యత్ర మన్దాకినీ పుణ్యా సరస్వత్యా సమాగతా
అక్కడ పవిత్రమైన మందాకినీ నది, సరస్వతీతో కలుస్తుంది.
శృణు రాజన్యథావృత్తమితిహాస పురాతనమ్
రాజా! ఇప్పుడు నేను నీకు జరిగిన పురాతన కథను చెప్పబోతున్నాను, విను.
అజపాలో నృపశ్రేష్ఠః సూర్యవంశసముద్భవః
అజపాలుడు అనే రాజు, సూర్యవంశంలో జన్మించినవాడు, రాజులలో శ్రేష్ఠుడు.
న హస్తినో న పాదాతా న చాశ్వాస్తస్య భూపతేః
ఆ రాజుకు ఏనుగులు లేవు, కాలాళ్లు లేరు, గుర్రపు సైన్యం కూడా లేదు.
న గృహ్ణాతి కరం రాజన్ప్రజాభ్యోథాధికం నృప
రాజా! అతను తన ప్రజల మీద ఎప్పుడూ పన్నులు వేయలేదు.
జాతాపరాధో భూపృష్ఠే జాయతే చేత్కథంచన
అతని ప్రజల్లో ఎవరైనా పొరపాటు చేసినా, ఏదైనా తప్పు జరిగితే,
ఏవమస్య నరేన్ద్రస్య వర్త్తమానస్య భూతలే
అలా ఆ రాజు భూమిపై పాలించేటప్పుడు,
కామం వర్షతి పర్జన్యః సస్యాని రసవంతి చ
ఆకాశంలో మేఘాలు కావాలనుకున్నప్పుడు వర్షం కురిపించేవి, పంటలు రుచిగా పెరిగేవి.
కేనచిత్త్వథ కాలేన వసిష్ఠో భగవాన్మునిః 7.3.9.
కొంతకాలం తర్వాత, మహర్షి వసిష్ఠుడు అక్కడికి వచ్చారు.
తం దృష్ట్వా పూజయామాస శాస్త్రదృష్టేన వర్త్మనా
ఆయనను చూసి, శాస్త్రంలో చెప్పిన విధంగా గౌరవంగా ఆహ్వానించాడు.
ఏవం సంపూజితస్తేన భక్త్యా పరమయా నృప రాజర్షీణాం కథాశ్చక్రే దేవర్షీణాం తథైవ చ
అలా ఆయనను అత్యంత భక్తితో సత్కరించగా, వసిష్ఠుడు రాజర్షుల కథలు, దేవర్షుల కథలు కూడా చెప్పాడు.
తతః కథావసానే తు కస్మింశ్చిన్నృపసత్తమ
అలా కథలు ముగిసిన తర్వాత, ఓ మహారాజా!
త్వం వేత్సి సకలం బ్రహ్మంస్తపశ్చర్యాప్రభావతః
ఓ బ్రహ్మన్! నీ తపస్సు వల్ల నీకు అన్నీ తెలుసు.
కౌతుకం హృది మే జాతం వర్త్తతే మునిపుంగవ
ఓ మునిశ్రేష్ఠా! నా హృదయంలో ఒక సందేహం కలిగింది.
కథయిష్యామి తత్సర్వం యద్యపి స్యాత్సుదుర్ల్లభమ్
అది ఎంత దుర్లభమైనదైనా, నేను నీకు అన్నీ చెప్పుతాను.
నిష్కణ్టకం సదా క్షేమం సర్వకామసమన్వితమ్
అది ఎప్పుడూ ఎలాంటి కష్టాలు లేని, సురక్షితమైనది, కావలసిన అన్ని కోరికలు నెరవేర్చే స్థలం.
న దీనో న చ దుఃఖార్త్తో వ్యాధిగ్రస్తో న కోఽపి చ
అక్కడ ఎవ్వరూ బాధపడరు, ఎవ్వరూ దుఃఖంతో కృంగిపోరు, ఎవ్వరూ వ్యాధులతో బాధపడరు.
నారీయం మమ సాధ్వీ చ ప్రాణేభ్యోఽపి గరీయసీ అనయా చింతితం బ్రహ్మన్సర్వం విస్తరతో వద
నా భార్య మంచి గుణాలవాళ్లది, నాకు ప్రాణాలకన్నా మిన్నగా ప్రియమైనది. బ్రాహ్మణా, ఆమె మనసులో ఆలోచించినదంతా నీవు నాకు పూర్తిగా వివరించు.
కిం దానస్య ప్రభావేన వ్రతయాగస్య వా మునే 7.3.9.
మునీంద్రా, ఇది దానం వల్లా, లేక వ్రతాలు, యాగాలు వల్లా కలిగిందా?
జన్మాన్తరకృతం పుణ్యం పరం కౌతూహలం హి మే
మునుపటి జన్మలో చేసిన పుణ్యం నాకు గొప్ప ఆసక్తిని కలిగిస్తోంది.
వసిష్ఠ ఉవాచ శృణు సర్వం మహీపాల విస్తరేణ చ కథ్యతే
వశిష్ఠుడు ఇలా అన్నాడు: రాజా, నేను అన్నీ పూర్తిగా వివరంగా చెబుతాను, విను.
అన్యదేహాంతరే రాజఞ్ఛూద్రజాతిసముద్భవః
రాజా, నీవు గత జన్మలో శూద్రకులలో జన్మించావు.
కేనచిత్త్వథ కాలేన దుర్భిక్షే సముపస్థితే
కొంతకాలానికి అక్కడ కరవు వచ్చేసింది.
తతస్త్వం భార్యయా సార్ద్ధమన్యదేశాంతరే గతః
అప్పుడు నీవు భార్యతో కలిసి మరో దేశానికి వెళ్ళావు.
త్వయా దృష్టం మనోహారి శుభం పంకజకాననమ్
అక్కడ నీవు ఒక అందమైన, ఆకర్షణీయమైన తామర వనాన్ని చూశావు.
మనసా చింతితం హ్యేతత్పద్మాన్యాదాయ కరోమ్యహమ్
ఈ తామరలను తీసుకెళ్లాలి అని నీవు మనసులో ఆలోచించావు.
తతః పద్మాని భూరీణి గృహీత్వా భార్యయా సహ
తర్వాత భార్యతో కలిసి చాలా తామరలను తీసుకున్నావు.
న కేఽపి ప్రతి గృహ్ణంతి లోకా దుర్భిక్షపీడితాః
కరవుతో బాధపడుతున్న ప్రజలు వాటిని ఎవ్వరూ తీసుకోలేదు.
తతో దినావసానే తు గుహామేకాం సమాశ్రితః 7.3.9.
ఆ రోజు చివర్లో నీవు ఒంటరిగా ఉన్న ఒక గుహలో ఆశ్రయం తీసుకున్నావు.
ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు కర్ణయోస్తే సమాగతః
అప్పుడే నీ చెవులకు ఒక శబ్దం వినిపించింది.