ఏకాగ్రమానసో విప్ర యజ్ఞాన్విపులదక్షిణాన్
ఓ బ్రాహ్మణా, నేను ఏకాగ్రతతో, విరివిగా దానం చేస్తూ యజ్ఞాలు నిర్వహించాను.
ఇతి రాజ్ఞో మహాబుద్ధేర్ధర్మశీలస్య భాషితమ్
ఇలా ధర్మబుద్ధి కలిగిన మహారాజు మాట్లాడాడు.
సాహాయ్యం ప్రాప్య రాజర్షేర్దివోదాసస్య పద్మభూః
రాజర్షి దివోదాసుని సహాయం పొందిన పద్మభువుడు—
అద్యాపి హోమధూమోఘైర్యద్వ్యాప్తం గగనాంతరమ్
ఇప్పటికీ ఆ హోమధూపాల వాసన ఆకాశమంతా వ్యాపించి ఉంది.
తీర్థం దశాశ్వమేధాఖ్యం ప్రథితం జగతీతలే
దశాశ్వమేధం అనే పవిత్ర క్షేత్రం భూమిపై ప్రసిద్ధిగా ఉంది.
పురా రుద్రసరో నామ తత్తీర్థం కలశోద్భవ
అది పూర్వం రుద్రసరోవరంగా పిలవబడేది, ఓ కలశోత్పన్నుడా.
స్వర్ధున్యథ తతః ప్రాప్తా భగీరథసమాగమాత్ 4.2.52.
తర్వాత భగీరథుని కలిసినప్పుడు ఆ స్వర్గనది అక్కడికి వచ్చింది.
విధిర్దశాశ్వమేధేశం లింగం సంస్థాప్య తత్ర వై
విధాత అక్కడ దశాశ్వమేధేశ అనే లింగాన్ని ప్రతిష్ఠించాడు.
రాజ్ఞో ధర్మరతేస్తస్య చ్ఛిద్రం నావాప కించన
ఆ ధర్మనిష్ఠుడైన రాజుకు ఏ తప్పు కూడా కలగలేదు.
క్షేత్రప్రభావం విజ్ఞాయ ధ్యాయన్విశ్వేశ్వరం శివమ్
ఆ క్షేత్ర మహిమను గ్రహించి, అతడు విశ్వేశ్వరుడైన శివుని ధ్యానం చేశాడు.
పరాతనురియం కాశీ విశ్వేశస్యేతి నిశ్చితమ్
ఈ కాశీ విశ్వేశ్వరునికి పరమ శరీరమని నిశ్చయంగా తెలుసు.
కః ప్రాప్య కాశీం దుర్మేధాః పునస్త్యక్తుమిహేహ తే
ఓ మూర్ఖుడా, కాశీని పొందినవాడు ఇక్కడ దాన్ని వదిలిపెట్టాలని ఎవరైనా కోరతారా?
విశ్వసంతాపసంహర్తుః స్థానే విశ్వపతేస్తనుః
ఇది విశ్వపతికి నివాసస్థానం, అన్ని బాధలను తొలగించే రూపం.
ప్రాప్య కాశీం త్యజేద్యస్తు సమస్తాఘౌఘనాశినీమ్
అన్ని పాపాలను నశింపజేసే కాశీని అందుకున్నవాడు దాన్ని వదిలిపెడితే—
నిర్వాణలక్ష్మీం యః కాంక్షేత్త్యక్త్వా సంసారదుర్గతిమ్
మోక్షసంపదను కోరుతూ, సంసార దుర్గతిని వదిలిపెట్టేవాడు—
యః కాశీం సంపరిత్యజ్య గచ్ఛేదన్యత్ర దుర్మతిః
కాశీని పూర్తిగా వదిలిపెట్టి ఎక్కడైనా వెళ్ళేవాడు నిజంగా మూర్ఖుడే.
నిబర్హణీ మధౌఘస్య సుపుణ్య పరిబృంహిణీమ్ 4.2.52.
అది మాయ యొక్క ప్రవాహాన్ని తొలగించేది, ఎంతో పుణ్యాన్ని కలిగించేది, మరియు గొప్ప వృద్ధిని ప్రసాదించేది.
సత్యలోకే క్వ తత్సౌఖ్యం క్వ సౌఖ్యం వైష్ణవే పదే
సత్యలోకంలో ఆ ఆనందం ఎక్కడ ఉంది? విష్ణువు నివాసంలో ఉన్న ఆనందం ఎక్కడ?
వారాణసీగుణగణాన్నిర్ణీయ ద్రుహిణస్త్వితి
వారాణసిలో ఉన్న గుణాలను పరిశీలించి, బ్రహ్మదేవుడు ఇలా ప్రకటించాడు.
దశాశ్వమేధికం ప్రాప్య సర్వతీర్థోత్తమోత్తమమ్
పది అశ్వమేధ యాగాల ఫలితాన్ని పొంది, అన్ని తీర్థాలలో అతి శ్రేష్ఠమైనదాన్ని పొందినవాడు,
స్నానం దానం జపో హోమః స్వాధ్యాయో దే వతార్చనమ్
స్నానం, దానం, జపం, హోమం, స్వాధ్యాయం, దేవతల ఆరాధన—
దృష్ట్వా దశాశ్వమేధేశం సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే
పది అశ్వమేధేశ్వరుని దర్శించినవాడు అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు.
జ్యేష్ఠే మాసి సితే పక్షే ప్రాప్య ప్రతిపదం తిథిమ్
జ్యేష్ఠ మాసంలో, శుక్లపక్షంలో, ప్రతిపద తిథిని చేరినప్పుడు,
జ్యేష్ఠే శుక్ల ద్వితీయాయాం స్నాత్వా రుద్రసరోవరే
జ్యేష్ఠ మాసంలో, శుక్ల ద్వితీయ తిథినాడు, రుద్ర సరస్సులో స్నానం చేసినవాడు,
ఏవం సర్వాసు తిథిషు క్రమస్నాయీ నరోత్తమః
ఇలా ప్రతి తిథినందు క్రమంగా స్నానం చేసే ఉత్తమ పురుషుడు—
తిథిం దశహరాం ప్రాప్య దశజన్మాఘహారిణీమ్ 4.2.52.
పది జన్మల పాపాలను హరించే దశహరా తిథిని చేరినప్పుడు,
లింగం దశాశ్వమేధేశం దృష్ట్వా దశహరా తిథౌ
దశహరా తిథినాడు దశాశ్వమేధేశ్వరుని లింగాన్ని దర్శించినవాడు,
స్నాతో దశహరాయాం యః పూజయేల్లింగముత్తమమ్
దశహరా తిథినాడు స్నానం చేసి, ఉత్తమ లింగాన్ని పూజించే వాడు—
జ్యేష్ఠే మాసి సితే పక్షే పక్షం రుద్రసరే నరః
జ్యేష్ఠ మాసంలో, శుక్లపక్షంలో, రుద్ర సరస్సులో పక్షం పాటు స్నానం చేసినవాడు—
దశాశ్వమేధావభృథైర్యత్ఫలం సమ్యగాప్యతే
పది అశ్వమేధ యాగాల ముగింపు స్నానంతో లభించే ఫలితాన్ని పూర్తిగా పొందుతాడు.