ఇతి జోషం స్థితం విప్రం ప్రత్యువాచ నృపోత్తమః
అలా బ్రాహ్మణుడు మౌనంగా ఉండగా, ఉత్తమ రాజు అతనికి సమాధానం ఇచ్చాడు.
దాసోస్మి యజ్ఞసంభారాన్నయమేకో శతోఽఖిలాన్
నేను నీ సేవకుడిని; యజ్ఞానికి కావలసిన పదార్థాలు వందసార్లు అయినా సమకూర్చు.
యదస్తి మేఖిలం తత్ర సప్తాంగేపి భవాన్ప్రభుః
నా దగ్గర ఉన్నదంతా, ఏడు భాగాల్లో అయినా, నీవే అధికారి.
రాజ్యం కరోమి యద్బ్రహ్మన్స్వార్థం తన్న మనాగపి
బ్రాహ్మణుడా, నేను రాజుగా చేసే పనులు నా స్వార్థం కోసం కాదే.
రాజ్ఞాం క్రతుక్రియాభ్యోపి తీర్థేభ్యోపి సమంతతః
రాజులు చేసే యజ్ఞాలు, తీర్థాలు—ఇవి అన్నీ సమానమే.
ప్రజాసంతాపజోవహ్నిర్వజ్రాగ్నేరపి దారుణః
ప్రజలకు కలిగే బాధల అగ్ని, వజ్రం లేదా సాధారణ అగ్నికన్నా భయంకరమైనది.
యదావభృథసిస్రాసుర్భవేయం ద్విజసత్తమ 4.2.52.
ద్విజశ్రేష్ఠా, నేను అవభృథస్నానం చేయబోతున్నప్పుడు—
హవనం బ్రాహ్మణముఖే యత్కరోమి ద్విజోత్తమ
ద్విజోత్తమా, నేను చేసే హవనం బ్రాహ్మణుని ముఖం ద్వారా జరుగుతుంది.
అభిలాషేషు సర్వేషు జాగర్త్యేకో హృదీహ మే
నా హృదయంలో ఉన్న అన్ని కోరికలలో ఇప్పుడు ఒక్కటే మిగిలి ఉంది.
అహో అహోభిర్బహుభిః ఫలితో మే మనోరథః
ఓహో, ఎన్నో రోజులు, రాత్రులు గడిచాక నా మనసులో ఉన్న కోరిక నెరవేరింది.
ఏకాగ్రమానసో విప్ర యజ్ఞాన్విపులదక్షిణాన్
ఓ బ్రాహ్మణా, నేను ఏకాగ్రతతో, విరివిగా దానం చేస్తూ యజ్ఞాలు నిర్వహించాను.
ఇతి రాజ్ఞో మహాబుద్ధేర్ధర్మశీలస్య భాషితమ్
ఇలా ధర్మబుద్ధి కలిగిన మహారాజు మాట్లాడాడు.
సాహాయ్యం ప్రాప్య రాజర్షేర్దివోదాసస్య పద్మభూః
రాజర్షి దివోదాసుని సహాయం పొందిన పద్మభువుడు—
అద్యాపి హోమధూమోఘైర్యద్వ్యాప్తం గగనాంతరమ్
ఇప్పటికీ ఆ హోమధూపాల వాసన ఆకాశమంతా వ్యాపించి ఉంది.
తీర్థం దశాశ్వమేధాఖ్యం ప్రథితం జగతీతలే
దశాశ్వమేధం అనే పవిత్ర క్షేత్రం భూమిపై ప్రసిద్ధిగా ఉంది.
పురా రుద్రసరో నామ తత్తీర్థం కలశోద్భవ
అది పూర్వం రుద్రసరోవరంగా పిలవబడేది, ఓ కలశోత్పన్నుడా.
స్వర్ధున్యథ తతః ప్రాప్తా భగీరథసమాగమాత్ 4.2.52.
తర్వాత భగీరథుని కలిసినప్పుడు ఆ స్వర్గనది అక్కడికి వచ్చింది.
విధిర్దశాశ్వమేధేశం లింగం సంస్థాప్య తత్ర వై
విధాత అక్కడ దశాశ్వమేధేశ అనే లింగాన్ని ప్రతిష్ఠించాడు.
రాజ్ఞో ధర్మరతేస్తస్య చ్ఛిద్రం నావాప కించన
ఆ ధర్మనిష్ఠుడైన రాజుకు ఏ తప్పు కూడా కలగలేదు.
క్షేత్రప్రభావం విజ్ఞాయ ధ్యాయన్విశ్వేశ్వరం శివమ్
ఆ క్షేత్ర మహిమను గ్రహించి, అతడు విశ్వేశ్వరుడైన శివుని ధ్యానం చేశాడు.
పరాతనురియం కాశీ విశ్వేశస్యేతి నిశ్చితమ్
ఈ కాశీ విశ్వేశ్వరునికి పరమ శరీరమని నిశ్చయంగా తెలుసు.
కః ప్రాప్య కాశీం దుర్మేధాః పునస్త్యక్తుమిహేహ తే
ఓ మూర్ఖుడా, కాశీని పొందినవాడు ఇక్కడ దాన్ని వదిలిపెట్టాలని ఎవరైనా కోరతారా?
విశ్వసంతాపసంహర్తుః స్థానే విశ్వపతేస్తనుః
ఇది విశ్వపతికి నివాసస్థానం, అన్ని బాధలను తొలగించే రూపం.
ప్రాప్య కాశీం త్యజేద్యస్తు సమస్తాఘౌఘనాశినీమ్
అన్ని పాపాలను నశింపజేసే కాశీని అందుకున్నవాడు దాన్ని వదిలిపెడితే—
నిర్వాణలక్ష్మీం యః కాంక్షేత్త్యక్త్వా సంసారదుర్గతిమ్
మోక్షసంపదను కోరుతూ, సంసార దుర్గతిని వదిలిపెట్టేవాడు—
యః కాశీం సంపరిత్యజ్య గచ్ఛేదన్యత్ర దుర్మతిః
కాశీని పూర్తిగా వదిలిపెట్టి ఎక్కడైనా వెళ్ళేవాడు నిజంగా మూర్ఖుడే.
నిబర్హణీ మధౌఘస్య సుపుణ్య పరిబృంహిణీమ్ 4.2.52.
అది మాయ యొక్క ప్రవాహాన్ని తొలగించేది, ఎంతో పుణ్యాన్ని కలిగించేది, మరియు గొప్ప వృద్ధిని ప్రసాదించేది.
సత్యలోకే క్వ తత్సౌఖ్యం క్వ సౌఖ్యం వైష్ణవే పదే
సత్యలోకంలో ఆ ఆనందం ఎక్కడ ఉంది? విష్ణువు నివాసంలో ఉన్న ఆనందం ఎక్కడ?
వారాణసీగుణగణాన్నిర్ణీయ ద్రుహిణస్త్వితి
వారాణసిలో ఉన్న గుణాలను పరిశీలించి, బ్రహ్మదేవుడు ఇలా ప్రకటించాడు.
దశాశ్వమేధికం ప్రాప్య సర్వతీర్థోత్తమోత్తమమ్
పది అశ్వమేధ యాగాల ఫలితాన్ని పొంది, అన్ని తీర్థాలలో అతి శ్రేష్ఠమైనదాన్ని పొందినవాడు,