్వేదానికి మూలాన్ని చూశాడు.
నీరవధ్వాంతసంకేత సదనాభం తదగ్రతః
దాని ముందుగా, అంతులేని చీకటి సంకేతాన్ని, ఆధారం లేని గృహాన్ని పోలినదాన్ని చూశాడు.
సామ్నో యోనిం లయే హేతుం సాక్షాద్రుద్రస్వరూపిణమ్
సామవేదానికి మూలాన్ని, లయానికి కారణాన్ని, ప్రత్యక్షంగా రుద్రుని స్వరూపంగా చూశాడు.
విశ్వరూపమయాకారం సగుణం వాపి నిర్గుణమ్
అతడు జగత్తంతా వ్యాపించిన రూపాన్ని, గుణాలతో కూడినదానిని లేదా గుణరహితమైనదానిని చూశాడు.
శవ్దబ్రహ్మేతి యత్ఖ్యాతం సర్వవాఙ్మయకారణమ్
అది శబ్దబ్రహ్మ అని ప్రసిద్ధి, అన్ని మాటలకు కారణమైనదిగా తెలిసింది.
కారణం కారణానాం చ జగద్యోనిం చ తం పరమ్
అది కారణాలకు కారణం, జగత్తుకు పరమ మూలమైనది.
అవనాదోమితి ఖ్యాతం సర్వస్యాస్య ప్రభావతః
ఈ మహిమ వల్ల దీనిని 'అవనాదం' అని పిలుస్తారు.
అరూపోపి సరూపాఢ్యః స ధాత్రా నేత్రగీకృతః తతస్తార ఇతి ఖ్యాతో యస్తం బ్రహ్మా వ్యలోకయత్ ।। 4.2.73.
ఆయనకు రూపం లేకపోయినా అనేక రూపాలతో ఉన్నవాడు. సృష్టికర్త ఆయనను కన్నులతో చూడగలిగేలా చేశాడు. అందుకే బ్రహ్మ ఆయనను చూచి 'తార' అని పిలిచాడు.
ప్రణూయతే యతః సర్వైః పరనిర్వాణకాముకైః
పరమ మోక్షాన్ని కోరే అందరితో ఆయనను స్తుతిస్తారు.
స్వసేవితారం పురుషం ప్రణయేద్యః పరంపదమ్
తనను సేవించే మనిషిని పరమ పదానికి చేర్చేవాడు ఆయనే.
త్రయీమయస్తురీయోయస్తుర్యాతీతోఖిలాత్మకః
మూడు వేదాల స్వరూపుడై, నాల్గవదానికంటే మరింత ఉన్నవాడు, సమస్తానికి మూలమైనవాడు ఆయనే.
ప్రావర్తంత యతో వేదాః సాంగాః సర్వస్య యోనయః
వేదాలు అన్నీ, వాటి ఉపవేదాలు, సమస్తానికి మూలమైనవి ఆయన నుంచే ఉద్భవించాయి.
వృషభో యస్త్రిధాబద్ధో రోరవీతి మహోమయః
మూడు విధాలుగా బంధించబడిన వృషభుడు, గొప్పతనంతో గర్జించే వాడు ఆయనే.
శృంగశ్చత్వారి యస్యాసన్హస్తాసః సప్త ఏవ చ
ఆయనకు నాలుగు కొమ్ములు, ఏడు కాళ్లు ఉన్నాయి.
యదంతర్లీనమఖిలం భూతం భావి భవత్పునః
అతనిలో గత, వర్తమాన, భవిష్యత్తు అన్నీ లయమై పోతాయి.
లీనం మృగ్యేత యత్రైతదాబ్రహ్మస్తంబభాజనమ్
అందులో అన్నీ లీనమై, అందులోనే వెతికేవారు; అది బ్రహ్మ నుండి స్థంభం వరకు అన్నిటికీ ఆధారం.
పంచార్థా యత్ర భాసంతే పంచబ్రహ్మమయం హి యత్
అక్కడ ఐదు తత్త్వాలు ప్రకాశిస్తాయి, ఎందుకంటే అది ఐదు బ్రహ్మ స్వరూపం.
తమాలోక్య తతో వేధా లింగరూపిణమీశ్వరమ్ 4.2.73.
ఆ లింగరూపుడైన పరమేశ్వరుడిని సృష్టికర్త దర్శించాడు.
నానావర్ణస్వరూపాయ వర్ణానాం పతయే నమః 4.2.73.
నానా వర్ణాలతో, అనేక రూపాలతో ఉన్న వర్ణాల అధిపతికి నమస్సులు.
శబ్దబ్రహ్మ నమస్తుభ్యం పరబ్రహ్మ నమోస్తుతే 4.2.73.
ఓ శబ్దబ్రహ్మా! నీకు నమస్సులు. ఓ పరబ్రహ్మా! నీకు నమస్సులు.
సర్వభుక్సర్వకర్తా త్వం సర్వసంహారకారక 4.2.73.
నీవే అన్నిటిని భక్షించేవాడవు, అన్నిటిని చేయువాడవు, సమస్త వినాశానికి కారణుడవు.
త్వమేవ హి శరణ్యం మే త్వమేవ హి గతిః పరా 4.2.73.
నీవే నాకు శరణు, నీవే నాకు పరమ గమ్యం.
సురశ్రేష్ఠ తపఃశ్రేష్ఠ సర్వామ్నాయ నిధిర్భవ 4.2.73.
దేవతల్లో శ్రేష్ఠుడవు, తపస్సులో శ్రేష్ఠుడవు, అన్ని ఆమ్నాయాల నిధివి కావాలి.
అష్టమ్యాం చ చతుర్దశ్యాం తీర్థాని సహ సాగరైః 4.2.73.
అష్టమి, చతుర్దశి రోజుల్లో తీర్థాలు సముద్రాలతో కూడి ఉంటాయి.
కేవలం భూమిభారాయ జన్మినో జన్మ తస్య వై 4.2.73.
ఈ భూమికి భారంగా ఉండడానికే జీవులు జన్మిస్తారు.
స్తువన్బ్రహ్మ స్తవేనైవ స్వాత్మనా విహితేన హి ।।4.2.73.
తనంతట తానే రచించిన స్తోత్రంతో బ్రహ్మను స్తుతించాడు.
బ్రహ్మస్తవమిమం జప్త్వా త్రికాలం పరివత్సరమ్
ఈ బ్రహ్మ స్తోత్రాన్ని ఏడాది పాటు రోజుకు మూడుసార్లు జపిస్తే—
పద్మకల్పే తు యా వృత్తా దమనస్య ద్విజన్మనః
పద్మకల్పంలో, దమనం అనే ద్విజుని కథ జరిగింది.
భారద్వాజస్య తనయో దమనో నామ నామతః
భారద్వాజునికి దమనం అనే కుమారుడు జన్మించాడు.
సంసారదుఃఖబహులం జీవితం చాపి చంచలమ్
ఈ Samsāram బాధలతో నిండినది, మనుష్యుల జీవితం కూడా చంచలమైనది.