కథయిత్వేతి దేవేశస్తత్కృత్తిం పరిగృహ్య చ
దేవతాధిపతి ఇలా చెప్పి, ఆ కార్యాన్ని ఆమోదించాడు.
మహామహోత్సవో జాతస్తస్మిన్నహని కుంభజ
ఆ రోజు, కుంభజా! అక్కడ గొప్ప ఉత్సవం ప్రారంభమైంది.
యత్రచ్ఛత్రీకృతో దైత్యః శూలమారోప్య భూతలే
అక్కడ, భూమిపై దైత్యుడు శూలానికి ఆరబెట్టబడి, వశీకరించబడాడు.
తస్మిన్కుండే నరః స్నాత్వా కృత్వా చ పితృతర్పణమ్
ఆ కుండంలో స్నానం చేసి, పితృదేవతలకు తర్పణం చేసినవాడు—
స్కంద ఉవాచ కాకా హంసత్వమాపన్నాస్తత్తీర్థస్య ప్రభావతః ।। 4.2.68.
స్కందుడు ఇలా అన్నాడు: ఆ తీర్థ శక్తితో కాకులు హంసల రూపాన్ని పొందాయి.
ఏకదా కృత్తివాసే తు చైత్ర్యాం యాత్రాఽభవత్పురా
ఒకసారి కృత్తివాసంలో, చైత్రమాసంలో యాత్ర జరిగింది.
బహుదేవలకైర్విప్ర తం దృష్ట్వా పక్షిణో మిలన్
అక్కడ దేవతల సమూహాన్ని చూసి, బ్రాహ్మణా! అనేక పక్షులు కూడివచ్చాయి.
బలిపుష్టైరపుష్టాంగా రటతః కరటాః కటు
బలమైనవారు, బలహీనమైనవారు కలిసిన కోతులు గట్టిగా అరుస్తూ ఉండేవి.
తే హన్యమానా న్యపతంస్తస్మిన్కుండే నభోంగణాత్
అవి కొట్టబడి, ఆకాశం నుంచి ఆ కుండంలో పడిపోయాయి.
ఆశ్చర్యవంతస్తత్రత్యా యాత్రాయాం మిలితా జనాః
అక్కడ యాత్రకు వచ్చిన ప్రజలు ఈ దృశ్యాన్ని చూసి ఆశ్చర్యపోయారు.
అస్మాసు వీక్షమాణేషు కాకాః కుండేత్ర యే పతన్
మేము చూస్తున్నప్పుడు, ఆ కుండంలో పడిన కాకులు—
హంసతీర్థం తదారభ్య కృత్తివాస సమీపతః
అప్పటి నుంచి కృత్తివాసం దగ్గర అది హంసతీర్థంగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
అతీవ మలినాత్మానో మహామలిన కర్మభిః
చాలా అపవిత్రమైన ఆత్మలు, దుష్టకర్మల వల్ల మరింత అపవిత్రతకు గురయ్యారు—
కాశ్యాం సదైవ వస్తవ్యం స్నాతవ్యం హంసతీర్థకే
కాశీలో ఎప్పుడూ నివసిస్తూ, హంసతీర్థంలో స్నానం చేయాలి.
కాశ్యాం లింగాన్యనేకాని మునే సంతి పదేపదే 4.2.68.
మహర్షీ, కాశీలో ప్రతి అడుగునా అనేక లింగాలు ఉన్నాయి.
కృత్తివాసం సమారాధ్య భక్తియుక్తేన చేతసా
భక్తితో మనసు పెట్టి కృత్తివాసుని పూజిస్తే,
జపో దానం తపో హోమస్తర్పణం దేవతార్చనమ్
జపం, దానం, తపస్సు, హోమం, తర్పణం, దేవతల ఆరాధన—
తీర్థం త్వనాదిసంసిద్ధమేతత్కలశసంభవ
ఇది ఆదికాలం నుండి సిద్ధమైన తీర్థం, కలశం నుండి పుట్టింది.
ఏతాని సిద్ధలింగానిచ్ఛన్నాని స్యుర్యుగేయుగే
ఈ సిద్ధలింగాలు ప్రతి యుగంలో దాగి ఉంటాయి.
హంసతీర్థస్య పరితో లింగానామయుతం మునే
హంసతీర్థం చుట్టూ, మహర్షీ, పది వేల లింగాలు ఉన్నాయి.
ఏకైకం సిద్ధిదం నృణామవిముక్తనివాసినామ్
అవిముక్త ప్రాంతంలో నివసించే వారికి ఒక్కొక్క లింగం సిద్ధిని ఇస్తుంది.
లోమశేశం మహాలింగం లోమశేన ప్రతిష్ఠితమ్
లోమశుడు ప్రతిష్ఠించిన లోమశేశ అనే మహాలింగం అక్కడ ఉంది.
మాలతీశం శుభం లింగం కృత్తివాసోత్తరే మహత్
కృత్తివాసునికి ఉత్తరంగా, మాలతీశ అనే శుభమైన గొప్ప లింగం ఉంది.
అంతకేశ్వర సంజ్ఞం చ లింగం తద్రుద్రదిక్స్థితమ్
రుద్రదిక్కులో, అంతకేశ్వర అనే లింగం ఉంది.
జనకేశం మహాలింగం తత్పార్శ్వే జ్ఞానదం పరమ్ 4.2.68.
దాని పక్కన జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించే జనకేశ అనే మహాలింగం ఉంది.
తదుత్తరే మహామూర్తిరసితాంగోస్తి భైరవః
దాని ఉత్తరంగా, నల్లదేహంతో ఉన్న భైరవుని మహారూపం ఉంది.
శుష్కోదరీ చ తత్రాస్తి దేవీ వికటలోచనా
అక్కడే భయంకరమైన కళ్లతో ఉన్న శుష్కోదరీ దేవీ కూడా ఉంది.
అగ్నిజిహ్వోస్తి వేతాలస్తస్యా దేవ్యాస్తు నైర్ఋతే
ఆ దేవికి నైరుత్య దిక్కులో అగ్నిజిహ్వ అనే వేతాళుడు ఉన్నాడు.
వేతాలకుండం తత్రాస్తి సర్వవ్యాధివిఘాతకృత్
అక్కడ వేతాళకుండం ఉంది, అది అన్ని వ్యాధులను తొలగిస్తుంది.
వేతాలకుండే సుస్నాతో వేతాలం ప్రణిపత్య చ
వేతాళకుండంలో స్నానం చేసి, వేతాళుని నమస్కరించినవాడు,