గోష్ఠీ తిష్ఠత్వియం తావత్ప్రస్తుతం స్తౌమి సాంప్రతమ్
ఈ సభ ఇప్పటికి ఇక్కడే ఉండనివ్వండి. నేను ఇప్పుడు ప్రతిపాదించిన విషయాన్ని స్తుతిస్తాను.
త్వయా రాజన్వతీ చైషాఽవనిః సర్వర్ధిభాజనమ్
రాజా, నీ వల్ల ఈ భూమి అన్ని ఐశ్వర్యాలకు పాత్రమైంది.
ఇయం చ రాజధానీ తే కర్మభూమావనుత్తమా
నీ రాజధాని ఈ లోకంలో అత్యుత్తమమైన కార్యక్షేత్రం.
సంచితం యద్ధనం పుంభిర్నయసన్మార్గగామిభిః
ధర్మమార్గంలో నడిచే మనుషులు కూడబెట్టిన ధనం—
మహిమానం పరం కాశ్యాః కోపి వేద న భూపతే
రాజా, కాశీ మహిమ ఎంత గొప్పదో ఎవరికీ పూర్తిగా తెలియదు.
మన్యే ధన్యతరోసి త్వం బహుజన్మశతార్జితైః
నువ్వు అనేక జన్మల్లో సంపాదించిన ఫలితంగా ఎంతో అదృష్టవంతుడవని నేను భావిస్తున్నాను.
విశ్వేశానుగ్రహేణైవ త్వయైషా పాల్యతే పురీ 4.2.52.
విశ్వేశ్వరుని అనుగ్రహంతోనే నువ్వు ఈ పురిని పరిరక్షిస్తున్నావు.
అన్యచ్చ తే హితం వచ్మి యది తే రోచతేఽనఘ
నీకు ఇష్టమైతే, నీకు మేలు చేసే మాటను నేను చెబుతాను, పాపరహితుడవు.
అన్యదేవధియా రాజన్విశ్వేశం పశ్య మా క్వచిత్
రాజా, మరే ఇతర ఆలోచన లేకుండా ఎప్పుడూ విశ్వేశ్వరుడిని దర్శించు.
విప్రైరుదర్కమిచ్ఛద్భిః శిక్షణీయా యతో నృపాః
రాజులు మంచి ఫలితాలు కోరితే, బ్రాహ్మణుల దగ్గర నేర్చుకోవాలి.
ఇతి జోషం స్థితం విప్రం ప్రత్యువాచ నృపోత్తమః
అలా బ్రాహ్మణుడు మౌనంగా ఉండగా, ఉత్తమ రాజు అతనికి సమాధానం ఇచ్చాడు.
దాసోస్మి యజ్ఞసంభారాన్నయమేకో శతోఽఖిలాన్
నేను నీ సేవకుడిని; యజ్ఞానికి కావలసిన పదార్థాలు వందసార్లు అయినా సమకూర్చు.
యదస్తి మేఖిలం తత్ర సప్తాంగేపి భవాన్ప్రభుః
నా దగ్గర ఉన్నదంతా, ఏడు భాగాల్లో అయినా, నీవే అధికారి.
రాజ్యం కరోమి యద్బ్రహ్మన్స్వార్థం తన్న మనాగపి
బ్రాహ్మణుడా, నేను రాజుగా చేసే పనులు నా స్వార్థం కోసం కాదే.
రాజ్ఞాం క్రతుక్రియాభ్యోపి తీర్థేభ్యోపి సమంతతః
రాజులు చేసే యజ్ఞాలు, తీర్థాలు—ఇవి అన్నీ సమానమే.
ప్రజాసంతాపజోవహ్నిర్వజ్రాగ్నేరపి దారుణః
ప్రజలకు కలిగే బాధల అగ్ని, వజ్రం లేదా సాధారణ అగ్నికన్నా భయంకరమైనది.
యదావభృథసిస్రాసుర్భవేయం ద్విజసత్తమ 4.2.52.
ద్విజశ్రేష్ఠా, నేను అవభృథస్నానం చేయబోతున్నప్పుడు—
హవనం బ్రాహ్మణముఖే యత్కరోమి ద్విజోత్తమ
ద్విజోత్తమా, నేను చేసే హవనం బ్రాహ్మణుని ముఖం ద్వారా జరుగుతుంది.
అభిలాషేషు సర్వేషు జాగర్త్యేకో హృదీహ మే
నా హృదయంలో ఉన్న అన్ని కోరికలలో ఇప్పుడు ఒక్కటే మిగిలి ఉంది.
అహో అహోభిర్బహుభిః ఫలితో మే మనోరథః
ఓహో, ఎన్నో రోజులు, రాత్రులు గడిచాక నా మనసులో ఉన్న కోరిక నెరవేరింది.
ఏకాగ్రమానసో విప్ర యజ్ఞాన్విపులదక్షిణాన్
ఓ బ్రాహ్మణా, నేను ఏకాగ్రతతో, విరివిగా దానం చేస్తూ యజ్ఞాలు నిర్వహించాను.
ఇతి రాజ్ఞో మహాబుద్ధేర్ధర్మశీలస్య భాషితమ్
ఇలా ధర్మబుద్ధి కలిగిన మహారాజు మాట్లాడాడు.
సాహాయ్యం ప్రాప్య రాజర్షేర్దివోదాసస్య పద్మభూః
రాజర్షి దివోదాసుని సహాయం పొందిన పద్మభువుడు—
అద్యాపి హోమధూమోఘైర్యద్వ్యాప్తం గగనాంతరమ్
ఇప్పటికీ ఆ హోమధూపాల వాసన ఆకాశమంతా వ్యాపించి ఉంది.
తీర్థం దశాశ్వమేధాఖ్యం ప్రథితం జగతీతలే
దశాశ్వమేధం అనే పవిత్ర క్షేత్రం భూమిపై ప్రసిద్ధిగా ఉంది.
పురా రుద్రసరో నామ తత్తీర్థం కలశోద్భవ
అది పూర్వం రుద్రసరోవరంగా పిలవబడేది, ఓ కలశోత్పన్నుడా.
స్వర్ధున్యథ తతః ప్రాప్తా భగీరథసమాగమాత్ 4.2.52.
తర్వాత భగీరథుని కలిసినప్పుడు ఆ స్వర్గనది అక్కడికి వచ్చింది.
విధిర్దశాశ్వమేధేశం లింగం సంస్థాప్య తత్ర వై
విధాత అక్కడ దశాశ్వమేధేశ అనే లింగాన్ని ప్రతిష్ఠించాడు.
రాజ్ఞో ధర్మరతేస్తస్య చ్ఛిద్రం నావాప కించన
ఆ ధర్మనిష్ఠుడైన రాజుకు ఏ తప్పు కూడా కలగలేదు.
క్షేత్రప్రభావం విజ్ఞాయ ధ్యాయన్విశ్వేశ్వరం శివమ్
ఆ క్షేత్ర మహిమను గ్రహించి, అతడు విశ్వేశ్వరుడైన శివుని ధ్యానం చేశాడు.