యః కుర్యాత్ప్రాతరుత్థాయ నమస్కారం దినేదినే
ఎవరైనా ప్రతి ఉదయం లేచి నమస్కారం చేస్తే,
అరుణాదిత్యమాహాత్మ్యం యః శ్రోష్యతి నరోత్తమః
అరుణాదిత్యుని మహిమను ఎవరు వినినా, ఓ ఉత్తమ పురుషుడా,
స్కంద ఉవాచ యస్య శ్రవణమాత్రేణ నరో నో దుష్కృతం భజేత్
స్కందుడు ఇలా అన్నాడు: దీన్ని వినగానే మనిషి చెడు పనులకు పాల్పడడు.
పురాత్ర వృద్ధహారీతో వారాణస్యాం మహాతపాః
పూర్వం వారాణసిలో వృద్ధుడైన హారితుడు మహా తపస్సు చేసేవాడు.
మూర్తిం సంస్థాప్య శుభదాం భాస్వతః శుభలక్షణామ్
ఆయన మంచి లక్షణాలతో ప్రకాశించే దైవమూర్తిని ప్రతిష్ఠించాడు.
తుష్టస్తస్మై వరం ప్రాదాద్బ్రధ్నో వృద్ధతపస్వినే 4.2.51.
ఆ వృద్ధ తపస్వికి సంతోషించిన ప్రకాశవంతుడు వరం ఇచ్చాడు.
సోథ ప్రసన్నాద్ద్యుమణేరవృణీత వరం మునిః
అప్పుడు సంతోషంతో ఆ ముని సూర్యుని దగ్గర వరం అడిగాడు.
తపఃకరణ సామర్థ్యం స్థవిరస్య న మే యతః
వృద్ధాప్యంతో నాకు తపస్సు చేయగల శక్తి లేదు.
తప ఏవ పరో ధర్మస్తప ఏవ పరం వసు
తపస్సే గొప్ప ధర్మం; తపస్సే పరమమైన సంపద.
ఋతేన తపసః క్వాపి లభ్యా ఐశ్వర్యసంపదః
నిజాయితీతో, తపస్సుతో ఎప్పటికైనా ఐశ్వర్య సంపదలు లభిస్తాయి.
తతస్తపశ్చరిష్యామి లోకద్వయమహత్త్వదమ్
కాబట్టి, రెండు లోకాల్లో మహిమను ఇచ్చే తపస్సు నేను చేయాలి.
ధిగ్జరాంప్రాణినామత్ర యయా సర్వో విరజ్యతి
ఈ లోకంలో జీవులకు వృద్ధాప్యం ఎంత దురదృష్టకరం! దాని వల్ల అందరూ విరక్తులవుతారు.
వరం మరణమేవాస్తు మా జరాస్త్వతిశోచ్యకృత్
మరణమే మంచిది, మళ్ళీ ముదుసలితనం రాకూడదు; అది అత్యంత దుఃఖాన్ని కలిగిస్తుంది.
కాంక్షంతి దీర్ఘతపసే చిరమాయుర్జితేంద్రియాః
ఇంద్రియాలను జయించిన వారు, దీర్ఘాయుష్షు కోసం కఠినమైన తపస్సు చేస్తారు.
వృద్ధస్యవార్ధకం బ్రధ్నస్తత్క్షణాదపహృత్య వై
కానీ ముసలివారికి వృద్ధాప్యం ఒక్కసారిగా వచ్చి వెంటనే పట్టేస్తుంది.
ఏవం స వృద్ధహారీతో వారాణస్యాం మహామునిః 4.2.51.
అలా వృద్ధాప్యాన్ని తొలగించిన మహాముని హారీతుడు వారణాసిలో ఉన్నాడు.
వృద్ధేనారాధితో యస్మాద్ధారీతేన తపస్వినా
వృద్ధులు తపస్వి హారీతుని ఆరాధించడంతో అలా జరిగింది.
వృద్ధాదిత్యం సమారాధ్య వారాణస్యాం ఘటోద్భవ
ఓ ఘటోద్భవా! వారణాసిలో వృద్ధాదిత్యుని ఆరాధించి,
వృద్ధాదిత్యం నమస్కృత్య వారాణస్యా రవౌ నరః
వారణాసిలో వృద్ధాదిత్యుని, అంటే సూర్యుని నమస్కరించిన మనిషి,
యథా తు కేశవం ప్రాప్య సవితా జ్ఞానమాప్తవాన్
ఎలా సవితా కేశవుని చేరుకొని జ్ఞానం పొందాడో,
వ్యోమ్ని సంచరమాణేన సప్తాశ్వేనాదికేశవః
ఏడు గుర్రాలతో ఆకాశంలో సంచరిస్తూ కేశవుడు,
కౌతుకాదివ ఉత్తీర్య హరే రవిరుపావిశత్
ఆహ్వానంగా, హరి సూర్యుని లోపలికి ప్రవేశించాడు.
ప్రతీక్షమాణోవసరం కించిత్ప్రష్టుమనా హరిమ్
సరైన సమయం కోసం ఎదురు చూస్తూ, హరిని ఏదైనా అడగాలని ఆశిస్తూ,
స్వాగతం తే హరిః ప్రాహ బహుమానపురఃసరమ్
హరి ఎంతో గౌరవంతో, 'స్వాగతం' అని పలికాడు.
అథావసరమాలోక్య లోకచక్షురధోక్షజమ్
తరువాత, సరైన సమయం చూసి, లోకానికి కంటి అయినవాడు పరమాత్మను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.
తవాపి పూజ్యః కోప్యస్తి జగత్పూజ్యాత్ర మాధవ ।। 4.2.51.
ఓ మాధవా! ఈ లోకంలో నీకంటే ఎక్కువగా పూజించదగినవాడు ఇంకెవరైనా ఉన్నారా?
త్వత్తశ్చావిర్భవేదేతత్త్వయి సర్వం ప్రలీయతే
ఈ సృష్టి అంతా నీవలన ఉద్భవించి, మళ్లీ నీవలోనే లయమవుతుంది.
ఇత్యాశ్చర్యం సమాలోక్య ప్రాప్తోస్మ్యత్ర తవాంతికమ్
ఈ అద్భుతాన్ని చూసి, నీ సన్నిధికి ఇక్కడికి వచ్చాను.
ఇతి శ్రుత్వా హృషీకేశః సహస్రాంశోరుదీరితమ్
ఇలా సహస్రాంశువు చెప్పిన మాటలు విని, హృషీకేశుడు
ఏక ఏవ హి పూజ్యోత్ర సర్వకారణకారణమ్
ఇక్కడ నిజంగా పూజించదగినవాడు ఒక్కడే — అన్ని కారణాలకు కారణమైనవాడు.