భైరవస్య మహాక్షేత్రం తద్వై సాధకసిద్ధిదమ్
అది భైరవుని మహాక్షేత్రం, సాధకులకు సిద్ధిని ప్రసాదిస్తుంది.
తత్ర చణ్డీ మహాముణ్డా భక్తవిఘ్నోపశాంతిదా। బలిపూజోపహారాద్యైః పూజ్యా స్వాభీష్టసిద్ధయే
అక్కడ చండీ మహాముండా భక్తుల అడ్డంకులను తొలగిస్తుంది; ఆమెను బలి, పూజ, నైవేద్యాదులతో ఆరాధిస్తే కోరికలు నెరవేరుతాయి.
తస్యా యాత్రాం తు యః కుర్యాన్మహాష్టమ్యాం నరోత్తమః
ఎవరైనా మహాష్టమి రోజున ఆమె యాత్ర చేస్తే—
మహాముణ్డా ప్రతీచ్యాం తు చతుఃసాగరవాపికా
మహాముండా పడమర వైపున చతుఃసాగర అనే చెరువు ఉంది.
మహాప్రసిద్ధం తత్స్థానం చతుఃసాగరసంజ్ఞితమ్
ఆ స్థలం ఎంతో ప్రసిద్ధి చెందినది, దాన్ని చతుఃసాగర అని పిలుస్తారు.
తస్యా వాప్యాశ్చతుర్దిక్షు పూజితాని దహంత్యఘమ్
ఆ చెరువుకు నాలుగు దిశల్లో పూజించబడే దేవతలు పాపాలను దహించేస్తారు.
హరస్య వృషభేణైవ స్థాపితం తత్స్వభక్తితః 4.2.66.
అది హరుడు తన వృషభంతో, భక్తితో స్థాపించాడు.
వృషేశ్వరాదుదీచ్యాం తు గంధర్వేశ్వరసంజ్ఞితమ్
వృషేశ్వరానికి ఉత్తరంగా గంధర్వేశ్వర అనే స్థలం ఉంది.
గంధర్వేశ్వరమభ్యర్చ్య దత్త్వా దానాని శక్తితః
గంధర్వేశ్వరుని పూజించి, తన శక్తికి తగ్గట్టు దానం చేసినవారు—
కర్కోటనామా నాగోస్తి గన్ధర్వేశ్వరపూర్వతః
గంధర్వేశ్వరుని తూర్పున కర్కోట అనే నాగుడు ఉన్నాడు.
తస్యాం వాప్యాం నరః స్నాత్వా కర్కోటేశం సమర్చ్య చ
ఆ చెరువులో స్నానం చేసి, కర్కోటేశ్వరుని పూజించినవారు—
కర్కోట నాగో యైర్దృష్టస్తద్వాప్యాం విహితోదకైః
ఆ చెరువులో నిర్ణీత జలాలతో కర్కోట నాగుని దర్శించినవారు—
కర్కోటేశాత్ప్రతీచ్యాం తు ధుంధుమారీశ్వరాభిధమ్
కర్కోటేశ్వరునికి పడమట వైపున ధుంధుమారీశ్వరుడు అన్న పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందిన దేవుడు ఉన్నాడు.
పురూరవేశ్వరం లింగం తదుదీచ్యాం వ్యవస్థితమ్
ఆయనికి ఉత్తర దిక్కున పురూరవేశ్వర లింగం ప్రతిష్ఠించబడింది.
దిగ్గజేనార్చితం లింగం సుప్రతీకేన తత్పురః
ఆ లింగాన్ని దిక్కుల ఏనుగు అయిన సుప్రతీకుడు భక్తితో పూజించాడు; అది అక్కడ ముందుగా వెలుగుతోంది.
సరశ్చ సుప్రతీకాఖ్యం తత్పురో భాసతే మహత్
అదే లింగానికి ముందుగా సుప్రతీక అని పేరుగల గొప్ప సరస్సు ప్రకాశిస్తోంది.
తత్రాస్త్యేకా మహాగౌరీ నామ్నా విజయభైరవీ 4.2.66.
అక్కడ విజయభైరవి అనే పేరుతో ఒకే ఒక మహాగౌరీ ఉన్నది.
వరణాయాస్తటే రమ్యే గణౌ హుండనముండనౌ
వరణా నది అందమైన తీరంలో హుండనుడు, ముండనుడు అనే ఇద్దరు గణులు ఉన్నారు.
తౌ ద్రష్టవ్యౌ ప్రయత్నేన క్షేత్రనిర్విఘ్న హేతవే
క్షేత్రంలో అడ్డంకులు తొలగించేందుకు ఆ ఇద్దరిని శ్రద్ధగా దర్శించాలి.
స్కంద ఉవాచ ఇల్వలారే కథామేకాం శృణుష్వావహితో భవ
స్కందుడు ఇలా అన్నాడు: ఇల్వలార, ఒక కథను శ్రద్ధగా విను.
ఏకదాద్రీంద్రమాలోక్య మేనా సంహృష్టమానసమ్
ఒకసారి పర్వతాధిపతిని చూసి, మేనాదేవికి మనస్సు ఆనందంతో నిండిపోయింది.
వివాహసమయాదూర్ధ్వం తస్యా గౌర్యా గిరీశ్వర
వివాహ సమయం తరువాత, ఆ గౌరీకి, ఓ పర్వతేశ్వరా—
స వృషేంద్రగతిర్దేవో భస్మోరగ విభూషణః
ఆ భగవంతుడు, బస్మంతో, పాములతో అలంకరించబడి, వృషభాధిపతిని దర్శించడానికి వెళ్లాడు.
అష్టౌ యా మాతరో దృష్టా బ్రాహ్మీ ప్రభృతయః ప్రియ
బ్రాహ్మీ మొదలైన ఎనిమిది మాతృకలు అక్కడ దర్శించబడ్డారు, ప్రియమైనవాడా.
తస్యైకస్య న కోప్యన్యోస్త్యద్వితీయస్య శూలినః
వీరిలో శూలధారుడికి మరొకరు లేరు, రెండవది లేదు.
తస్యాః ప్రియాయా వాక్యేన తదపత్యప్రియో గిరిః
ఆ ప్రియమైన గౌరీ మాట విని, ఆ పర్వతుడు ఆమె సంతానాన్ని ఎంతో ఇష్టపడ్డాడు.
నితరాం బాధతే ప్రేమ తదదృష్ట్యగ్నిదూషితమ్ ।।4.2.66.
ఆమెను చూడలేకపోవడం వల్ల ప్రేమ అతనిని లోతుగా బాధిస్తోంది; ఆ వేదన అగ్నిలా మండుతోంది.
యదా ప్రభృతి సా గౌరీ నిర్గతా మమ సద్మతః
ఆ గౌరీ నా ఇంటిని విడిచినప్పటి నుండి—
తదాలాపామృతధయౌ న మే శబ్దగ్రహౌ ప్రియే
ఆమె మాటల అమృతాన్ని ఆస్వాదించిన తరువాత, నా చెవులు ఇంకెవరి మాటలు వినలేవు, ప్రియమైనవాడా.
జైవాతృకీ యతోహ్నః స్యాద్దూరీభూతా దృశోర్మమ
ఆ రోజు నుండి, నా కళ్లకు ఇతరులపై దృష్టి పడడం సహజంగా దూరమైంది.