యథాతత్త్వవతీ తే ధీర్న తథాన్యస్య మే మతిః
నిజంగా నీకు ఉన్న జ్ఞానం యథార్థంగా ఉంది; నా మనసు మరెవరినీ ఇలా గౌరవించదు.
దృష్ట్వా త్వాం తు మహాప్రాజ్ఞం శాంతం దాంతం తపోనిధిమ్
నీను చూసి, ఓ మహామునీశ్వరా! నీవు శాంతుడవు, నియమంతో ఉన్నవాడవు, తపస్సులో నిధివై ఉన్నావు.
శాసితేయం మయా పృథ్వీ న తథాన్యైస్తు పార్థివైః
ఈ భూమిని నేను పాలించాను, ఇతర రాజులు పాలించినట్లు కాదు.
నిజౌరసేభ్యోప్యధికం రాత్రిందివమతంద్రితమ్ 4.2.56.
నా సొంత కుమారులకన్నా ఎక్కువగా, రాత్రింబవళ్ళు అలసట లేకుండా నేను శ్రమించాను.
ద్విజపాదార్చనాత్కించిత్సుకృతం వేద్మి నాపరమ్
ద్విజుల పాదాలను పూజించడం వల్ల కొంత పుణ్యం నాకు తెలుసు; అంతకన్నా ఇంకేమీ తెలియదు.
నిర్విస్మమివ మే చేతః సాంప్రతం సర్వకర్మసు
ఇప్పుడు నా మనసు అన్ని కార్యాల పట్ల నిర్లిప్తంగా, కలవరంలేకుండా ఉంది.
ఏకాంతే తత్తు పృష్టేన వక్తవ్యం సుధియా సదా
అది మాత్రం, ఎప్పుడైనా ప్రశ్నిస్తే, జ్ఞాని ఒంటరిగా చెప్పాలి.
అమాత్యేనాప్యపృష్టేన న వక్తవ్యం నృపాగ్రతః
మంత్రి అయినవాడు కూడా అడగకపోతే, రాజు ఎదుట అది చెప్పకూడదు.
పృష్టశ్చేత్కథయామీహ మా తత్ర కురు సంశయమ్
అడిగితే మాత్రం ఇక్కడ నేనే చెబుతాను; అందులో సందేహం పెట్టుకోకూడదు.
శృణు రాజన్మహాబుద్ధే నాయథార్థం బ్రవీమ్యహమ్
విను రాజా, మహాబుద్ధిశాలి! నేను అసత్యం చెప్పను.
పుణ్యేన యశసా బుద్ధ్యా సంపన్నోస్తి భవాన్యథా
నీకు పుణ్యం, కీర్తి, జ్ఞానం ఉన్నాయి; మరెవరికి లేవు.
సుధియా త్వాం గురుం మన్యే ప్రసాదేన సుధాకరమ్
నీ బుద్ధితో, నేను నిన్ను గురువుగా భావిస్తున్నాను; నీ కృపతో నీవు చంద్రుడివంటివాడు.
ప్రభంజనో బలేనాసి శ్రీదోసి శ్రీసమర్పణైః
బలంతో నీవు శత్రువులను సంహరిస్తావు; ధనాన్ని దానం చేసి శ్రీను ప్రసాదిస్తావు.
దుష్టపాశయితా పాశీ యమో నియమనేఽసతామ్ 4.2.56.
దుష్టులను బంధించే వాడివి; దుర్మార్గులను నియంత్రించడంలో నీవు యమధర్మరాజువి.
మర్యాదయా భవానబ్ధిర్మహత్త్వే హిమవానసి
నీ నియమంతో నీవు సముద్రంలా ఉన్నావు; మహిమలో నీవు హిమవంతుడివంటివాడు.
సంతాపహర్తాంబుదవత్పవిత్రో గాంగనామవత్
వేడిని తొలగించే మేఘంలా నీవు బాధలను తొలగిస్తావు; పవిత్రతలో నీవు గంగానదివంటివాడు.
రుద్రః సంహారరూపేణ పాలనేన చతుర్భుజః
వినాశంలో నీవు రుద్రుడివి; రక్షణలో నీవు నాలుగు చేతులతో ఉన్నవాడివి.
త్వత్పాణిపద్మే కమలా త్వత్క్రోధేస్తి హలాహలః
నీ పద్మాకార హస్తంలో లక్ష్మీ ఉంది; నీ కోపంలో హలాహల విషం ఉద్భవిస్తుంది.
తత్కిం యత్త్వయి భూజానౌ సర్వదేవమయో హ్యసి
ఓ బలవంతుడా, నీవు అన్ని దేవతల స్వరూపుడవని తెలిసినప్పుడు ఇంకేమి చెప్పాలి?
ఆరభ్యాద్య దినాద్భూప బ్రాహ్మణోఽష్టాదశేహని
రాజా, ఈ రోజు నుండి పదహారు రోజులు ఒక బ్రాహ్మణుడు ఆ యజ్ఞాన్ని ప్రారంభిస్తాడు.
తస్య వాక్యం త్వయా రాజన్కర్తవ్యమవిచారితమ్
రాజా, అతను చెప్పిన మాటను నీవు ఎలాంటి సందేహం లేకుండా పాటించాలి.
ఇత్యుక్త్వా పృచ్ఛ్య రాజానం లబ్ధానుజ్ఞో ద్విజోత్తమః
ఇలా చెప్పి, రాజు అనుమతి తీసుకున్న ఆ ఉత్తమ ద్విజుడు రాజును అడిగాడు.
ఇత్థం విఘ్నజితా సర్వా పురీ స్వాత్మవశీకృతా
ఈ విధంగా అన్ని విఘ్నాలు తొలగిపోయి, ఆ నగరం మొత్తం అతని ఆధీనంలోకి వచ్చింది.
కృతకృత్యమివాత్మానం తతో మత్వా స విఘ్నజిత్ 4.2.56.
అప్పుడు విఘ్నాలను జయించిన వాడు తన పని పూర్తయిందని భావించి సంతృప్తిగా ఉన్నాడు.
యదా స న దివోదాసః ప్రాగాసీత్కుంభసంభవ
కుంభునందనుడా, అప్పటికి దివోదాసుడు ఇంకా రాజు కాలేదు.
దివోదాసే నరపతౌ విష్ణునోచ్చాటితే సతి
దివోదాసుడు రాజుగా ఉన్నప్పుడు విష్ణువు అక్కడి నుండి వెళ్లిపోవాల్సి వచ్చింది.
స్వయమాగత్య దేవేన మందరాత్సుందరాం పురీమ్
అప్పుడు దేవుడు తానే మందర పర్వతం నుండి అందమైన నగరానికి వచ్చాడు.
కథం చ బహుధాత్మానం స చకార వినాయకః
వినాయకుడు ఎలా అనేక రూపాల్లో తన్ను ప్రదర్శించాడో చెప్పు.
కేనకేన స వై నామ్నా కాశిపుర్యాం వ్యవస్థితః
ఆయన కాశీపురిలో ఏఏ పేర్లతో స్థిరంగా ఉన్నాడో చెప్పు.
ఇత్యుదీరితమాకర్ణ్య కుంభయోనేః షడాననః
కుంభునందనుని మాటలు విని ఆ షణ్ముఖుడు...