యూనః ప్రత్యేకమద్రాక్షీదశేషాఞ్ఛేష వంశజాన్
ఆ యువకులందరినీ, వారి వంశంలో మిగిలిన వారిని ఒక్కొక్కరిని చూసింది.
పులీకానంత కర్కోట భద్రసంతానగానపి 4.2.67.
పులిక, అనంత, కర్కోట, భద్రసంతానుని కుమారులను కూడా చూసింది.
ఏతస్యావగతం సర్వం దేశనామాన్వయాదికమ్ 4.2.67.
ఈ బోధలు, వంశపరంపరలు, వాటికి సంబంధించిన సంగతులన్నీ నాకు పూర్తిగా అర్థమయ్యాయి.
కోసౌ మత్స్వామినో నామ రత్నేశస్య మహేశితుః 4.2.67.
నా యజమాని అయిన రత్నేశుడు ఎవరు? ఆయన గొప్ప ప్రభువు అని అంటారు కదా?
హృది రత్నేశ్వరం లింగం యస్య సమ్యగ్విజృంభతే ।। 4.2.67.
యావనికీ, ఎవరి హృదయంలో రత్నేశ్వర లింగం పూర్తిగా వెలుగుతుంది, వారు నిజమైన భక్తులు.
అకారణ సఖా కోసౌ ప్రాంతరే సముపస్థితః 4.2.67.
ఎందుకు వచ్చాడో తెలియని, దూర ప్రాంతం నుంచి వచ్చిన ఈ స్నేహితుడు ఎవరు?
ఆరభ్య బాల్యమప్యేషా లింగం రత్నేశ్వరాభిధమ్ 4.2.67.
బాల్యమునుంచే ఈ రత్నేశ్వర లింగం ఇక్కడ ఉంది.
నిశమ్యేతి స పుణ్యాత్మా నాగరాజకుమారకః 4.2.67.
ఇలా విన్న ఆ పుణ్యాత్ముడు, నగరాధిపతి కుమారుడు, సమాధానం చెప్పాడు.
ఏషా మందాకినీ నామ దీర్ఘికా పుణ్యతోయభూః 4.2.67.
ఇది మందాకినీ అనే పవిత్రమైన చెరువు, పవిత్ర జలాల నిలయం.
వృద్ధకాలేశ్వరస్యైష ప్రాసాదో రత్ననిర్మితః ।। । ప్రతిదర్శం వసేద్యత్ర రాత్రౌ చంద్రః సతారకః ।। 4.2.67.
ఇది వృద్ధకాలేశ్వరుని ఆలయం, రత్నాలతో నిర్మించబడింది. ప్రతి రాత్రి చంద్రుడు నక్షత్రాలతో కలసి ఇక్కడ ప్రతిబింబిస్తాడు.
అథ సా కథయామాస దనుజాపహృతేః కథామ్ రత్నేశ్వరం వరావాప్తిం స్వప్నావస్థాం విహాయ చ।।4.2.67.
ఆమె దానవుని అపహరణం, రత్నేశ్వరుని వరప్రదానం, స్వప్న స్థితిని విడిచిపెట్టడం గురించి కథను చెప్పడం మొదలుపెట్టింది.
యావద్బహిః సమాగచ్ఛేద్రమ్యాద్రత్నేశమండపాత 4.2.67.
అంతలో, అందమైన రత్నేశ మండపం బయట ఎవరో వచ్చారు.
వినివేదితవృత్తాంతో రత్నేశానుగ్రహస్య చ 4.2.67.
అక్కడ జరిగిన సంగతులు, రత్నేశుని అనుగ్రహం గురించి తెలియజేశారు.
మూర్తః షడాననస్తత్ర తవ పుత్రః సుమధ్యమే 4.2.67.
సుందర నడుము కలిగినవాడా, అక్కడ నీ కుమారుడు షడాననుడిగా రూపంలో ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
ఇతిహాసమిమం శ్రుత్వా నారీ వా పురుషోపివా
ఈ కథను వినేవారు, వారు స్త్రీ అయినా, పురుషుడు అయినా,
అన్యచ్చ శృణు విప్రేంద్ర వృత్తాతం తత్ర సంభవమ్
ఇంకా విను బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా, అక్కడ జరిగిన సంగతుల వివరాన్ని చెబుతాను.
ఇత్థం కథాం ప్రకుర్వాణే రత్నశేస్య మహేశ్వరే
రత్నేశ మహేశ్వరుని కథను చెబుతుండగా,
మహిషాసురపుత్రోసౌ సమాయాతి గజాసురః
అక్కడ మహిషాసురుని కుమారుడు గజాసురుడు వచ్చాడు.
యత్రయత్ర ధరాయాం స చరణం ప్రమిణోతి హి
భూమిపై అతడు ఎక్కడ అడుగు పెట్టినా,
ఊరువేగేన తరవః పతంతి శిఖరైః సహ
అతని తొడల బలంతో చెట్లు, వాటి కొమ్మలతో సహా నేలకూలిపోతాయి.
యస్య మౌలిజసంఘర్షాద్ఘ(?)నావ్యోమ త్యజంత్యపి
యువడి జటలు గట్టిగా రుద్దడంవల్ల, మేఘాలు ఆకాశాన్ని వదిలిపోతాయి.
యస్య నిఃశ్వాససంభారైరుత్తరంగా మహాబ్ధయః
యువడి ఊపిరితో మహాసముద్రాలు అలలతో ఉప్పొంగుతుంటాయి.
యోజనానాం సహస్రాణి నవయస్య సముచ్ఛ్రయః
యువడి ఎత్తు తొమ్మిది వేల యోజనాలు ఉంటుంది.
యన్నేత్రయోః పింగలిమా తథా తరలిమా పునః
యువడి కళ్లకు పింగళవర్ణం, మళ్లీ మెరుపు తళుకులు ఉంటాయి.
యాంయాం దిశం సమభ్యేతి సోయం దుఃసహ దానవః 4.2.68.
ఏ దిక్కున వెళ్ళినా, ఈ భయంకరమైన దానవుడిని ఎవ్వరూ తట్టుకోలేరు.
బ్రహ్మలబ్ధవరశ్చాయం తృణీకృతజగత్త్రయః
బ్రహ్మదేవుని వరం పొందిన వాడు, మూడు లోకాలను గడ్డి తంతువుల్లా తక్కువగా చూస్తున్నాడు.
తతస్త్రిశూలహేతిస్తమాయాంతం దైత్యపుంగవమ్
ఆ తర్వాత, త్రిశూలాన్ని ఆయుధంగా తీసుకుని, ఆ గొప్ప దానవుని మీద దాడిచేశావు.
ప్రోతస్తేన త్రిశూలేన స చ దైత్యో గజాసురః
ఆ త్రిశూలంతో గాయపడి, గజాసురుడు అనే దానవుడు చనిపోయాడు.
తవ హస్తే మమ వధః శ్రేయానేవ పురాంతక
పురాంతకా! నీ చేతిలో నా మరణం నిజంగా మిగతా అన్నిటికన్నా మేలైనదే.
కించిద్విజ్ఞప్తుమిచ్ఛామి అవధేహి మమేరితమ్
నేను కొంత చెప్పాలనుకుంటున్నాను; దయచేసి నా మాటలు విను.