కౌశికో రాజ్యమాప్యాపి శ్రేష్ఠత్వాత్పక్షిణాం మునే
కౌశికుడు రాజ్యాన్ని పొందిన తరువాత, పక్షులలో అతడు శ్రేష్ఠుడయ్యాడు, ఓ మునీ!
క్రూరాక్షోయం దివాంధోయం సదా వక్రనఖస్త్వసౌ
అతనికి క్రూరమైన కళ్ళు, పగలు కనిపించదు, ఎప్పుడూ వంకర గోరు కలిగి ఉంటాడు.
ఇత్థం తస్య గుణగ్రామాన్వికథ్య బహుశః ఖగాః
ఇలా అతని గుణాలను పక్షులు ఎన్నోసార్లు వివరించాయి.
కౌశికేథ తథావృత్తే పుత్రవీక్షణలాలసా
అలాంటి పరిస్థితిలో కౌశికుడు తన కుమారులను చూడాలని ఎంతో ఆశపడ్డాడు.
పూర్ణే వర్షసహస్రే తు ప్రస్ఫోట్య ఘటసంభవ
వెయ్యేళ్లు పూర్తయ్యాక, ఆ గుడ్డు పగిలింది.
తావత్సర్వాణి గాత్రాణి తస్యాతిమహసః శిశోః 4.2.51.
అప్పుడు, ఆ మహాశక్తి గల శిశువు అన్ని అవయవాలు బయటపడ్డాయి.
అండాన్నిర్గతమాత్రేణ క్రోధారుణముఖశ్రియా
ఆ శిశువు గుడ్డులోంచి బయటపడిన వెంటనే, కోపంతో అతని ముఖం ఎర్రగా మెరిసింది.
జనయిత్రి త్వయా దృష్ట్వా కాద్రవేయాన్స్వలీలయా
తల్లి, నీవు నీ లీలతో కద్రువు సంతానాన్ని చూసావు.
తదనిష్పన్న సర్వాంగః శపామి త్వా విహంగమే
అతడు అన్ని అవయవాలతో పూర్ణుడవు కాలేదు కాబట్టి, ఓ పక్షీ, నేను నిన్ను శపిస్తున్నాను.
వేపమానాథ తచ్ఛాపాదిదం ప్రోవాచ పక్షిణీ
ఆ శాపం వల్ల వణికిపోయిన ఆ పక్షి ఇలా చెప్పింది.
అండం తృతీయం మా భింధి హ్యనిష్పన్నం మమేవ హి
మూడవ గుడ్డును పగలవద్దు, అది ఇంకా పూర్తిగా ఎదగలేదు, అది నాది మాత్రమే.
ఇత్యుక్త్వా సోరుణోగచ్ఛదుడ్డీయానందకాననమ్
ఇలా చెప్పి, ఆమె దుఃఖంతో ఆనందకాననానికి వెళ్లిపోయింది.
ఏతత్తే పృచ్ఛతః ఖ్యాతం వినతా దాస్యకారణమ్
నీవు అడిగిన ఈ విషయం వినతకు దాస్యమైన కారణంగా ప్రసిద్ధంగా ఉంది.
అనూరుత్వాదనూరుర్యోరుణః క్రోధారుణో యతః
కోపంతో ముఖం ఎర్రగా ఉండటం వల్ల అతడిని అనూరు అంటారు, అనూరే అతని పేరు.
సోపి ప్రసన్నో దత్త్వాథ వరాంస్తస్మా అనూరవే
ఆయన సంతోషంతో అనూరువుకు వరాలు ఇచ్చాడు.
తిష్ఠానూరో మమ రథే సదైవ వినతాత్మజ 4.2.51.
వినతా కుమారుడా అనూరూ, నీవు ఎప్పుడూ నా రథంపై ఉండు.
అత్ర త్వత్స్థాపితాం మూర్తిం యే భజిష్యంతి మానవాః
ఇక్కడ నీవు ప్రతిష్ఠించిన మూర్తిని ఎవరు భక్తితో పూజిస్తారో,
యేర్చయిష్యంతి సతతమరుణాదిత్యసంజ్ఞకమ్
అరుణాదిత్యుడు అనే దైవాన్ని ఎవరైనా ఎప్పుడూ గౌరవిస్తే,
వ్యాధిభిర్నాభిభూయంతే నో పసర్గైశ్చ కైశ్చన
వారిని వ్యాధులు గాని, ఎలాంటి అపాయాలు గాని తాకవు.
అథ స్యందనమారోప్య నీతవానరుణం రవిః
తర్వాత రవి అరుణుడిని రథంపై కూర్చోబెట్టి తీసుకెళ్లాడు.
యః కుర్యాత్ప్రాతరుత్థాయ నమస్కారం దినేదినే
ఎవరైనా ప్రతి ఉదయం లేచి నమస్కారం చేస్తే,
అరుణాదిత్యమాహాత్మ్యం యః శ్రోష్యతి నరోత్తమః
అరుణాదిత్యుని మహిమను ఎవరు వినినా, ఓ ఉత్తమ పురుషుడా,
స్కంద ఉవాచ యస్య శ్రవణమాత్రేణ నరో నో దుష్కృతం భజేత్
స్కందుడు ఇలా అన్నాడు: దీన్ని వినగానే మనిషి చెడు పనులకు పాల్పడడు.
పురాత్ర వృద్ధహారీతో వారాణస్యాం మహాతపాః
పూర్వం వారాణసిలో వృద్ధుడైన హారితుడు మహా తపస్సు చేసేవాడు.
మూర్తిం సంస్థాప్య శుభదాం భాస్వతః శుభలక్షణామ్
ఆయన మంచి లక్షణాలతో ప్రకాశించే దైవమూర్తిని ప్రతిష్ఠించాడు.
తుష్టస్తస్మై వరం ప్రాదాద్బ్రధ్నో వృద్ధతపస్వినే 4.2.51.
ఆ వృద్ధ తపస్వికి సంతోషించిన ప్రకాశవంతుడు వరం ఇచ్చాడు.
సోథ ప్రసన్నాద్ద్యుమణేరవృణీత వరం మునిః
అప్పుడు సంతోషంతో ఆ ముని సూర్యుని దగ్గర వరం అడిగాడు.
తపఃకరణ సామర్థ్యం స్థవిరస్య న మే యతః
వృద్ధాప్యంతో నాకు తపస్సు చేయగల శక్తి లేదు.
తప ఏవ పరో ధర్మస్తప ఏవ పరం వసు
తపస్సే గొప్ప ధర్మం; తపస్సే పరమమైన సంపద.
ఋతేన తపసః క్వాపి లభ్యా ఐశ్వర్యసంపదః
నిజాయితీతో, తపస్సుతో ఎప్పటికైనా ఐశ్వర్య సంపదలు లభిస్తాయి.