ప్రత్యబ్దం నిర్మలాని స్యుస్తీర్థరాజ సమాగమాత్
ప్రతి సంవత్సరం, తీర్థరాజు సమాగమంతో అవన్నీ పవిత్రంగా మారతాయి.
మహాఘినాం మహాఘం చ హరేత్పాంచనదాద్బలాత్ తమేకమజ్జనాదూర్జే త్యజేత్పంచనదే ధ్రువమ్
పఞ్చనదం శక్తితో మహాపాపులు చేసిన పెద్దపాపాలు తొలగిపోతాయి; ఒక్కసారి పఞ్చనదంలో స్నానం చేస్తే అవి నిశ్చయంగా విడిపోతాయి.
యథా పంచనదోత్పత్తిస్తథా చ కథయామ్యహమ్
పఞ్చనదం ఎలా పుట్టిందో నేను ఇప్పుడు చెప్పబోతున్నాను.
పురా వేదశిరా నామ మునిరాసీన్మహాతపాః
పూర్వకాలంలో వేదశిరా అనే మహాతపస్వి ఉన్నాడు.
తపస్యతస్తస్య మునేః పురోదృగ్గోచరం గతా 4.2.59.
ఆ ముని తపస్సు చేస్తుండగా, ఒక స్త్రీ అతని ముందు ప్రత్యక్షమైంది.
తస్యా దర్శనమాత్రేణ పరిక్షుబ్ధం మునేర్మనః
ఆమెను చూసిన క్షణంలోనే ఆ మునికి మనస్సు కలవరపడింది.
దూరాదేవ నమస్కృత్య తమృషిం సాభ్యభాషత
ఆమె దూరం నుంచే ఆ మునికి నమస్కరించి మాట్లాడింది.
నాపరాధ్నోమ్యహం కించిన్మహోగ్రతపసాంనిధే
ఓ ఘోర తపస్సు కలిగినవాడా, నేను ఏ తప్పూ చేయలేదు.
మునీనాం మానసం ప్రాయో యత్పద్మాదపి తన్మృదు
మునుల మనస్సు సాధారణంగా కమలానికి కూడా మృదువుగా ఉంటుంది.
ఇతి శ్రుత్వా వచస్తస్యాః శుచేరప్సరసో మునిః
ఆ పవిత్రమైన అప్సరసు మాటలు విని ఆ ముని...
ఉవాచ చ ప్రసన్నాత్మా శుచే శుచిరసి ధ్రువమ్
ఆ మనసు ప్రశాంతంగా ఉన్న వేదశిరుడు ఇలా అన్నాడు: "ఓ పవిత్రురాలా, నీవు నిజంగా పవిత్రురాలివే, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు."
వహ్నిస్వరూపా లలనా నవనీత సమః పుమాన్
స్త్రీ అగ్ని స్వరూపంగా ఉంటుంది, పురుషుడు కొత్త వెన్నలా మృదువుగా ఉంటాడు.
స్నిహ్యేదుద్ధృతసారోపి వహ్నేః సంస్పర్శమాప్య వై
వెన్నలోని సారం తీసివేసినా, అది అగ్నిని తాకినప్పుడు కరిగిపోతుంది.
అతః శుచే న భేతవ్యం త్వయా శుచి మనోగతే
కాబట్టి, ఓ పవిత్రమైన మనస్సు కలదానివా, నీ మనస్సు శుద్ధంగా ఉన్నందున నీకు భయపడాల్సిన అవసరం లేదు.
స్ఖలనాన్న తథా హానిరకామాత్తపసో మునేః 4.2.59.
అనుకోకుండా జరిగిన తప్పు వల్ల, కోరికలు లేని మునికి తపస్సు నష్టం కలగదు.
కోపాత్తపః క్షయం యాతి సంచితం యత్సుకృచ్ఛ్రతః
కాని కోపం వల్ల, ఎంతో కష్టపడి కూడబెట్టిన తపస్సు నాశనం అవుతుంది.
అమర్షే కర్షతి మనో మనోభూ సంభవః కుతః
మనస్సు అసూయతో నిండిపోయినప్పుడు, దృఢ సంకల్పం ఎలా కలుగుతుంది?
జ్వలతో రోషదావాగ్నేః క్వ వా శాంతితరోః స్థితిః
కోపం అనే అగ్ని మండుతున్నప్పుడు, శాంతి అనే వృక్షానికి స్థానం ఎక్కడ ఉంటుంది?
తస్మాత్సర్వప్రయత్నేన ప్రతీపః ప్రతిఘాతుకః
అందుకే, అన్ని విధాలా ప్రయత్నించి కోపాన్ని ఎదుర్కొని అదుపు చేయాలి.
ఇదానీం శృణు కల్యాణి కర్తవ్యం యత్త్వయా శుచే
ఇప్పుడు, ఓ శుభలక్షణాలదాయిని, నీవు చేయవలసినది ఏమిటో విను.
ఏతస్మిన్రక్షితే వీర్యే పరిస్కన్నే త్వదీక్షణాత్
ఈ శక్తిని కాపాడి, నీ దృష్టితో శుద్ధి చేసినప్పుడు,
ఇత్యుక్తా తేన మునినా పునర్జాతేవ సాప్సరాః
ఆ ముని ఇలా చెప్పిన తరువాత, ఆ అప్సరసు మళ్లీ జన్మించినట్టుగా అనిపించింది.
అథ కాలేన దివ్యస్త్రీ కన్యారత్నమజీజనత్
తర్వాత, కాలక్రమంలో ఆ దివ్య స్త్రీ ఒక అమూల్యమైన కుమార్తెకు జన్మనిచ్చింది.
తస్యైవ వేదశిరస ఆశ్రమే తాం నిధాయ సా 4.2.59.
ఆమె ఆ బాలికను వేదశిరుడు ఉన్న ఆశ్రమంలోనే ఉంచింది.
తాం చ వేదశిరాః కన్యాం స్నేహేన సమవర్ధయత్
వేదశిరుడు ఆ బాలికను ఎంతో ప్రేమతో పెంచాడు.
మునిర్నామ దదౌ తస్యై ధూతపాపేతి చార్థవత్
ఆ ముని ఆమెకు 'ధూతపాపా' అనే అర్థవంతమైన పేరు పెట్టాడు.
సర్వలక్షణశోభాఢ్యాం సర్వావయవ సుందరీమ్
ఆమెకు అన్ని శుభలక్షణాలు ఉండి, ప్రతి అవయవం అందంగా మెరిసింది.
దినేదినే వర్ధమానాం తాం పశ్యన్ముముదే భృశమ్
ఆమె రోజురోజుకూ పెరుగుతుంటే, వేదశిరుడు ఎంతో ఆనందపడ్డాడు.
అథాష్టవార్షికీం దృష్ట్వా తాం కన్యాం స మునీశ్వరః
ఆ ఎనిమిదేళ్ల వయస్సు వచ్చిన ఆ బాలికను చూసి, ఆ మహర్షి ఆశ్చర్యపోయాడు.
కస్మై దద్యావరాయ త్వాం త్వమేవాఖ్యాహి తం వరమ్
పిల్లా, నిన్ను ఎవరికి ఇవ్వాలి? నువ్వే నీ ఇష్టమైన వరుణ్ణి చెప్పు.