కృతమానో నృపతినా సోభ్యుత్థానాసనాదిభిః
రాజు యథావిధిగా లేచి, ఆసనాదులతో అతిధిని సత్కరించాడు.
త్వం తు మాం నైవ జానాసి జానే త్వాం హి రిపుంజయమ్
కానీ నువ్వు నన్ను గుర్తించవు, కానీ నేను నిన్ను తెలుసు, శత్రువులను జయించినవాడా!
పరఃశతా మయా దృష్టా రాజానో భూరిదక్షిణాః
నేను వందలాది ఇతర రాజులను చూశాను, వారు విరాళాల్లో ఉదారంగా ఉండేవారు.
వినిష్కృతారిషడ్వర్గాః సుశీలాః సత్త్వశాలినః
వారు ఆరు శత్రువులను దూరం చేసుకుని, మంచి స్వభావంతో, సద్గుణాలతో ఉండేవారు.
దయాదాక్షిణ్యనిపుణాః సత్యవ్రతపరాయణాః
వారు దయ, దానం చేయడంలో నిపుణులు, సత్యవ్రతాన్ని పాటించేవారు.
జితరోషరయాః శూరాః సౌమ్యసౌందర్యభూమయః
వారు కోపాన్ని, కామాన్ని జయించి, ధైర్యవంతులు, మృదువైన అందంతో ఉండేవారు.
పరం ద్విత్రాః పవిత్రా యే రాజర్షే తవ సద్గుణాః
అందులోనూ, నిజంగా పవిత్రులు ఇద్దరు ముగ్గురు మాత్రమే, రాజర్షీ, నీలాంటి సద్గుణాలు ఉన్నవారు.
ప్రజానిజకుటుంబస్త్వం త్వం తు భూదేవదైవతః 4.2.52.
నీవు ప్రజలకు, కుటుంబాలకు రక్షకుడవు; నీవే భూదేవతలకు దేవుడవు.
ధన్యో మాన్యోసి చ సతాం పూజనీయోసి సద్గుణైః
నీవు ధన్యుడు, గౌరవానికి పాత్రుడవు, నీ సద్గుణాల వల్ల సజ్జనులు నిన్ను పూజించదగినవాడిగా భావిస్తారు.
కిం నః స్తుత్యా తవ నృప ద్విజానామస్పృహావతామ్
రాజా! మేము నిన్ను పొగడాల్సిన అవసరం ఏముంది? బ్రాహ్మణులకు అసూయ లేకపోతే చాలు కదా!
గోష్ఠీ తిష్ఠత్వియం తావత్ప్రస్తుతం స్తౌమి సాంప్రతమ్
ఈ సభ ఇప్పటికి ఇక్కడే ఉండనివ్వండి. నేను ఇప్పుడు ప్రతిపాదించిన విషయాన్ని స్తుతిస్తాను.
త్వయా రాజన్వతీ చైషాఽవనిః సర్వర్ధిభాజనమ్
రాజా, నీ వల్ల ఈ భూమి అన్ని ఐశ్వర్యాలకు పాత్రమైంది.
ఇయం చ రాజధానీ తే కర్మభూమావనుత్తమా
నీ రాజధాని ఈ లోకంలో అత్యుత్తమమైన కార్యక్షేత్రం.
సంచితం యద్ధనం పుంభిర్నయసన్మార్గగామిభిః
ధర్మమార్గంలో నడిచే మనుషులు కూడబెట్టిన ధనం—
మహిమానం పరం కాశ్యాః కోపి వేద న భూపతే
రాజా, కాశీ మహిమ ఎంత గొప్పదో ఎవరికీ పూర్తిగా తెలియదు.
మన్యే ధన్యతరోసి త్వం బహుజన్మశతార్జితైః
నువ్వు అనేక జన్మల్లో సంపాదించిన ఫలితంగా ఎంతో అదృష్టవంతుడవని నేను భావిస్తున్నాను.
విశ్వేశానుగ్రహేణైవ త్వయైషా పాల్యతే పురీ 4.2.52.
విశ్వేశ్వరుని అనుగ్రహంతోనే నువ్వు ఈ పురిని పరిరక్షిస్తున్నావు.
అన్యచ్చ తే హితం వచ్మి యది తే రోచతేఽనఘ
నీకు ఇష్టమైతే, నీకు మేలు చేసే మాటను నేను చెబుతాను, పాపరహితుడవు.
అన్యదేవధియా రాజన్విశ్వేశం పశ్య మా క్వచిత్
రాజా, మరే ఇతర ఆలోచన లేకుండా ఎప్పుడూ విశ్వేశ్వరుడిని దర్శించు.
విప్రైరుదర్కమిచ్ఛద్భిః శిక్షణీయా యతో నృపాః
రాజులు మంచి ఫలితాలు కోరితే, బ్రాహ్మణుల దగ్గర నేర్చుకోవాలి.
ఇతి జోషం స్థితం విప్రం ప్రత్యువాచ నృపోత్తమః
అలా బ్రాహ్మణుడు మౌనంగా ఉండగా, ఉత్తమ రాజు అతనికి సమాధానం ఇచ్చాడు.
దాసోస్మి యజ్ఞసంభారాన్నయమేకో శతోఽఖిలాన్
నేను నీ సేవకుడిని; యజ్ఞానికి కావలసిన పదార్థాలు వందసార్లు అయినా సమకూర్చు.
యదస్తి మేఖిలం తత్ర సప్తాంగేపి భవాన్ప్రభుః
నా దగ్గర ఉన్నదంతా, ఏడు భాగాల్లో అయినా, నీవే అధికారి.
రాజ్యం కరోమి యద్బ్రహ్మన్స్వార్థం తన్న మనాగపి
బ్రాహ్మణుడా, నేను రాజుగా చేసే పనులు నా స్వార్థం కోసం కాదే.
రాజ్ఞాం క్రతుక్రియాభ్యోపి తీర్థేభ్యోపి సమంతతః
రాజులు చేసే యజ్ఞాలు, తీర్థాలు—ఇవి అన్నీ సమానమే.
ప్రజాసంతాపజోవహ్నిర్వజ్రాగ్నేరపి దారుణః
ప్రజలకు కలిగే బాధల అగ్ని, వజ్రం లేదా సాధారణ అగ్నికన్నా భయంకరమైనది.
యదావభృథసిస్రాసుర్భవేయం ద్విజసత్తమ 4.2.52.
ద్విజశ్రేష్ఠా, నేను అవభృథస్నానం చేయబోతున్నప్పుడు—
హవనం బ్రాహ్మణముఖే యత్కరోమి ద్విజోత్తమ
ద్విజోత్తమా, నేను చేసే హవనం బ్రాహ్మణుని ముఖం ద్వారా జరుగుతుంది.
అభిలాషేషు సర్వేషు జాగర్త్యేకో హృదీహ మే
నా హృదయంలో ఉన్న అన్ని కోరికలలో ఇప్పుడు ఒక్కటే మిగిలి ఉంది.
అహో అహోభిర్బహుభిః ఫలితో మే మనోరథః
ఓహో, ఎన్నో రోజులు, రాత్రులు గడిచాక నా మనసులో ఉన్న కోరిక నెరవేరింది.