యస్తు పూజయతే భక్త్యా దక్షిణాం దిశమాస్థితః
దక్షిణ దిక్కున నిలబడి, భక్తితో ఎవడు ఆరాధిస్తాడో,
పంచామృతేన యస్తత్ర తర్పణం కురు తే నరః
అక్కడ ఐదు అమృతాలతో తర్పణం చేసే వాడు,
ప్రదక్షిణాంతే యస్తస్య ప్రణామం కురుతే నరః
ప్రదక్షిణ పూర్తయ్యాక ఆ దేవతకు నమస్కరిస్తే,
తత్రాశ్చర్యమభూత్పూర్వం తత్త్వం శృణు మహామతే
అక్కడ ఒకప్పుడు ఒక అద్భుతమైన సంఘటన జరిగింది; ఆ నిజాన్ని విను, ఓ మహామతి.
తత్ర పూర్వం శుకో నీడం వృక్షే చైవాకరోద్ద్విజః
అక్కడ పూర్వంలో ఒక శుకపక్షి వృక్షంలో గూడు కట్టింది, ఓ ద్విజుడా.
న చ భక్త్యా మహారాజ పక్షియోనిసముద్భవః
కాని, ఓ మహారాజా, ఆ పక్షి భక్తితో పుట్టినవాడు కాదు.
సంజాతః పార్థివే వంశే రాజా వేణురితి స్మృతః
అతడు భూమిపై రాజవంశంలో జన్మించాడు, వేణు అనే రాజుగా గుర్తించబడ్డాడు.
స తం స్మృత్వా ప్రభావం హి ప్రదక్షిణాసముద్భవమ్ 7.3.7.
ఆ ప్రదక్షిణ వల్ల కలిగిన మహిమను అతడు ఎప్పుడూ గుర్తు చేసుకుంటూ,
నక్తం దినం మహారాజ నాన్యత్కించిత్కరోతి సః
రాత్రింబవళ్ళు, ఓ మహారాజా, వేరే ఏ పనీ చేయడు.
న పుష్పే ధూపదానే చ ప్రదక్షిణాపరః సదా
పువ్వులు లేదా ధూపం సమర్పించకుండా, ఎప్పుడూ ప్రదక్షిణతోనే ఉండేవాడు.
నారదః శౌనకశ్చైవ హారీతో దేవలస్తథా
నారదుడు, శౌనకుడు, హారీతుడు, దేవలుడు కూడా—
ఏతే చాన్యే చ బహవో దేవవ్రతపరాయణాః
ఇంకా దేవతావ్రతాలకు నిబద్ధత కలిగిన మరెన్నో మంది ఉన్నారు.
అన్యే చ వివిధాం పూజాం జపమన్యే సమాహితాః
ఇంకొంతమంది వివిధ రకాల పూజలు చేస్తారు, మరికొందరు ఏకాగ్రతతో జపం చేస్తారు.
బలిమన్యే ప్రయచ్ఛంతి స్తుతిం కుర్వంతి చాపరే
కొంతమంది బలులు సమర్పిస్తారు, మరికొందరు స్తోత్రాలు చెప్తారు.
పరం కౌతుకమాపన్నా వాక్యమేతదథాబ్రువన్
అంతా గొప్ప ఆశ్చర్యంతో, ఇలా అన్నారు:
ఋషయ ఊచుః కస్మాత్త్వం పార్థివశ్రేష్ఠ ప్రదక్షిణాపరః సదా
ఋషులు అన్నారు: ఓ రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, నీవెందుకు ఎప్పుడూ ప్రదక్షిణలో నిమగ్నుడవు?
న దదాసి జలం లింగే ప్రభూతం సుమనోహరమ్
నీవు లింగానికి సమృద్ధిగా, మధురమైన నీళ్లు సమర్పించడంలేదు—
సమర్థోఽసి తథాన్యేషాం దానానాం త్వం మహీపతే 7.3.7.
అయినా, ఓ భూమిపతి, నీవు ఇతర దానాలు ఇవ్వగలవాడివే.
పూర్వదేహాంతరే వృత్తం సర్వం సత్యం విశేషతః
నా మునుపటి జన్మలో జరిగినది అంతా నిజమే, ముఖ్యంగా ఇది పూర్తిగా సత్యమే.
ప్రాసాదేఽస్మిన్పురా పక్షీ శుకోఽహం స్థితవాంస్తదా
ఈ కోటలోనే, అప్పట్లో నేను ఒక పక్షిగా — శుకపక్షిగా — నివసించాను.
కృపయాఽస్య ప్రభావాచ్చ జాతో జాతిస్మరస్త్వహమ్
ఈయన దయతో, ప్రభావంతోనే నాకు మునుపటి జన్మ జ్ఞాపకం కలిగింది.
న జానే కిం ఫలం మేఽద్య దేవస్యాస్య ప్రసాదతః
ఈ దేవుని అనుగ్రహంతో నాకు ఈ రోజు ఏ ఫలం దక్కుతుందో నాకు తెలియదు.
పులస్త్య ఉవాచ వేణువాక్యం తతః శ్రుత్వా మునయః శంసితవ్రతాః
పులస్త్యుడు ఇలా అన్నాడు: వెంటువాక్యాన్ని విన్న తరువాత, ప్రతిష్ఠిత వ్రతాలు పాటించిన మునులు
తతః ప్రదక్షిణ పరాః సర్వే తత్ర మహర్షయః
అక్కడ ఉన్న ఆ మహర్షులు అందరూ ప్రదక్షిణలు చేశారు.
సోఽపి రాజా మహాభాగో వేణుః శంభోః ప్రసాదతః
ఆ రాజు అయిన వేణు కూడా శంభువు అనుగ్రహంతో
త్రినేత్రాభాః శిలా యత్ర దృశ్యంతేఽద్యాపి భూరిశః
అక్కడ ఇప్పటికీ చాలామంది త్రినేత్రుడిని పోలిన రాళ్లు కనిపిస్తాయి.
తస్యైవ పశ్చిమే భాగే లింగమస్తి పినాకినః
అది పడమర భాగంలో పినాకిని లింగం ఉంది.
భద్రకర్ణగణోనామ పురాసీచ్ఛివవల్లభః
పురాతన కాలంలో అక్కడ భద్రకర్ణ గణుడు — శివునికి ప్రియమైనవాడు — ఉండేవాడు.
కేనచిత్త్వథ కాలేన సంగ్రామే దానవైః సహ
ఆ తరువాత, ఒక సమయంలో, దానవులతో జరిగిన యుద్ధంలో
నష్టే స్కందే హతే సైన్యే వీరభద్రే పరాజితే
స్కందుడు కనపడకుండా పోయినప్పుడు, సైన్యం నశించినప్పుడు, వీరభద్రుడు ఓడిపోయినప్పుడు