తతస్తపశ్చరిష్యామి లోకద్వయమహత్త్వదమ్
కాబట్టి, రెండు లోకాల్లో మహిమను ఇచ్చే తపస్సు నేను చేయాలి.
ధిగ్జరాంప్రాణినామత్ర యయా సర్వో విరజ్యతి
ఈ లోకంలో జీవులకు వృద్ధాప్యం ఎంత దురదృష్టకరం! దాని వల్ల అందరూ విరక్తులవుతారు.
వరం మరణమేవాస్తు మా జరాస్త్వతిశోచ్యకృత్
మరణమే మంచిది, మళ్ళీ ముదుసలితనం రాకూడదు; అది అత్యంత దుఃఖాన్ని కలిగిస్తుంది.
కాంక్షంతి దీర్ఘతపసే చిరమాయుర్జితేంద్రియాః
ఇంద్రియాలను జయించిన వారు, దీర్ఘాయుష్షు కోసం కఠినమైన తపస్సు చేస్తారు.
వృద్ధస్యవార్ధకం బ్రధ్నస్తత్క్షణాదపహృత్య వై
కానీ ముసలివారికి వృద్ధాప్యం ఒక్కసారిగా వచ్చి వెంటనే పట్టేస్తుంది.
ఏవం స వృద్ధహారీతో వారాణస్యాం మహామునిః 4.2.51.
అలా వృద్ధాప్యాన్ని తొలగించిన మహాముని హారీతుడు వారణాసిలో ఉన్నాడు.
వృద్ధేనారాధితో యస్మాద్ధారీతేన తపస్వినా
వృద్ధులు తపస్వి హారీతుని ఆరాధించడంతో అలా జరిగింది.
వృద్ధాదిత్యం సమారాధ్య వారాణస్యాం ఘటోద్భవ
ఓ ఘటోద్భవా! వారణాసిలో వృద్ధాదిత్యుని ఆరాధించి,
వృద్ధాదిత్యం నమస్కృత్య వారాణస్యా రవౌ నరః
వారణాసిలో వృద్ధాదిత్యుని, అంటే సూర్యుని నమస్కరించిన మనిషి,
యథా తు కేశవం ప్రాప్య సవితా జ్ఞానమాప్తవాన్
ఎలా సవితా కేశవుని చేరుకొని జ్ఞానం పొందాడో,
వ్యోమ్ని సంచరమాణేన సప్తాశ్వేనాదికేశవః
ఏడు గుర్రాలతో ఆకాశంలో సంచరిస్తూ కేశవుడు,
కౌతుకాదివ ఉత్తీర్య హరే రవిరుపావిశత్
ఆహ్వానంగా, హరి సూర్యుని లోపలికి ప్రవేశించాడు.
ప్రతీక్షమాణోవసరం కించిత్ప్రష్టుమనా హరిమ్
సరైన సమయం కోసం ఎదురు చూస్తూ, హరిని ఏదైనా అడగాలని ఆశిస్తూ,
స్వాగతం తే హరిః ప్రాహ బహుమానపురఃసరమ్
హరి ఎంతో గౌరవంతో, 'స్వాగతం' అని పలికాడు.
అథావసరమాలోక్య లోకచక్షురధోక్షజమ్
తరువాత, సరైన సమయం చూసి, లోకానికి కంటి అయినవాడు పరమాత్మను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.
తవాపి పూజ్యః కోప్యస్తి జగత్పూజ్యాత్ర మాధవ ।। 4.2.51.
ఓ మాధవా! ఈ లోకంలో నీకంటే ఎక్కువగా పూజించదగినవాడు ఇంకెవరైనా ఉన్నారా?
త్వత్తశ్చావిర్భవేదేతత్త్వయి సర్వం ప్రలీయతే
ఈ సృష్టి అంతా నీవలన ఉద్భవించి, మళ్లీ నీవలోనే లయమవుతుంది.
ఇత్యాశ్చర్యం సమాలోక్య ప్రాప్తోస్మ్యత్ర తవాంతికమ్
ఈ అద్భుతాన్ని చూసి, నీ సన్నిధికి ఇక్కడికి వచ్చాను.
ఇతి శ్రుత్వా హృషీకేశః సహస్రాంశోరుదీరితమ్
ఇలా సహస్రాంశువు చెప్పిన మాటలు విని, హృషీకేశుడు
ఏక ఏవ హి పూజ్యోత్ర సర్వకారణకారణమ్
ఇక్కడ నిజంగా పూజించదగినవాడు ఒక్కడే — అన్ని కారణాలకు కారణమైనవాడు.
అత్ర త్రిలోచనాదన్యం సమర్చయతియోల్పధీః
ఇక్కడ తక్కువ బుద్ధి ఉన్నవాడు త్రినేత్రుడిని వదిలి వేరొకరిని పూజిస్తాడు.
ఏకో మృత్యుంజయః పూజ్యో జన్మమృత్యుజరాహరః
జననం, మరణం, వృద్ధాప్యాన్ని తొలగించేవాడు, మరణాన్ని జయించినవాడు ఒక్కడే పూజకు అర్హుడు.
కాలకాలం సమారాధ్య భృంగీ కాలం జిగాయవై
కాలాన్ని జయించినవాడైన భృంగి, కాలకాలుడిని భక్తిగా పూజించి కాలాన్ని మిడి దాటాడు.
విజిగ్యే త్రిపురం యస్తు హేలయైకేషు మోక్షణాత్
ఒక్క బాణంతో త్రిపురాసురులను సులభంగా సంహరించినవాడు విజయం సాధించాడు.
త్రిజగజ్జయినో హేతోస్త్ర్యక్షస్యారాధనం పరమ్
మూడు లోకాల్లో విజయానికి ప్రధాన కారణం త్రినేత్రుడిని పూజించడమే.
యస్యాక్షిపక్ష్మసంకోచాజ్జగత్సంకోచమేత్యదః 4.2.51.
యవ్వనుడి కనురెప్పలు కదిలినంత మాత్రాన ఈ జగత్తు సంకుచితమవుతుంది.
శంభోర్లింగం సమభ్యర్చ్య పురుషార్థచతుష్టయమ్
శంభుని లింగాన్ని శ్రద్ధగా పూజిస్తే మనుష్యునికి కావలసిన నాలుగు పురుషార్థాలు లభిస్తాయి.
సమర్చ్య శాంభవం లింగమపిజన్మశతార్జితమ్
శైవలింగాన్ని పూజిస్తే, వంద జన్మల్లో కూడిన పుణ్యమూ దాటి పోతుంది.
కింకిం న సంభవేదత్ర శివలింగసమర్చనాత్
శివలింగాన్ని పూజించడం ద్వారా సాధ్యం కానిది ఏముంది?
త్రైలోక్యైశ్వర్యసంపత్తిర్మయా ప్రాప్తా సహస్రగో
నేను సహస్రగుడిని, లింగపూజ ద్వారానే మూడు లోకాల ఐశ్వర్యాన్ని, సంపదను పొందాను.