క్షేత్రస్య పూర్వదిగ్భాగం రక్షంతీ విఘ్నసంఘతః
ఆ పొలానికి తూర్పు వైపు వాహిని అడ్డుకునే భూతగణం కాపలా వహిస్తోంది.
పారావారప్రసృమర హస్త న్యస్తారి మోదకామ్
పావురం రెక్కలలా చేతులు చాచి, ఆమె మిఠాయిలను పట్టుకుంది.
మృణాలనాలవత్తీవ్రం చర్వంతీమస్థి పాపినః
తామర కాండంలా పాపుల ఎముకలను ఆమె ఉగ్రంగా నములుతోంది.
కపాలమాలాభరణాం మహాభీషణరూపిణీమ్
కపాలమాలను అలంకరించుకుని, ఆమె భయంకరమైన రూపాన్ని ధరించింది.
యథైవ చర్మముండైషా మహారుండాపి తాదృశీ
ఈ చర్మముండ ఎంతటి అయితే, మహారుండ కూడా అంతే విధంగా ఉంటుంది.
క్షేత్రరక్షాం ప్రకురుత ఉభేదేవ్యౌ మహాబలే
ఈ ఇద్దరు మహాశక్తి కలిగిన దేవతలు పొలాన్ని కాపాడుతుంటారు.
హయగ్రీవేశ్వరే తీర్థే లోలార్కాదుత్తరే సదా
హయగ్రీవేశ్వర తీర్థంలో, ఎప్పుడూ చంచల సూర్యునికి ఉత్తరంగా,
చర్మముండా మహారుండా కథితే యే తు దేవతే
చర్మముండ, మహారుండ అనే దేవతలు ఇక్కడ వివరించబడ్డారు.
ఏతాస్తిస్రః ప్రయత్నేన పూజ్యాః క్షేత్రనివాసిభిః 4.2.70.
ఈ ముగ్గురిని పొలంలో నివసించే వారు శ్రద్ధతో పూజించాలి.
ఉపసర్గానమూర్ఘ్నంతి దద్యుర్నైఃశ్రేయసీం శ్రియమ్
వారు అపాయాలను తొలగించి, శ్రేష్ఠమైన ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదిస్తారు.
మహారుండా ప్రతీచ్యాం చ దేవీ స్వప్నేశ్వరీ శుభా
పడమర వైపున మహారుండ, శుభదాయిని స్వప్నేశ్వరీ దేవి ఉన్నారు.
తత్ర స్వప్నేశ్వరం లింగం దేవీం స్వప్నేశ్వరీం తథా
అక్కడ స్వప్నేశ్వర లింగం, స్వప్నేశ్వరీ దేవి కూడా ఉన్నాయి.
ఉపోషణపరో ధీమాన్నారీవా పురుషోపి వా
ఉపవాసానికి నిబద్ధతతో ఉన్న తెలివైన మహిళ లేదా పురుషుడు—
అద్యాపి ప్రత్యయస్తత్ర కార్య ఏష విజానతా
ఈ ఆచారం ఇప్పటికీ తెలిసినవారు పాటించాలి.
అష్టమ్యాం చ చతుర్దశ్యాం నవమ్యాం నిశి వా దివా
అష్టమి, చతుర్దశి, నవమి రోజుల్లో, రాత్రి అయినా, పగలు అయినా,
స్వప్నేశ్వర్యాశ్చ వారుణ్యాం దుర్గాదేవీ వ్యవస్థితా
స్వప్నేశ్వరీ దేవి వారుణిలో, దుర్గాదేవి స్థిరంగా ఉంటారు.
కథం చ కాశ్యాం సా సేవ్యా సమాచక్ష్వేతి మామిహ
కాశీలో ఆమెను ఎలా సేవించాలో ఇక్కడ నాకు చెప్పు.
దుర్గా నామాభవద్దేవ్యా యథా సేవ్యా చ సాధకైః
దుర్గా అనే దేవి ఎలా అవతరించిందో, సాధకులు ఆమెను ఎలా సేవించాలో వివరించు.
దుర్గో నామ మదాదైత్యో రురు దైత్యాంగజోభవత్
దుర్గ అనే ఒక దైత్యుడు, రురు అనే దైత్యులలో ఏనుగుగా జన్మించాడు.
తతస్తేనాఖిలా లోకా భూర్భువఃస్వర్ముఖా అపి
ఆయన వల్ల భూ, భువ, స్వర్ మొదలైన అన్ని లోకాలు ఆయన ఆధీనంలోకి వచ్చాయి.
స్వయమింద్రః స్వయం వాయుః స్వయం చంద్రః స్వయం యమః
ఆయనే ఇంద్రుడిగా, ఆయనే వాయువుగా, ఆయనే చంద్రుడిగా, ఆయనే యముడిగా మారిపోయాడు.
స్వయమీశానరుద్రార్క వసూనాం పదమాదదే
ఆయనే ఈశానుడు, రుద్రుడు, సూర్యుడు, వసువుల స్థానాన్ని కూడా ఆక్రమించాడు.
న వేదాధ్యయనం చక్రుర్బ్రాహ్మణాస్తద్భయాదితాః
ఆయన భయంతో బ్రాహ్మణులు వేదాలు చదవడం మానేశారు.
విధ్వస్తా బహుశః సాధ్వ్యస్తైరమార్గకృతాస్పదైః
అధర్మస్థలాలు ఏర్పడడంతో, అనేక మంచివారు ఆడపడుచులు నాశనం అయ్యారు.
అభోక్షిషుర్దురాచారాః క్రూరకర్మపరిగ్రహాః
దుష్టులు, క్రూరమైన పనులు చేసే వారు, అన్యాయంగా అనుభవించారు.
జ్యోతీంషి న ప్రదీప్యంతి తద్భయాకులితాన్యహో 4.2.71.
ఆయన భయంతో, దీపాలు కూడా వెలిగించడంలేదు; అందరూ భయంతో వణికిపోయారు.
ధర్మక్రియావిలుప్తాశ్చ ప్రవృత్తాః సుకృతేతరాః
ధర్మకార్యాలు, యాగాలు అంతరించిపోయాయి; పాపకార్యాలే ఎక్కువయ్యాయి.
సస్యాని తద్భయాత్సూతే త్వనుప్తాపి వసుంధరా
ఆయన భయంతో భూమి విత్తనాలు వేయకపోయినా పంటలు పండించింది.
బందీకృతాః సురర్షీణాం పత్న్యస్తేనాతిదర్పిణా
దేవర్షుల భార్యలను ఆ అతిగా గర్విష్టుడు బందీగా చేసుకున్నాడు.
మర్త్యా అమర్త్యాన్స్వగృహం ప్రాప్తానపి భయార్దితాః
భయంతో మానవులు, తమ ఇంటికి వచ్చిన అమరులను కూడా ఆహ్వానించలేదు.