ఇంద్రాద్యా లోకపాలాశ్చ మరీచ్యాద్యా మహర్షయః
ఇంద్రుడు మరియు ఇతర లోకపాలులు, మరీచి వంటి మహర్షులు,
శేషవాసుకిముఖ్యాశ్చ నాగా వై నాగలోకతః
శేషుడు, వాసుకి వంటి ప్రధాన నాగులు నాగలోకంనుంచి వస్తారు.
చరాచరేషు సర్వేషు యావంతశ్చ సచేతనాః
జీవించేవారు, అజీవులు, అలాగే జ్ఞానం ఉన్న ప్రతి జీవి,
కే మాణికర్ణికేయానాం గుణానాం సుగరీయసామ్ 4.2.61.
మణికర్ణికకు సంబంధించిన గొప్ప గుణాలను ఎవరు వివరించగలరు?
చీర్ణాన్యుగ్రాణ్యరణ్యేషు తైస్తపాంసి తపోధనైః
ఆ తపస్సులో నిపుణులు అడవుల్లో కఠిన తపస్సులు చేశారు.
విశ్రాణితమహాదానాస్త ఏవ నరపుంగవాః
ఆ మహానుభావులు గొప్ప దానాలు ఇచ్చారు, విరాళాలు సమర్పించారు.
చీర్ణసర్వవ్రతాస్తే తు యథోక్తవిధినా ధ్రువమ్
వారు చెప్పిన విధంగా అన్ని వ్రతాలు నిష్ఠగా ఆచరించారు.
త ఏవ ధన్యా మర్త్యేస్మిన్సర్వక్రతుషు దీక్షితాః
ఈ లోకంలో అన్ని యాగాల్లో దిక్ష తీసుకున్నవారు నిజంగా ధన్యులు.
కృతా నానావిధా ధర్మా ఇష్టాపూర్తాస్తు తైర్నృభిః
వారు అనేక విధాల ధర్మకార్యాలు, పూజలు, దానాలు చేశారు.
రత్నాని సదుకూలాని కాంచనం గజవాజినః
రత్నాలు, మంచి వస్త్రాలు, బంగారం, ఏనుగులు, కుదేరులు,
పుణ్యేనోపార్జితం ద్రవ్యమత్యల్పమపి యైర్నరైః
వారు సద్గుణంతో సంపాదించిన చిన్నదైనా ధనం,
కుర్యాద్యథోక్తమప్యేకం ప్రాణాయామం నరోత్తమః
ఉత్తమ పురుషుడు చెప్పిన విధంగా ఒక్క ప్రాణాయామమైనా చేయాలి.
జప్త్వైకామపి గాయత్రీం సంప్రాప్య మణికర్ణికామ్
ఒక గాయత్రీ మంత్రాన్ని జపించి మణికర్ణికకు చేరితే,
ఏకామప్యాహుతిం ప్రాజ్ఞో దత్త్వోపమణికర్ణికమ్ 4.2.61.
లేదా మణికర్ణిక దగ్గర ఒక్క ఆహుతి సమర్పించిన జ్ఞానవంతుడు,
ఇతి శ్రుత్వా హరేర్వాక్యమగ్నిబిందుర్మహాతపాః
ఇలా హరిదేవుని మాటలు విని, అగ్నిబిందు అనే మహాతపస్వి,
విష్ణో కియత్పరీమాణా పుణ్యైషా మణికర్ణికా
ఓ విష్ణుమూర్తీ! ఈ మణికర్ణికకు ఎంత గొప్ప పుణ్యం ఉందో చెప్పండి.
ఆగంగా కేశవాదా చ హరిశ్చంద్రస్య మండపాత్
గంగా నది నుంచి కేశవుని వరకు, హరిశ్చంద్రుని మండపం వరకు,
స్థూలమేతత్పరీమాణం సూక్ష్మం చ ప్రవదామి తే
ఇది మణికర్ణిక యొక్క స్థూల పరిమాణం; ఇప్పుడు దాని సూక్ష్మతను చెబుతాను.
సీమావినాయకశ్చాత్ర మణికర్ణీ హ్రదోత్తరే
ఇక్కడ మణికర్ణిక సరస్సు ఉత్తర భాగంలో సీమవినాయకుడు ఉన్నాడు.
మోదకైః సోపచారైశ్చ ప్రాప్నుయాన్మణికర్ణికామ్
మోదకాలు మరియు యథావిధిగా పూజలు చేసి మణికర్ణికను చేరినవాడు,
శతం సమాఃసు తృప్తాః స్యుః ప్రయచ్ఛంతి చ వాంచ్ఛితమ్
వంద సంవత్సరాల పాటు పితృదేవతలు సంతృప్తి చెంది, కోరిన వరాన్ని ఇస్తారు.
హరిశ్చంద్రేశ్వరం నత్వా న సత్యాత్పరిహీయతే
హరిశ్చంద్రేశ్వరునికి నమస్కరించినవాడు సత్య మార్గం నుండి తొలగడు.
అధిష్ఠానం మహామేరోర్మహాపాతకనాశనమ్
అది మహామేరు యొక్క స్థానం, మహాపాపాలను నాశనం చేసే పవిత్ర స్థలం.
అధ్యాస్య మేరుశిఖరం దివ్యాన్భోగాన్సమశ్నుతే 4.2.61.
మేరుపర్వత శిఖరంపై నివసిస్తూ, దివ్యమైన ఆనందాలను అనుభవిస్తాడు.
కంబలాశ్వతరేశం చ తత్తీర్థాత్పశ్చిమే శుభమ్
ఆ పవిత్ర స్థలానికి పడమర భాగంలో కంబలాశ్వతరేశ్వరుడు ఉన్నాడు.
అపి తస్య కులే జాతా గీతజ్ఞాః స్యుః శ్రియాన్వితాః
వారి వంశంలో పుట్టినవారు కూడా పాటల్లో నిపుణులై, ఐశ్వర్యంతో ఉంటారు.
సంసారచక్రే గహనే యత్ర స్నాతో విశేన్ననా
ఈ సంసార చక్రంలో, అక్కడ స్నానం చేసినవాడు తిరిగి జన్మించడు.
సమాః పరార్ధసంఖ్యాతాస్తత్ర తప్తం మహాతపః
అక్కడ అనేక యుగాల పాటు ఆ మహాతపస్వి కఠిన తపస్సు చేశాడు.
తత్ర లబ్ధం మయైశ్వర్యమవినాశి మహత్తరమ్
అక్కడ నేను అపరిమితమైన, నశించని ఐశ్వర్యాన్ని పొందాను.
ద్రవరూపం పరిత్యజ్య లలనారూపధారిణీ
ద్రవరూపాన్ని వదిలి, ఆమె స్త్రీరూపాన్ని ధరించింది.