న కౌలీన్యం న సద్వృత్తం మహత్త్వాయ ప్రకల్పతే
ఆ సమయంలో మంచి వంశమో, మంచి ప్రవర్తనో గొప్పదిగా పరిగణించబడలేదు.
విపద్యపి హి తే ధన్యా న యే దైన్యప్రణోదితాః
బాధలు వచ్చినా, దుఃఖానికి లోనవని వారు నిజంగా ధన్యులు.
పంచత్వమేవ హి వరం లోకే లాఘవవర్జ్జితమ్
ఈ లోకంలో అవమానంతో బ్రతకడం కన్నా మరణించడమే మేలని చెప్పాలి.
త ఏవ లోకే జీవంతి పుణ్యభాజస్త ఏవ వై
ఈ లోకంలో పుణ్యవంతులే నిజంగా బ్రతికినవారు; వారే ధన్యులు.
కదాచిత్సంపదుదయః కదాచిద్విపదుద్గమః
కొన్ని సార్లు ఐశ్వర్యం వస్తుంది, కొన్ని సార్లు కష్టాలు ఎదురవుతాయి.
ఉదయానుదయౌ ప్రాజ్ఞైర్ద్రష్టవ్యౌ పుష్పవంతయోః 4.2.71.
పుష్పాలు పూయడం, వాడిపోవడం లాగానే, ఐశ్వర్యం వచ్చినా, పోయినా, జ్ఞానులు సమంగా చూడాలి.
యస్త్వాపదం సమాసాద్య దైన్యగ్రస్తో విపద్యతే
ఎవరైనా దురదృష్టాన్ని ఎదుర్కొని, మనసు నిస్సహాయతతో నిండిపోతే, వారు విఫలమవుతారు.
ఆపద్యపి హి యే ధీరా ఇహ లోకే పరత్ర చ
ఈ లోకంలోనూ, పరలోకంలోనూ, కష్టాల్లో కూడా ధైర్యంగా ఉండేవారు నిజంగా స్థిరచిత్తులు.
భ్రష్టరాజ్యాశ్చ విబుధా మహేశం శరణం గతాః
రాజ్యాన్ని కోల్పోయిన జ్ఞానులు కూడా మహేశ్వరుని ఆశ్రయించారు.
మాహేశ్వరీం సమాసాద్య భవాన్యాజ్ఞాం ప్రహృష్టవత్
మాహేశ్వరీ దేవిని చేరుకొని, భవానీ ఆజ్ఞను ఆనందంగా స్వీకరించారు.
కాలరాత్రీం సమాహూయ కాంత్యా త్రైలోక్యసుందరీమ్
మూడు లోకాలకన్నా అందమైన కాంతితో ఉన్న కాలరాత్రిని పిలిపించారు.
కాలరాత్రీ సమాసాద్య తం దైత్యం దుష్టచేష్టితమ్
కాలరాత్రి ఆ దుష్టకర్మలు చేసిన దానవుడిని ఎదుర్కొంది.
త్రిలోకీం లభతామింద్రస్త్వం తు యాహి రసాతలమ్
"ఇంద్రుడు మూడు లోకాలను పొందుగాక; నీవు మాత్రం పాతాళానికి వెళ్ళిపో" అని చెప్పింది.
అథ చేద్గర్వలేశోఽస్తి తదాయాహి సమాజయే
"ఇంకా నీలో కొంత గర్వం మిగిలి ఉంటే, రా, నాతో పోటీ పడు" అని చెప్పింది.
ఇతి వక్తుం మహాదేవ్యా మహామంగలరూపయా
ఈ విధంగా మహామంగళ స్వరూపిణి మహాదేవి పలికింది.
అతో యదుచితం కర్తుం తద్విధేహి మహాసుర 4.2.71.
"కాబట్టి, ఇప్పుడు నీకు యోగ్యమైనదాన్ని చేయి, మహాసురా" అని ఆదేశించింది.
ఇత్యాకర్ణ్య వచో దేవ్యా మహాకాల్యాః స దైత్యరాట్
మహాకాళి దేవి మాటలు విని, ఆ దానవరాజు—
త్రైలోక్యమోహినీ హ్యేషా ప్రాప్తా మద్భాగ్యగౌరవైః
"మూడు లోకాలను మాయచేసే ఈ అమ్మవారు, నా గొప్ప అదృష్టం వల్లే వచ్చారు.
ఏతదర్థం హి దేవర్షి నృపా బందీ కృతా మయా
ఈ కోసమే, దేవర్షీ, నేను దేవతలు, రాజులను బంధించాను.
అవశ్యం యస్య యోగ్యం యత్తత్తస్యేహోపతిష్ఠతే
ఎవరికి ఏది యోగ్యమో, అదే అతనికి తప్పక జరుగుతుంది.
అంతఃపురచరా ఏతాం నయంత్వంతఃపురం మహత్
"అంతఃపురంలో ఉన్న స్త్రీలు, ఈ అమ్మవారిని గొప్ప అంతఃపురంలోకి తీసుకెళ్ళండి" అని ఆదేశించాడు.
అహో మహోదయశ్చాద్య జాతో మమ మహామతే
"ఓ మహామతీ! నేడు నాకు గొప్ప అదృష్టం కలిగింది!" అని ఆనందించాడు.
నృత్యంతు పితరశ్చాద్య మోదంతాం బాంధవాః సుఖమ్
"నేడు నా పితృదేవతలు నృత్యం చేయాలి, బంధువులు సంతోషంగా ఉల్లాసించాలి!" అని చెప్పాడు.
ఇతి యావత్సమాయాతాస్తాం నేతుం సౌవిదల్లకాః
అంతే, ఆమెను తీసుకెళ్ళేందుకు అంతఃపుర సేవకులు సమీపించగా—
వయం దూత్యః పరవశా రాజనీతివిదుత్తమ
మేము దూతలు, పరాధీనులం రాజా. రాజనీతి తెలిసినవారిలో నీవు శ్రేష్ఠుడు.
అల్పోపి దూతసంబాధాం న విదధ్యాత్కదాచన 4.2.71.
ఎప్పుడూ చిన్నదైనా దూతల సమూహాన్ని ఏర్పరచకూడదు.
దూతీషు కోనురాగోయం మహారాజాల్పికాస్విహ
మహారాజా! ఇక్కడ దూతలు కొంతమంది మాత్రమే ఉన్నప్పుడు, వారిలో ఏమాత్రం అనురాగం ఉంటుంది?
విజిత్య సమరే తాం తు స్వామినీం మమ దైత్యప
యుద్ధంలో ఆమెను జయించిన తరువాత, ఆమె నా యజమానిగా మారింది, దైత్యప.
అద్యైవ తే మహాసౌఖ్యం భావితస్యావిలోకనాత్
ఈరోజే నీకు లభించబోయే ఆమెను చూసి, నీకు గొప్ప ఆనందం కలుగుతుంది.
సంపత్స్యంతేఽద్య తే కామాః సర్వే యే చిరచింతితాః
ఈరోజే నువ్వు ఎన్నాళ్లుగా కోరుకున్న అన్ని కోరికలు నెరవేరతాయి.