పీతతద్గీతపీయూష మృగపూగైరుపాసితమ్
అతని గీతామృతాన్ని ఆస్వాదించి, మృగసమూహాలు అతన్ని పూజించాయి.
వృక్షైరపి పతత్పుష్పచ్ఛలైఃకృతసమర్చనమ్ 4.2.58.
చెట్లు కూడా పువ్వులు జార్చుతూ అతనికి పూజ చేశారు.
శిష్యం వినయకీర్తిం తం మహావినయభూషణమ్
వినయకీర్తి అనే శిష్యుడు గొప్ప వినయంతో అలంకరించబడ్డాడు.
అనాదిసిద్ధః సంసారః కర్తృకర్మవివర్జితః
సంసారం ఆదియైనది, సిద్ధమైనది, కర్త, కర్మలేని స్వభావం కలది.
బ్రహ్మాదిస్తంబపర్యంతం యావద్దేహనిబంధనమ్
బ్రహ్మ నుండి స్థంభాల వరకు, శరీర బంధనం ఉన్నంతవరకు అన్నీ అలాగే ఉంటాయి.
యద్బ్రహ్మవిష్ణురుద్రాద్యాస్తథాఖ్యా దేహినామిమాః
బ్రహ్మ, విష్ణు, రుద్రుడు మొదలైనవారు, అలాగే ఈ శరీరధారులు కూడా అంతే.
దేహో యథా స్మదాదీనాం స్వకాలేన విలీయతే
ఎలా మన శరీరం, ఇతరుల శరీరాలు తమ కాలానికి తగినట్టుగా కలిసిపోతాయో,
విచార్యమాణే దేహేస్మిన్నకించిదధికం క్వచిత్
ఈ శరీరాన్ని బాగా పరిశీలిస్తే, ఎక్కడా అదనంగా ఏమీ కనిపించదు.
నిజాహారపరీమాణం ప్రాప్య సర్వోపి దేహభృత్
ప్రతి జీవి తనకు తగిన ఆహారం మాత్రమే పొందుతుంది.
యథా వితృషితాః స్యామ పీత్వా పేయం ముదా వయమ్
ఎలా మనం ఆనందంగా తాగదగ్గదాన్ని తాగి దాహం తీరిపోతుందో,
సంతు నార్యః సహస్రాణి రూపలావణ్యభూమయః 4.2.58.
వందలాది స్త్రీలు, అందం ఆకర్షణకు మూలమైన వారు ఉండగలరు.
అశ్వాః పరః శతాః సంతు సంత్వనేకేప్యనేకషాః
అత్యుత్తమమైన గుఱ్ఱాలు వందలు ఉండాలి, ఇంకా అనేక రకాలైనవి కూడా ఉండాలి.
పర్యంకశాయినాం స్వాపే సుఖం యదుపపద్యతే
పలకలపై పడుకుని నిద్రపోయేవారికి కలిగే ఆనందం,
యథైవ మరణాద్భీతిరస్మదాది వపుష్మతామ్
మనం లాంటి శరీరధారులకు మరణం గురించి భయం ఎలా ఉంటుందో,
సర్వేతనుభృతస్తుల్యా యది బుద్ధ్యా విచార్యతే
బుద్ధితో ఆలోచిస్తే, అన్ని జీవులు సమానమే.
ధర్మో జీవదయా తుల్యో న క్వాపి జగతీతలే
జీవులపై దయ చూపడం ధర్మమే; భూమిపై ఎక్కడా దీనికి భిన్నంగా లేదు.
ఏకస్మిన్రక్షితే జీవే త్రైలోక్యం రక్షితం భవేత్
ఒక జీవిని కాపాడితే, మూడు లోకాలు కూడా కాపాడినట్టే.
అహింసా పరమో ధర్మ ఇహోక్తః పూర్వసూరిభిః
ఇక్కడ పురాతన ఋషులు అహింసనే పరమధర్మం అని చెప్పారు.
న హింసా సదృశం పాపం త్రైలోక్యే సచరాచరే
మూడు లోకాలలో, చరాచరాలలో హింసకు సమానమైన పాపం లేదు.
సంతి దానాన్యనేకాని కిం తైస్తుచ్ఛ ఫలప్రదైః
అనేక రకాల దానాలు ఉన్నా, ఫలితం లేని వాటితో ఏమి ప్రయోజనం?
ఇహ చత్వారి దానాని ప్రోక్తాని పరమర్షిభిః 4.2.58.
ఇక్కడ మహర్షులు నాలుగు రకాల దానాలు చెప్పారు.
వృక్షాంశ్ఛిత్త్వా పశూన్హత్వా కృత్వా రుధిరకర్దమమ 4.2.58.
వృక్షాలను కోసి, జంతువులను హత్య చేసి, భూమిని రక్తంతో మురికి చేయడం—
ముధా జాతివికల్పోయం లోకేషు పరికల్ప్యతే 4.2.58.
ఈ లోకాలలో జాతి భేదం అనవసరంగా ఊహించబడింది.
వంధ్యానాం చాపి వంధ్యాత్వం సా పరివ్రాజికాహరత్ 4.2.58.
వంధ్యలకు కూడా వంధ్యతను ఆ పరివ్రాజక స్త్రీ తొలగించింది.
విలోక్య తం సమాయాతం దూరాదుత్కంఠితో నృపః 4.2.58.
దూరం నుంచి అతను వస్తున్నాడని గమనించిన రాజు, అతనిపట్ల తపనతో, అతన్ని ఆసక్తిగా చూశాడు.
అధునా గురురేధిత్వం మమ భాగ్యోదయాగతః 4.2.58.
ఇప్పుడు నా అదృష్టం వల్ల నాకు గురువు స్థానం లభించింది.
విరించిం సారథిం కృత్వా కృత్వా విష్ణుం చ పత్త్రిణమ్ 4.2.58.
బ్రహ్మను రథసారథిగా, విష్ణువును గరుత్మంతుడిగా చేసుకుని, ఆయన ప్రయాణమయ్యాడు.
పాతాలం గమితః పూర్వం హరిణా విక్రమైస్త్రిభిః
మునుపు హరి మూడు గొప్ప అడుగులతో వామనుడిని పాతాళానికి నెట్టాడు.
ఇదానీం దిశ మే తాత కర్మనిర్మూలనక్షమమ్ 4.2.58.
ఇప్పుడు నాన్నా, కర్మాన్ని పూర్తిగా తొలగించగల మార్గాన్ని నాకు చూపించండి.
సంఖ్యాస్తి యావతీ దేహే దేహినో రోమసంభవా 4.2.58.
ప్రతి జీవి శరీరంలో ఉన్న వెంట్రుకలన్ని ఎన్ని ఉంటాయో, అంతే సంఖ్యలు ఉంటాయి.