సూర్యోదయమనుప్రాప్య ప్రాచ్యాం శుష్కతరూపరి
సూర్యోదయానంతరం, తూర్పు వైపున, ఒక ఎండిపోయిన చెట్టు మీద,
మధ్యే విపణి యతూర్ణం కౌచిచ్చారణ్యచారిణౌ
సంతలో మధ్యలో, వేగంగా, ఇద్దరు అరణ్యవాసులు కనిపించారు.
రసాలశాలముకులం వీక్ష్యతే యచ్ఛరద్యదః
మామిడి, శాలచెట్టు, మొగ్గ, అలాగే శరదృతువులో నదిని చూశారు.
సాధ్వసంజనయిత్వేతి కేచిదుచ్చాటితాః పురః 4.2.56.
భయాన్ని కలిగించడంతో, కొందరిని పట్టణం నుంచి వెళ్లగొట్టారు.
అథ మధ్యేవరోధం స ప్రవిశ్య నిజమాయయా
తర్వాత, తన మాయతో అంతఃపురంలోకి ప్రవేశించాడు.
తవ పుత్రశతం జజ్ఞే సప్తోనం శుభలక్షణే
నీకు వంద మంది కుమారులు జన్మించారు, వారందరికీ శుభలక్షణాలు ఉన్నాయి.
అంతర్వత్నీ త్వియం కన్యా జనయిష్యతి శోభనామ్
ఈ యువతి, నీ భార్య, అందమైన కుమార్తెను ప్రసవిస్తుంది.
అసౌ హి రాజ్ఞో రాజ్ఞీనామత్యంతమిహవల్లభా
ఆమె ఇక్కడ రాజు, రాణికి ఎంతో ప్రియంగా ఉంటుంది.
పంచసప్తదినాన్యేవ జాతానీతీహ తర్క్యతే
ఐదు లేదా ఏడు రోజుల్లోనే వారు పుట్టారని ఊహించవచ్చు.
ఇతి దృష్టార్థకథనై రాజ్ఞీమాన్యోభవద్ద్విజః
ఇలా చూచిన విషయాలను చెప్పడంతో, ఆ బ్రాహ్మణుడు రాణి ద్వారా గౌరవించబడ్డాడు.
అహో యాదృగసౌ విప్రః సర్వత్రాతివిచక్షణః
అయ్యో, ఈ బ్రాహ్మణుడు ఎంత గొప్పవాడో! అన్ని విషయాల్లో ఎంతో తెలివైనవాడు.
అలోలుప ఉదారశ్చ సదాచారో జితేంద్రియః
అతడు లోభి కాదు, ఉదారుడు, మంచి ప్రవర్తన కలవాడు, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు.
జితక్రోధః ప్రసన్నాస్యస్త్వనసూయురవంచకః
తన కోపాన్ని జయించినవాడు, ముఖంలో ప్రశాంతత కలిగి ఉంటాడు, అసూయ లేని వాడు, ఎవరినీ మోసం చేయడు.
పుణ్యోపదేష్టా పుణ్యాత్మా సర్వవ్రతపరాయణః ।। 4.2.56.
ధర్మాన్ని బోధించే వాడు, స్వయంగా ధర్మాత్ముడు, అన్ని వ్రతాలకు పూర్తిగా నిబద్ధుడై ఉంటాడు.
ధీరః పుణ్యేతిహాసజ్ఞః సర్వదృక్సర్వసంమతః
అతడు స్థిరమైన మనస్సు కలవాడు, పవిత్ర ఇతిహాసాలను తెలిసినవాడు, అన్నింటిని గమనించే వాడు, అందరికి గౌరవించబడే వాడు.
క్షమీ కులీనోఽకృపణో భోక్తా నిర్మలమానసః
అతడు సహనంతో ఉండేవాడు, మంచి వంశానికి చెందినవాడు, దయనీయుడు కాదు, సుఖంగా అనుభవించేవాడు, మనస్సు నిర్మలంగా ఉంటుంది.
ఇత్థం తాస్తద్గుణగ్రామం వర్ణయంత్యః పదేపదే
ఇలా ప్రతి సందర్భంలో అతని గొప్ప లక్షణాలను వారు వర్ణించారు.
ఏకదావసరం ప్రాప్య దివోదాసస్య భూభుజః
ఒకసారి అనుకూలమైన సమయం చూసి భూమిపై పాలకుడైన దివోదాసుడు—
రాజన్వృద్ధో గుణైర్వృద్ధో బ్రాహ్మణః సువిచక్షణః
వయస్సులో, గుణాలలో పెద్దవాడైన రాజు, మంచి వివేకం కలిగిన బ్రాహ్మణుడు—
రాజ్ఞీ రాజ్ఞా కృతానుజ్ఞా సఖీం ప్రేష్య విచక్షణామ్
రాణి, రాజు అనుమతితో, తన తెలివైన స్నేహితురాలిని పంపించింది.
రాజాపి దూరాదాయాంతం త విలోక్యమహీసురమ్
రాజు కూడా, దూరం నుంచి అతడిని—భూమిపతి—వస్తున్నట్టు చూసి,
పదైర్ద్విత్రైర్నృపతినా కృతాభ్యుత్థానసత్కృతిః
కొన్ని అడుగులు ముందుకు వచ్చి, అతనికి యథావిధిగా గౌరవం చూపించాడు.
కృతప్రణామో రాజ్ఞా స సాదరం దత్తమాసనమ్
అతడు రాజుకు నమస్కరించి, రాజు గౌరవంతో ఆసనం ఇచ్చాడు.
పరస్పరం కుశలినౌ కుశలౌ చ కథాగమే 4.2.56.
వారు పరస్పరం క్షేమం అడిగి, ఆనందంగా సంభాషించారు.
కథావసానే రాజ్ఞాథ గేహం విససృజే ద్విజః
మాట్లాడటం ముగిసిన తర్వాత, బ్రాహ్మణుడు రాజును వీడుకొని తన ఇంటికి వెళ్లాడు.
గతేఽథ స్వాశ్రమం విప్రే దివోదాసో నరేశ్వరః
ఆ బ్రాహ్మణుడు తన ఆశ్రమానికి వెళ్లిన తరువాత, నరేశ్వరుడైన దివోదాసుడు—
మహాదేవి మహాప్రాజ్ఞే లీలావతి గుణప్రియే
ఓ మహాదేవి, ఓ మహాప్రజ్ఞ, ఓ లీలావతి, నీకు గుణాలు ఎంతో ఇష్టము—
అతీతం వేత్తి సకలం వర్తమానమవైతి చ
అతడు గతాన్ని పూర్తిగా తెలుసు, వర్తమానాన్ని కూడా గ్రహించగలడు.
మహావిభవ సంభారైర్మహాభోగైరనేకధా
విపులమైన ధనం, అనేక గొప్ప సుఖాలతో,
సత్కృత్య తం ద్విజం భక్త్యా దుకూలాది ప్రదానతః
ఆ బ్రాహ్మణుడిని భక్తితో గౌరవించి, మంచి వస్త్రాలు మొదలైన బహుమతులు ఇచ్చాడు.