అథ తాం వినతామాహ కద్రూః కుటిలమానసా
తర్వాత వంకర మనసున్న కద్రూ, వినతతో ఇలా మాట్లాడింది.
తస్యాస్తు సా భవేద్దాసీ పరాజీయేత యా యయా
ఎవరికి ఓటమి వస్తే, ఆమె గెలిచినవారికి దాసిగా మారాలి.
ఇత్యన్యోన్యం పణీకృత్య సర్పిణ్యపి పతత్త్రిణీ
ఇలా పరస్పరం పందెం పెట్టుకుని, సర్పాలు మరియు పక్షిణీ కూడా అంగీకరించారు.
కదాగంతవ్యమితి చ చక్రాతే తే గమావధిమ్
ఎప్పుడు వెళ్లాలో నిర్ణయించుకుని, వారు ప్రయాణ సమయాన్ని నిర్ణయించారు.
వినతాయాం గతాయాం తు కద్రూరాహూయ చాంగజాన్
వినతా వెళ్లిన తర్వాత, కద్రూ తన పిల్లలను పిలిపించింది.
తురంగముచ్చైఃశ్రవసం ప్రోద్భూతం క్షీరనీరధేః
ఉచ్చైఃశ్రవ అనే గుర్రం పాల సముద్రం నుండి ఉద్భవించింది.
కార్యకారణరూపస్య సాదృశ్యమధిగచ్ఛతి
కారణం, ఫలితంగా ఉండే రూపానికి అతడు దగ్గరగా మారతాడు.
తస్య వాలధిమధ్యాస్య కృష్ణకుంతలతాం గతాః
ఆయన వాలధి మధ్యలోని జుట్టు నల్లని వంకర జుట్టులా మారింది.
ఇతి శ్రుత్వా వచో మాతుః కాద్రవేయాః పరస్పరమ్
తల్లి మాటలు విన్న కాద్రువు సంతానం పరస్పరం ఇలా మాట్లాడుకున్నారు.
ప్రాప్తాః ప్రహృష్టా మృష్టాన్నం దాస్యత్యద్య ప్రసూరితి ।। 4.1.50.
ఈ రోజు తల్లి మనకు రుచికరమైన భోజనం ఇస్తుందని ఆనందంతో ఉల్లాసపడ్డారు.
మృష్టం తిష్ఠతు తద్దూరం విషాదప్యధికం కటు
ఆ రుచికరమైన భోజనం దూరంగా ఉండిపోనీ, అది విషం కన్నా ఎక్కువ చేదుగా ఉంటుంది.
వయం న యామో యద్భావ్యం తదస్మాకం భవత్విహ
మేము అక్కడికి పోవం; మనకు ఏమి జరగాలో అదే ఇక్కడ జరగాలి.
అకర్ణాః కూరహృదయాః పితరౌ వ్రీడయంతి తే
మీరు వినిపించని వారు, కఠిన హృదయులు; తల్లిదండ్రులను మీరు అవమానపరుస్తున్నారు.
పిత్రోర్గిరం నిరాకృత్య యే తిష్ఠేయుః సుదుర్మదాః
తల్లిదండ్రుల మాటను పట్టించుకోకుండా ఉండేవారు నిజంగా గర్వంతో ఉన్నవారు.
తేషాం వచనమాకర్ణ్య నయామ ఇతి సోరగీ
వారి మాటలు విని, ఆమె కోపంగా 'వెళ్లిపోదాం' అని చెప్పింది.
తార్క్ష్యస్య భక్ష్యా భవత యూయం మద్వాక్యలంఘనాత్
నా మాటను లెక్కచేయకపోవడంతో, మీరు తార్క్ష్యునికి ఆహారంగా మారతారు.
ఇతి శాపానలాద్భీతైః కైశ్చిత్పాతాలమాశ్రితమ్
ఆమె శాపం వల్ల భయపడి, కొందరు పాతాళంలో ఆశ్రయం పొందారు.
తే పుచ్ఛమౌచ్చైఃశ్రవసమధిగమ్య మహాధియః
వారు, గొప్ప బుద్ధి కలవారు, ఉచ్చైఃశ్రవసు వాలధిని చేరుకున్నారు.
తత్క్ష్వేడానల ధూమౌఘైః ఫూత్కారభరనిఃసృతైః
వారి శ్వాసలతో వెలువడిన శబ్దం, అగ్ని, పొగలతో చుట్టూ అలజడి ఏర్పడింది.
వినతాపృష్ఠమారుహ్య కద్రూః స్నేహవశాత్తతః 4.1.50.
తన ప్రేమతో కద్రూ వినతా వెనుక ఎక్కింది.
తిగ్మరశ్మిప్రభావేణ వ్యాకులీభూతమానసా
తీవ్రమైన కాంతి వల్ల ఆమె మనసు కలవరపడింది.
ఉష్ణగోరుష్ణగోభిర్మే తాప్యతే నితరాం తనుః
ఎండ కిరణాల తీవ్రత వల్ల నా శరీరం బాగా కాలిపోతోంది.
స్వరూపేణ పతంగీ త్వం పతంగోసౌ సహస్రగుః
నీవు సహజంగా పక్షి, అతడు సహస్రగు కూడా పక్షే.
వియత్సరసి హంసోయం భవతీ హంసగామినీ
ఆకాశ సరస్సులో ఇతడు హంస, నీవు హంసను అనుసరించేవాడివి.
ఖగీముద్గీయమానాం ఖే పునరూచే బిలేశయా
ఆ పక్షి ఆకాశంలో ప్రశంసలు పొందుతుంటే, బిలంలో ఉన్న ఆమే మళ్లీ మాట్లాడింది.
వినతే వినతాం మాం త్వం కిం నావసి పతత్త్రిణీ
వినతా! నీవు కూడా పక్షినే కదా, నీతోటి నేను, నన్ను ఎందుకు కాపాడటం లేదు?
యావజ్జీవమహం భూయాం త్వత్పాదోదకపాయినీ
నేను బ్రతికినంతకాలం నీ పాదజలాన్ని తాగే భాగ్యం నాకు కలగాలని కోరుకుంటున్నాను.
మూర్చ్ఛాం గతవతీ పక్షపుటౌ ధృత్వా బిడోరగీ
అవిస్మృతి చెందిన ఆ పాము పక్షిని రెక్కల మధ్య పట్టుకున్నారు.
ఖఖోల్కేతి యదుక్తా గీః కద్ర్వా సంభ్రాతచేతసా
‘ఖఖోల్క’ అనే మాటలను కలవరపడ్డ మనసుతో కద్రూ పలికింది.
మనాగతిగ్మతాం ప్రాప్తే ఖే ప్రయాతి వివస్వతి 4.1.50.
మనస్సు పదునైనపుడు, అది ఆకాశంలో సూర్యుని వైపు ప్రయాణిస్తుంది.