తస్యాం వాప్యాం నరః స్నాత్వా కర్కోటేశం సమర్చ్య చ
ఆ చెరువులో స్నానం చేసి, కర్కోటేశ్వరుని పూజించినవారు—
కర్కోట నాగో యైర్దృష్టస్తద్వాప్యాం విహితోదకైః
ఆ చెరువులో నిర్ణీత జలాలతో కర్కోట నాగుని దర్శించినవారు—
కర్కోటేశాత్ప్రతీచ్యాం తు ధుంధుమారీశ్వరాభిధమ్
కర్కోటేశ్వరునికి పడమట వైపున ధుంధుమారీశ్వరుడు అన్న పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందిన దేవుడు ఉన్నాడు.
పురూరవేశ్వరం లింగం తదుదీచ్యాం వ్యవస్థితమ్
ఆయనికి ఉత్తర దిక్కున పురూరవేశ్వర లింగం ప్రతిష్ఠించబడింది.
దిగ్గజేనార్చితం లింగం సుప్రతీకేన తత్పురః
ఆ లింగాన్ని దిక్కుల ఏనుగు అయిన సుప్రతీకుడు భక్తితో పూజించాడు; అది అక్కడ ముందుగా వెలుగుతోంది.
సరశ్చ సుప్రతీకాఖ్యం తత్పురో భాసతే మహత్
అదే లింగానికి ముందుగా సుప్రతీక అని పేరుగల గొప్ప సరస్సు ప్రకాశిస్తోంది.
తత్రాస్త్యేకా మహాగౌరీ నామ్నా విజయభైరవీ 4.2.66.
అక్కడ విజయభైరవి అనే పేరుతో ఒకే ఒక మహాగౌరీ ఉన్నది.
వరణాయాస్తటే రమ్యే గణౌ హుండనముండనౌ
వరణా నది అందమైన తీరంలో హుండనుడు, ముండనుడు అనే ఇద్దరు గణులు ఉన్నారు.
తౌ ద్రష్టవ్యౌ ప్రయత్నేన క్షేత్రనిర్విఘ్న హేతవే
క్షేత్రంలో అడ్డంకులు తొలగించేందుకు ఆ ఇద్దరిని శ్రద్ధగా దర్శించాలి.
స్కంద ఉవాచ ఇల్వలారే కథామేకాం శృణుష్వావహితో భవ
స్కందుడు ఇలా అన్నాడు: ఇల్వలార, ఒక కథను శ్రద్ధగా విను.
ఏకదాద్రీంద్రమాలోక్య మేనా సంహృష్టమానసమ్
ఒకసారి పర్వతాధిపతిని చూసి, మేనాదేవికి మనస్సు ఆనందంతో నిండిపోయింది.
వివాహసమయాదూర్ధ్వం తస్యా గౌర్యా గిరీశ్వర
వివాహ సమయం తరువాత, ఆ గౌరీకి, ఓ పర్వతేశ్వరా—
స వృషేంద్రగతిర్దేవో భస్మోరగ విభూషణః
ఆ భగవంతుడు, బస్మంతో, పాములతో అలంకరించబడి, వృషభాధిపతిని దర్శించడానికి వెళ్లాడు.
అష్టౌ యా మాతరో దృష్టా బ్రాహ్మీ ప్రభృతయః ప్రియ
బ్రాహ్మీ మొదలైన ఎనిమిది మాతృకలు అక్కడ దర్శించబడ్డారు, ప్రియమైనవాడా.
తస్యైకస్య న కోప్యన్యోస్త్యద్వితీయస్య శూలినః
వీరిలో శూలధారుడికి మరొకరు లేరు, రెండవది లేదు.
తస్యాః ప్రియాయా వాక్యేన తదపత్యప్రియో గిరిః
ఆ ప్రియమైన గౌరీ మాట విని, ఆ పర్వతుడు ఆమె సంతానాన్ని ఎంతో ఇష్టపడ్డాడు.
నితరాం బాధతే ప్రేమ తదదృష్ట్యగ్నిదూషితమ్ ।।4.2.66.
ఆమెను చూడలేకపోవడం వల్ల ప్రేమ అతనిని లోతుగా బాధిస్తోంది; ఆ వేదన అగ్నిలా మండుతోంది.
యదా ప్రభృతి సా గౌరీ నిర్గతా మమ సద్మతః
ఆ గౌరీ నా ఇంటిని విడిచినప్పటి నుండి—
తదాలాపామృతధయౌ న మే శబ్దగ్రహౌ ప్రియే
ఆమె మాటల అమృతాన్ని ఆస్వాదించిన తరువాత, నా చెవులు ఇంకెవరి మాటలు వినలేవు, ప్రియమైనవాడా.
జైవాతృకీ యతోహ్నః స్యాద్దూరీభూతా దృశోర్మమ
ఆ రోజు నుండి, నా కళ్లకు ఇతరులపై దృష్టి పడడం సహజంగా దూరమైంది.
ఇత్యుక్త్వాదాయ రత్నాని వాసాంసి వివిధాని చ
ఇలా చెప్పి, ఆభరణాలు మరియు色色మైన వస్త్రాలు తీసుకున్నాడు.
అగస్త్య ఉవాచ కాని కాని చ రత్నాని కియంత్యపి చ షణ్ముఖ
అగస్త్యుడు ఇలా అడిగాడు: శణ్ముఖా, ఏవేవి ఆభరణాలు ఉన్నాయి? వాటి సంఖ్య ఎంత?
తులా ముక్తాఫలానాం తు కోటిద్వయ పరీమితాః
ముత్యాల బరువు రెండు కోట్లు అని కొలిచారు.
నవలక్షాధికం విప్ర షడస్రాణాం సుతేజసామ్
బ్రాహ్మణా, ఆరు ముఖాల మణులు తొమ్మిది లక్షలకు మించి ప్రకాశంగా ఉన్నాయి.
కోటయః పద్మరాగాణాం పంచావైహి తులా మునే
మహర్షీ, పద్మరాగాల బరువు అయిదు కోట్లుగా ఉంది.
తథా గోమేద రత్నానాం తులాలక్షమితా మునై
అలాగే, గోమెధిక రత్నాలు కూడా తూకంతో కొలిచారు, మహర్షీ.
గరుడోద్గారరత్నానాం తులాః ప్రయుతసంమితాః 4.2.66.
గరుడుడి ఉమ్మిన రత్నాలు నలభై లక్షల బరువుగా ఉన్నాయి.
అష్టాంగాభరణానాం చ సంఖ్యా కర్తుం న శక్యతే
ఎనిమిది రకాల ఆభరణాల సంఖ్యను లెక్కించటం అసాధ్యం.
చామరాణి చ భూయాంసి ద్రవ్యాణ్యామోదవంతి చ
చామరాలు చాలా ఉన్నాయి, పరిమళభరితమైన పదార్థాలు కూడా ఉన్నాయి.
సర్వాణ్యపి సమాదాయ ప్రతస్థే భూధరేశ్వరః
ఇవి అన్నిటినీ తీసుకొని, పర్వతాధిపతి బయలుదేరాడు.