ఉచ్చరేదృగ్యజుఃసామ్నామృచమేకామపీహ యః
ఇక్కడ ఎవరు అయినా ఋగ్వేదం, యజుర్వేదం, సామవేదం నుండి ఒక్క శ్లోకం అయినా పఠించినా—
గరుడ ఉవాచ తస్యైతేష్వేకమప్యేవ న మన్యే లక్ష్మబోధకమ్
గరుడుడు ఇలా అన్నాడు: వీటిలో ఒక్కటి కూడా శుభసూచకంగా నేను భావించను.
లక్ష్మాంతరం సమాచక్ష్వ ద్విజబోధకరం ప్రసూః
బ్రాహ్మణులకు జ్ఞానం కలిగించే వాడవు, ఇంకొక శుభసూచకాన్ని చెప్పు.
తచ్ఛ్రుత్వా వినతా ప్రాహ యస్తే కంఠగతోంఽగజ
అది విని వినతా ఇలా చెప్పింది: నీ గొంతులో చిక్కుకున్న వాడు, ఓ బలవంతుడా—
ద్విజమాత్రేపి యా హింసా సా హింసా కుశలాయ న
బ్రాహ్మణుడికి చిన్న హానీ చేసినా అది శుభదాయకం కాదు, పుణ్యాన్ని కూడా ఇస్తుంది కాదు.
నిశమ్య కాశ్యపిరితిప్రసూపాదౌప్రణమ్య చ
కశ్యపుని భార్య మాటలు విని, అతడు వినయంగా నమస్కరించాడు.
దూరాదాలోకయాంచక్రే నిషాదాన్మత్స్యజీవినః
దూరం నుంచి మత్స్యమార్గం జీవనంగా చేసుకునే నిషాదులను గమనించాడు.
అంధీకృత్య దిశోభాగానబ్ధిరోధస్యుపావిశత్
దిక్కులను అంధకారంలో ముంచి, సముద్రతీరానికి వచ్చి కూర్చున్నాడు.
కాందిశీకా నిషాదాస్తు వివిశుస్తత్ర చ స్వయమ్
కాందిశీక నిషాదులు అక్కడికి తామే ప్రవేశించారు.
జజ్వాలేంగలసంస్పర్శో ద్విజస్తత్కంఠకందలీమ్ 4.1.50.
ఆ బ్రాహ్మణుని గొంతులో ఉన్న హారాన్ని తాకినప్పుడు అది అగ్నిలా మండింది.
ప్రవేశ్య కంఠతాలుస్థం తం విజ్ఞాయ ద్విజస్ఫుటమ్
గొంతు వేరులో ఉన్న బ్రాహ్మణుడిని స్పష్టంగా గుర్తించి—
తముద్గీర్ణం నరం దృష్ట్వా పక్షిరాట్సమభాషత
ఆ మనిషిని బయటకు ఉమ్మినప్పుడు, పక్షిరాజు చూసి ఇలా అన్నాడు.
స తదాహేతి విప్రోహం పృష్టః సన్గరుడాగ్రతః
గరుడుని ఎదుట అడిగినప్పుడు, 'నేను బ్రాహ్మణుడిని' అని అతడు చెప్పాడు.
తం ప్రేష్య గరుడో దూరం భక్షయిత్వాథ భూరిశః
అతన్ని దూరంగా పంపి, గరుడుడు మరెందరోను తినేశాడు.
తం దృష్ట్వా తిగ్మతేజస్కం జ్వాలాతతదిగంతరమ్
తీవ్రమైన తేజస్సుతో, జ్వాలలు దిక్కుల వరకు వ్యాపించిన వాడిని చూసి—
తే సన్నహ్యంత యుద్ధాయ సజ్జీకృత బలాయుధాః
వారు యుద్ధానికి సిద్ధమై, తమ సైన్యం, ఆయుధాలు సిద్ధం చేసుకున్నారు.
తిర్యగ్గతీరవిర్నాయం నాయమగ్నిః సధూమవాన్
ఇది పక్కకు పోయే అగ్ని కాదు, పొగతో కూడినదీ కాదు.
న దైత్యేషు ప్రభేదృక్స్యాన్నాకృతిర్దానవేష్వియమ్
దైత్యులలో ఇలాంటి విభజించే అగ్ని ఉండదు, దానవులలో కూడా ఈ రూపం లేదు.
యావత్సంభావయంతీతి నీతిజ్ఞా అపి నిర్జరాః
తాము బతికిపోతున్నంతవరకు, ఎంత తెలివైనవారు అయినా, వారు మరణించరు.
నిపేతుః పక్షవాతేన సాయుధాశ్చ సవాహనాః 4.1.50.
ఆ రెక్కల గాలికి వారు ఆయుధాలతో, వాహనాలతో కూడి కింద పడిపోయారు.
అథ తేషు ప్రణష్టేషు బుద్ధ్యా విజ్ఞాయ పక్షిరాట్
వారు నశించిన తరువాత, పక్షిరాజు తన బుద్ధితో ఆ సంగతిని గ్రహించాడు.
శస్త్రాస్త్రోద్యతపాణీంస్తాన్సురానాధూయ సర్వశః
ఆయుధాలు, అస్త్రాలు ఎత్తిన దేవతలను పక్షిరాజు పూర్తిగా దూరం చేశాడు.
మనఃపవనవేగేన భ్రమమాణం మహారయమ్
తన మనస్సు గాలి వేగంతో, ఆ మహాశత్రువును తిప్పాడు.
ఉపోపవిశ్య పక్షీంద్రస్తస్య యంత్రస్య నిర్భయః
పక్షీంద్రుడు భయమేమీ లేకుండా ఆ యంత్రం పక్కన కూర్చున్నాడు.
స్ప్రష్టుం న లభ్యతే చైతద్వాత్యా న ప్రభవేదిహ
ఇది తాకడం సాధ్యం కాదు, గాలి కూడా ఇక్కడ ప్రభావం చూపదు.
న బలం ప్రభవేదత్ర న కించిదపి పౌరుషమ్
ఇక్కడ బలానికీ, ఎలాంటి శ్రమకీ ఫలితం ఉండదు.
యది మే శంకరే భక్తిర్నిర్ద్వంద్వాతీవ నిశ్చలా
నా భక్తి శివునిపై నిజంగా ద్వంద్వభావం లేకుండా స్థిరంగా ఉంటే,
యద్యహం మాతృభక్తోస్మి స్వామినః శంకరాదపి
నేను నా తల్లిని, నా ప్రభువు శంకరునికన్నా ఎక్కువగా భక్తితో సేవిస్తుంటే,
ఆత్మార్థం నోద్యమశ్చాయం హృత్స్థో వేత్తీతి విశ్వగః
ఈ ప్రయత్నం నా కోసమే కాదని, నా హృదయంలో ఉన్న పరిపూర్ణుడు తెలుసు.
జరితౌ పితరౌ యస్య బాలాపత్యశ్చ యః పుమాన్ 4.1.50.
ఎవరికి వృద్ధ తల్లిదండ్రులు, బాల్యమూ ఉంటాయో, ఆ మనిషి నిజమైనవాడు.