తీర్థం లక్ష్మీనృసింహాఖ్యం గోపిగోవింద దక్షిణే
గోపీగోవిందుని దక్షిణంగా లక్ష్మీనృసింహ అనే తీర్థం ఉంది.
తదగ్రే శేషతీర్థం చ శేషమాధవసన్నిధౌ
దాని ముందు శేషమాధవుని సమీపంలో శేష తీర్థం ఉంది.
శంఖమాధవతీర్థం చ తదవాచ్యాం సునిర్మలమ్ 4.2.58.
అక్కడ వాయవ్య దిశలో శంఖమాధవ తీర్థం కూడా ఉంది, అది చాలా పవిత్రమైనది.
తదగ్రే చ హయగ్రీవం తీర్థం పరమపావనమ్
దాని ముందు హయగ్రీవ తీర్థం ఉంది, అది అత్యంత పవిత్రమైనది.
పిండం చ తత్ర నిర్వాప్య హయగ్రీవస్య సన్నిధౌ హాయగ్రీవీం శ్రియం ప్రాప్య సముచ్యేత సపూర్వజః
అక్కడ హయగ్రీవుని సమక్షంలో పిండం సమర్పిస్తే, హయగ్రీవుని కృపతో సంపదను పొంది, తన పూర్వీకులతో కూడి ముక్తిని పొందుతాడు.
భూమౌ తిలాంతరాయాం యత్తత్ర తీర్థాన్యనేశః
భూమిపై నువ్వుల పొలాల మధ్య ప్రాంతంలో ఇంకా అనేక తీర్థాలు ఉన్నాయి.
ఉద్దిష్టానాం తు తీర్థానామేతేషాం కలశోద్భవ ఇదానీం ప్రస్తుతం విప్ర శృణు వక్ష్యామి తేగ్రతః
ఇప్పుడు చెప్పిన ఈ తీర్థాలు అన్నీ కలశంలో నుండి ఉద్భవించాయి. ఇప్పుడు వీటి వివరాన్ని వరుసగా చెబుతాను, విను బ్రాహ్మణుడా.
తస్యాం మూర్తౌ సమావేశ్య కైశవ్యామథ కేశవః
అప్పుడు కేశవుడు ఆ మూర్తిలో ప్రవేశించి, కైశవ్య రూపాన్ని ధరించాడు.
క్వ నిర్గతం చ హరిణా ప్రాప్య కాశీం షడానన
హరి ఎక్కడికి వెళ్ళాడు, ఆయన ఎలా కాశీకి చేరుకున్నాడు, ఆరు ముఖాలవాడా?
బ్రువే తత్కారణమితి క్షణమాత్రం నిశామయ
దీనికి కారణం నేను చెబుతాను, ఒక క్షణం శ్రద్ధగా విను.
సంప్రాప్య పుణ్యసంభారైః ప్రాజ్ఞో వారాణసీం పురీమ్
పుణ్యఫలాలతో కూడిన జ్ఞానవంతుడు వారాణసి పట్టణాన్ని చేరుకున్నాడు.
అతః ప్రతికృతిః స్వీయా తత్ర కాశ్యాం మురారిణా 4.2.58.
అందుకే మురారి తన స్వరూపాన్ని అక్కడ కాశీలో స్థాపించాడు.
కించిత్కాశ్యా ఉదీచ్యాం చ గత్వా దేవేన చక్రిణా
తర్వాత కాశీకి ఉత్తరదిశగా కొంత దూరం వెళ్లి చక్రధారి దేవుడు అక్కడికి చేరాడు.
తతస్తు సౌగతం రూపం శిశ్రాయ శ్రీపతిః స్వయమ్
ఆ తరువాత శ్రీపతి తానే బౌద్ధుని రూపాన్ని ధరించాడు.
శ్రీః పరివ్రాజికా జాతా నితరాం సుభగాకృతిః
శ్రీదేవి అతి అందమైన పరివ్రాజకురాలిగా మారింది.
విశ్వయోనిం జగద్ధాత్రీం న్యస్తహస్తాగ్రపుస్తకామ్
ఆమె జగత్తుకు ఆదిగా, ప్రపంచాన్ని పోషించేవాడిగా, చేతి చివర పుస్తకం పట్టుకుని నిలిచింది.
అత్యద్భుత మహాప్రాజ్ఞో నిఃస్పృహః సర్వవస్తుషు
అతడు అత్యంత అద్భుతమైన మహాజ్ఞాని, అన్ని విషయాల్లో ఆసక్తి లేని వాడు.
అపృచ్ఛత్పరమం ధర్మం సంసారవినిమోచకమ్
అతడు సంసార బంధనాన్ని తొలగించే పరమధర్మాన్ని గురించి అడిగాడు.
ధర్మార్థశాస్త్రకుశలం జ్ఞానవిజ్ఞానశాలినమ్
ధర్మార్థశాస్త్రాలలో నైపుణ్యం కలిగి, జ్ఞానం, వివేకంతో పరిపూర్ణుడయ్యాడు.
స్తంభనోచ్చాటనాకృష్టి వశీకర్మాదికోవిదమ్
స్తంభన, ఉచ్చాటన, ఆకర్షణ, వశీకరణ వంటి విద్యల్లో నిపుణుడు.
పీతతద్గీతపీయూష మృగపూగైరుపాసితమ్
అతని గీతామృతాన్ని ఆస్వాదించి, మృగసమూహాలు అతన్ని పూజించాయి.
వృక్షైరపి పతత్పుష్పచ్ఛలైఃకృతసమర్చనమ్ 4.2.58.
చెట్లు కూడా పువ్వులు జార్చుతూ అతనికి పూజ చేశారు.
శిష్యం వినయకీర్తిం తం మహావినయభూషణమ్
వినయకీర్తి అనే శిష్యుడు గొప్ప వినయంతో అలంకరించబడ్డాడు.
అనాదిసిద్ధః సంసారః కర్తృకర్మవివర్జితః
సంసారం ఆదియైనది, సిద్ధమైనది, కర్త, కర్మలేని స్వభావం కలది.
బ్రహ్మాదిస్తంబపర్యంతం యావద్దేహనిబంధనమ్
బ్రహ్మ నుండి స్థంభాల వరకు, శరీర బంధనం ఉన్నంతవరకు అన్నీ అలాగే ఉంటాయి.
యద్బ్రహ్మవిష్ణురుద్రాద్యాస్తథాఖ్యా దేహినామిమాః
బ్రహ్మ, విష్ణు, రుద్రుడు మొదలైనవారు, అలాగే ఈ శరీరధారులు కూడా అంతే.
దేహో యథా స్మదాదీనాం స్వకాలేన విలీయతే
ఎలా మన శరీరం, ఇతరుల శరీరాలు తమ కాలానికి తగినట్టుగా కలిసిపోతాయో,
విచార్యమాణే దేహేస్మిన్నకించిదధికం క్వచిత్
ఈ శరీరాన్ని బాగా పరిశీలిస్తే, ఎక్కడా అదనంగా ఏమీ కనిపించదు.
నిజాహారపరీమాణం ప్రాప్య సర్వోపి దేహభృత్
ప్రతి జీవి తనకు తగిన ఆహారం మాత్రమే పొందుతుంది.
యథా వితృషితాః స్యామ పీత్వా పేయం ముదా వయమ్
ఎలా మనం ఆనందంగా తాగదగ్గదాన్ని తాగి దాహం తీరిపోతుందో,